tanglay

Meanings

1. Og'iz bo'shlig'ining yuqori devori; qattiq va yumshoq tanglaydan iborat bo'lib, og'iz bo'shlig'ini burun bo'shlig'idan ajratib turadi.
2. Tanglayi taqillab ketdi yoki tanglayi quridi Ortiq suvsab, tomogʻi qaqrab ketdi.
3. Soʻnmas yulduz. Tanglayini koʻtarmoq (yoki bosmoq) etn. Chaqaloqning tanglayini bosh-maldoq bilan bosmoq. Tanglayini.. bilan koʻtargan Birikma tarkibidagi "bilan" koʻmakchisi bilan bogʻlangan soʻz anglatgan narsa, gap-soʻz (uni qilish, aytish, qoʻllash) shaxsga yoshlikdan odat ekanligini, yosh-liqdan tekkan "kasal" ekanini bildiradi ("qoʻndoqsa tekkan" iborasi maʼnosiga yaqin maʼno bildiradi).
4. yeyeg

Examples

• [Qudratning] Lablari qovjiragan, tanglayi qurigan, ranglari oʻchgan edi. 3. Fatxullin,
• Uning tanglayini pul bilan koʻtargan. Tanglayini soʻkish bilan koʻtargan — (Koʻp soʻkinadigan — soʻkinib gapi-radigan shaxsga nisbatan qoʻllanadi). Tanglayini taqillatmoq Tanglay bilan til ora-sidan taqillagan ovoz chiqarmoq (hayrat, inkor va sh.k. maʼnolar ifodalash uchun).
• -Hech kimda yoʻqmi-a? — parishon bir holda soʻradi Buviniso. Koʻzlari miltshshgan bola, gapirishga madorsizdek, tanglayini taqil-latib, bosh chayqadi. — P. Tursun — Oʻqituvchi. Tili tanglayiga yopishmoq Hayajon, gʻazab, qoʻrquv va sh.k. sabablar tufayli gapirolmay qolmoq.
• Mahmudjonni muzdek ter bosdi. Nimadir demoqchi edi, tili tanglayiga yopishdi. — "Mushtum".
• poʻstini archsang, ogʻzingga solib, tiling bilan tanglayingga bossang-u, suvini qult-qult yutsang. A. — Qahhor — Koʻk konvert.

Etymology

Ushbu so‘z Mo‘g‘ulchadan kelib chiqadi. Ogʻiz boʻshligʻining yuqori devori; qattiq va yumshoq tanglaydan iborat boʻlib, ogʻiz boʻshligʻini burun boʻshli-gʻidan ajratib turadi. ◆ Qattiq tanglay. Yumshoq tanglay. Tilni tanglayga tegizmoq. m Sekinshaftolining

Source: Wiktionary