yig‘ishtirmoq

Meanings

1. Yoyiq, chochiq nar-salarni bir joyga toʻplamoq; yigʻmoq.
2. Yigʻib-terib olmoq, (dehqonchilik, dala mahsulotlari haqida).
3. —Oʻzbek tilining izoxdi lugʻati
4. Jam holga keltirmoq. Koʻchlapingni yi-gʻishtir! Aravani qoʻsh! Quvaga joʻnagaymiz. P. Qodirov, Yulduzli tunlar.
5. Ishlatilgan, foydalanilgan narsalar-ni yotgan (turgan) joyidan yigʻib olmoq, oʻrin-joyni tartibga keltirmoq, tozala-moq, saranjom-sarishta qilmoq.
6. Tartibli holatga solmoq, epaqaga kel-tirmoq (oʻzini yoki oʻzidagi biror narsani).
7. Bas qilmoq, barham bermoq.
8. Dov-dastgohni yigʻishtirmoq q. dov-dast-goh. Taxta-oʻqlogʻini yigʻishtirmoq Biror ish-faoliyatni toʻxtatmoq.
9. yigʻiq 1 Yigʻib toʻplab qoʻyil-gan, toʻplogʻlik. Yigʻiq soch. Yigʻiq barglar.
10. Yigʻinchoq, yigʻnoq; ixcham. Yigʻiq fikr.
11. Yigʻiq ran tlsh. Bosh boʻlak (ega va ke-sim)dangina tuzilgan ran.
12. yigʻiqlik Yigʻib qoʻyilgan, yigʻiq holatli. Ugay qizining soʻzlaridagi qatʼiyat-dan choʻchigan Lobar supadagi yigʻiqlik oʻrinni mastlikdan qizargan koʻzlari bilan kuzatib boʻshashdi. H. Gʻulom, Toshkentliklar.

Examples

• Baʼ-zilar zinalarga sochilib qolgan gʻisht boʻlak-larini, kesaklarni darhol yigʻishtirib olib tashlardilar. — Mirmuhsin — Meʼmor.
• Solih ish vaqti tugashiga ikki soat qolganda nar-salarini yigʻishtirdi. — O. Moʻminov — Xiyobon-dagi uch uchrashuv.
• Aql-zakovat bilan ish tutib, terimni nechogʻliq tezlashtir-sak, hosilni shuncha tezroq yigʻishtirib ola-miz. — Gazetadan.
• Dehqonning oltinpazi paxta teradi, sohibkori uzum uzadi, qovunchisi po-liz yigʻishtiradi, molboqari xashak jamgʻa-radi. — Gazetadan.
• Otabek kirgizilgan Hasanalining uyi Oybodoq ona tomonidan tozagina yigʻishtirilib.. asbob-jihozlar bilan ziynatlangan edi. — A. Qodiriy — Oʻtgan kunlar.
• Tashqari hovlida hamma uylarni yigʻishtirdim, koʻrpachalarni hovliga olib chiqib qoqdim. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• U yoq-bu yogʻingni yigʻishtir, mehmon kela-di. — S. Zunnunova — Yangi direktor.
• Boshyalang, sochini yaxshigina yigʻishtirib qoʻygan. — Oydin — Hikoyalar.
• Juvon.. roʻmolini oliboʻradi, etaklarini yigʻishtiriboʻrnashib oʻtirdi. — A. Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlari.
• Qachondan beri sipo boʻlib qolding? Qizlar-dan gap ketsa, ogʻzingni yigʻishtirib ololmas-ding-ku! — Shuhrat — Shinelli yillar.
• Men sho-tida oʻtirib kitob oʻqishni ham, ovga chiqishni ham yigʻishtirib qoʻydim. — Sh. Xolmirzayev — Yoʻllar, yoʻldoshlar. Ahmad ish topishdan umidini uzib, redaksiya,garga uchrashni yigʻish-tirib qoʻydi. F. Musajonov, Himmat.
• "Povurkon" (fabrika) mollari hamma yoqni toʻldirib, kosib-larning bozorini kasod qilganligi, ishi chip-pakka chiqqan kosiblar birin-ketin taxta-oʻqlogʻini yigʻishtirayotganligini tasvirlab ketdi. — Oybek — Tanlangan asarlar. Esini (yoki es-hushini) yigʻishtirmoq Es-hushini joyiga keltirmoq, fikr-xayolini toʻgʻri yoʻlga solmoq.
• Hamza es-hushini yigʻishtirib olib, qogʻozni buklogʻidan yozdi-da, unga koʻz yugurtirib, shu soʻzlarni oʻqidi.. — K. Yashin — Hamza.
• Yolgʻizjon avval gumburlagan ovozni eshitdi.. esini yigʻishtirishga urindi, ammo madori yetmadi. — R. Rahmon — Meqr koʻzda. Es borida etakni yigʻishtirmoq (yoki yopmoq) Es borida, oʻz vaqtida aybli (nomaqbul) ish-larga barham bermoq.
• Shuni bilib qoʻyingki, isharingizning oxiri voy! Tezda etagingiz-ni yigʻishtirib oling! — H. Gʻulom — Toshkent-liklar.

Source: Wiktionary