shatak

Meanings

1. Uzi yurolmaydigan ulov, transport vositasini boshqa ulovga, transport vositasiga tirkab olib yurish usuli; tirkaladigan yoki tirkovga oladigan narsa.
2. Qoloq, nochor ahvoldan olib chiqish, "sudrash", yurgizish uchun yordam beruvchi shaxs, narsa; yordam; koʻmak. Kechagi-na boshqalarning shatagiga muhtoj boʻlgan brigada — bugun, qarabsizki, ilgʻor. Gazetadan.
3. Shatak qilmoq Shatakka oluvchi qilib koʻshmoq.

Examples

• Qumri qatʼiyat bilan mashinaga yugurdi-da, kuzovga tashlab qoʻygan, shatak tirkash uchun ishlatiladigan sim arqonni sudrab keltir-di. — S. Ahmad — Oydin kechalar.
• U ikkinchi qatorni oxirlamayoq, bunkeri "oq oltin"ga limmo-lim toʻlganini koʻrib, suyunib ketdi. Dala chetidagi shataklar esa allaqachondan beri unga muntazir edi. — Sh. Gʻulomov — Yorqin ufkdar.
• Direktor ustaxonadan shatak bilan arang olib chiqilayotgan traktorni koʻrib, azbaroyi jahli chiqqanidan, tilini tishlab olayozdi. — "Mushtum".
• Kuchi ketib, eplay olmayapti, yordam qilish kerak, deb yoningizga shatak bersak, asov otdek tepkilaysiz. — "Qahramonnoma".
• ..zoʻrligi bilan dongʻi chiqqan toʻriq otni aravaga qoʻshib, uning yoniga boshqa bir otni shatak qilib, zoʻrgʻa sudrab keldik. — S. Ayniy — Qullar. Shatakka olmoq 1) oʻzi yurolmaydigan ulov yoki biror transport vositasini boshqasiga tirkamoq, boshqasiga tirkab yurgizmoq, sudramoq.
• Yuki ogʻir ot., olgʻa intilmasa, yo shatakka olinadi, yoki aravadan chiqarib, boshqa ot qoʻshiladi. — "Sharq yulduzi".
• Koʻzdan yiroqlashgan traktor koʻp oʻtmay mashinani shatakka olib qaytdi. — "Oʻzbekiston qoʻriqlari"; 2) oʻz kuchi bilan tortmoq — sudramoq; tortib yurgizmoq.
• Koʻp-chilik yigitlar sakrab yerga tushib, arqonni bogʻlab, mashinani shatakka oldilar. Sh. Gʻu-lomov, Boʻz yer uygʻondi; 3) ishning siljishi, yurishib ketishi uchun yordam ber-moq, koʻmaklashmoq.
• Oʻtsam-oʻtmasam, xavo-tir emasman. Bilasiz-ku, rais, shatakka olib yurgan yigitmiz. — "Qahramonnoma".
• Bizpast hosilli brigadalardan birini shatakka olish-ga qaror berdik. — Gazetadan.

Source: Wiktionary