qadr

Meanings

1. Jamiyatda, kishilar oʻrtasida tutgan oʻrin, oʻzga(lar) to-monidan boʻlgan hurmat, eʼtibor.
2. Hayotda tutgan oʻrin; ahamiyat, muhim-lik holati. Zar kadrini zargar bilar. Ma-qol. v Gazlamaning kadri juda oshib ketdi. Ertalabki narx kechga toʻgʻri kelmaydi. Oybek, Tanlangan asarlar. Utomonlarda meva-ning kadri baland deyishadi, rostmi? N. Safarov, Hayot maktabi. Biz hamma narsaning kadrini oʻzi yoʻkolgandan keyin bilamiz. Oʻ. Hoshimov, Nur borki, soya bor.
3. Qadr qilmoq, qadriga yetmoq yoki qadrini bilmoq 1) obroʻ-eʼtiboriga, qadr-qimma-tiga yarasha izzat-hurmat qilmoq, qadrla-moq.

Examples

• Oʻz qadri-ni bilmagan birovning kadrini bilmaydi. — Maqol. Daryo suvini bahor toshirar, Odam Kadrini mehnat oshirar. Maqol. v Oh, ona tuprogʻim, oʻsgan joylarim.. Koʻnglimda saq-lanar hurmating, kadring. Mirtemir. Kishi-ning kadri amali va unvoni bilan emas, va-taniga, xalkiga kalgan xizmati bilan oʻl-chanadi. Shuhrat, Shinelli yillar. Oftob oyim.. kazining kadrini bunchalik arshlarga-cha koʻtarmokda boʻlgan yigitga oʻzida yoʻk cheksiz muhabbat, poyonsiz ehtirom sezmokda. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar.
• Bola qadriga yetmagan ona qadriga yet-maydi. — S. Abduqahhor — Koʻzlar; 2) ahamiyati naqadar aziz, ahamiyatli, qiymatli ekan-ligini bilmoq, ahamiyatiga, qimmatiga yarasha eʼzozlamoq.
• Salomatlikning qadri-ga vtmokGul qadrini bulbul bilar. — Maqol. v
• Qullikni sezmagan hurlik qadriga yeta olurmi?! — Hamza. Qadri oʻtmoq Ahamiyati, oʻr-ni sezilmoq, oʻrni bilinmoq, yoʻqligi se-zilmoq.
• Doʻstimning qadri oʻtdi, u boʻlsa, bunchalik kiynalmas edim. v
• Isroil Ahme-dovning qadri, ayniksa, hozir oʻtyapti. — I. Rahim — Chin muhabbat.

Etymology

o. ja! — miqdor, oʻlchov; daraja, martaba; taqsir, qismat

Source: Wiktionary