to‘q

Meanings

1. Ovqatga boʻlgan talabini, naf-sini qondirib, toʻyib ovqatlangan, ovqat yeb olgan.
2. Toʻq tutadigan Qorinni yaxshi toʻydira-digan; toʻyimli, jirli.
3. Hech narsadan muhtojligi yoʻq, yegulik-ichgulik bilan yaxshi taʼminlangan.
4. Magʻzi, hosili yetarli boʻlgan; toʻliq, boʻliq, boʻlali.
5. Kerakli narsa, moddalar bilan toʻyingan; baquvvat, kuchli.
6. Qoraga yoki umuman quyuq rangga mo-yil, quyuq (rang, tus haqida).
7. Koʻzi toʻq Koʻz oldida, hayotda narsaning mavjudligini, shu tufayli oʻzini toʻq his etishni bildiradi.
8. (Mendan) qorningiz toʻq ekan Kimsaning aytmoqchi boʻlganini boshqa kishi oldinroq aytganda ishlatiladigan ibora.

Examples

• Toʻq bola. Toʻq mollar. Qorni toʻq-ning qorni ochdan xabari yoʻq. — Maqol. m
• Taomni tugatib, qizlar toʻq va shod, qoʻsh-nilarnikiga, dugonalarinikiga koptok oʻy-nagani chiqib ketdilar. — Oybek — Nur qidi-rib.
• Odamni toʻq tutadigan xushboʻy va shirin Toshkent sovgʻalarini maza qilib yedik. — M. Muhamedov — Qahramon izidan.
• Toʻq xoʻ-jalik. yaya
• Goʻroʻgʻli oʻzbek-turkman elini boqib, ochiga non berib, toʻqidan zakot olib yota berdi. — "Nurali".
• Turmush ogʻir, qimmat-chilik, hammasi oʻzingizga maʼlum. Toʻqlarning ishi yoʻq, dardimiz koʻp. — Oybek — Bolalik.
• Toʻq yongʻoq. Toʻq pilla. shsh Koʻragi moʻl, tolasi pishiq, chigiti toʻq boʻl-sin desang, shunday [barvaqt harakat] qil. N. Safarov, Sohib changal.
• Don yetilishi kechikdi, don toʻq boʻlmadi. — "Oʻzbekiston qoʻ-rikdari".
• Yer juda toʻq, shu sharbatni hazm qilsayam hali.. — Oybek — O.v. shabadalar.
• Toʻq rang. Toʻq qizil duxoba. n
• Osmon toʻq sariq bulut bilan qoplangan edi. — Sh. Rashidov — Boʻrondan kuchli.
• Endi koʻrsam miltiqning oʻqidek, pushti gulning toʻqidek kelinim bor ekan. A. — Qodiriy — Oʻtgan kunlar.
• Xudoga shukur, och boʻlsak ham, koʻzimiz toʻq. — N. Safarov — Navroʻz. Koʻngli toʻq q. koʻngil.
• ..kuyov yigit toʻgʻrisida ham Nurining koʻngli toʻq edi.. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Qorni toʻq odamning koʻngli toʻq boʻladi.. — S. Siyoyev — Yorugʻlik.
• Men ham xuddi shuni aytay deb turgan edim, mendan qorningiz toʻq ekan.

Source: Wiktionary