o‘tmoq

Значения

1. I 1 Maʼlum yoʻnalishda ha-rakatda boʻlmoq (yurmoq, uchmoq, oqmoq va h.k.)
2. Sath yoki boshqa makonda maʼlum yoʻ-nalishdagi harakatni taʼminlaydigan narsa yoʻnalgan (choʻzilgan, yotqizilgan) boʻlmoq.
3. Maʼlum joy, sath va sh.k. oraligʻida (biror tomonga qarab) harakatlanmoq, shunday harakat bilan uni orqada qoldi-rib, undan keyingi joyda mavjud boʻlmoq.
4. Qarama-qarshi tomonlari (boshi va oxiri, ikki cheti) boʻlgan yoʻl, ochiq joy, teshik va shu kabilarning tomonlari oraligʻida harakatlanmoq (yoʻnalmoq) va shu yoʻnalish-da bir tomonini qoldirib, ikkinchisida hozir boʻlmoq.
5. Yurib yoki boshqa harakat bilan (yoʻ-nalib) maʼlum joy, oʻrinda mavjud boʻlmoq; oʻrin olmoq, joylashmoq.
6. Ish-faoliyat koʻrsatayotgan joyini oʻz-gartirib, boshqasiga koʻchmoq.
7. Ish-faoliyatini yoki undagi usul va shu kabilarni oʻzgartirmoq, boshqasiga koʻchmoq.
8. Oʻz joyini oʻzgartirmoq, biridan bosh-qasiga koʻchmoq.
9. Egalik, tasarruf oʻrni oʻzgarmoq.
10. Kimda yoki nimadadir boʻlgan narsa, xususiyat va sh. k. boshqasiga ham koʻchmoq, un-da ham paydo boʻlmoq.
11. Taʼsir etmoq, taʼsiri yuzaga kelmoq.
12. Oʻz yoʻnalishida muayyan joy (nuq-ta)dan ilgari yoʻnalmoq, uzoqlashmoq.
13. Bir xil yoʻnalishdagi harakatda (yurish, yugurish, suzish va b.) ortda qol-dirmoq, undan oʻzmoq, oʻzib ketmoq.
14. Biror xususiyat, belgi, xatti-harakat va shu kabilarda boshqalarini ortda qoldirmoq; ustun, yuqori boʻlmoq.
15. Mazmunidan ish-harakat anglashuvchi otlar, shuningdek, oʻtmoq(i)sh qoʻshimchali \a-rakat nomi bilan qoʻllanib, shu soʻz bil-dirgan ish, harakat qilishni boshlash, shunta kirishish maʼnosini bildiradi.
16. Kechmoq (biror ish, voqea, hodisa jarayoni haqida).
17. Yuz bermoq, boʻlib oʻtmoq; kechmoq.
18. Keyinda qolmoq; kechmoq (vaqt ha-qida).
19. Shaxsning shu feʼl bogʻlangan soʻz anglatgan raqamdagi yoshi boshlanishi, shu yoshga qadam qoʻyishi maʼnosini bildiradi.
20. Umrning yoki maʼlum qismining shu feʼl bogʻlangan soʻz anglatgan ish, holat bilan kechishini bildiradi.
21. Barham topmoq.
22. Biror ish, mansab, tashkilot va shu kabilarga kirmoq, tayinlanmoq, qabul qilinmoq.
23. Xarid qilinmoq, sotilmoq.
24. koʻm. fl. vazifasida. Yetakchi feʼldagi hara-katning davomliligi, yoʻlakay bajariluv-chi harakat ekanligi kabi grammatik va modal maʼnolarni ifodalash uchun xizmat qiladi.
25. Biror masalaga oid mavzu, asar va shu kabilarni oʻqish, oʻrganish, tinglash amaliyotini oʻtkazmoq; oʻqitmoq, oʻrgatmoq (oʻqimoq, oʻr-ganmoq).
26. Bahridan oʻtmoq Aloqani uzmoq; kechmoq.

Примеры

• It hurar, karvon oʻtar. — Maqol. v
• Koʻ-chadan oʻtayotgan yoshu qari qoʻlini koʻksiga qoʻyib, otaxonga salom beradi, hol-ahvol soʻraydi. — Gazetadan.
• Dala yoʻllari gʻiz-gʻiz oʻtib turgan mashinalardan gavjum, avtobuslar serqatnov. — H. Gʻulom — Binafshaatri.
• Buqush har zamon bir tomoq qoqib, koʻkda argʻimchoq solib oʻtayotgan turnalarni kuzatib qola-di. S. — Ahmad — Hukm.
• Yer ostidan gaz quvurlari oʻtgan. yat Tol oʻsgan yerdan koʻcha oʻtgani uchun, daraxt kesib taiiandi. — Gazetadan.
• Darchaning orqasi anorzor, uning etagidan anhor oʻtadi. — I. Rahim — Chin muhabbat.
• ..demak, shu buta ostidan telefon simi oʻtgan. — A. Qahhor — Oltin yulduz.
• Gullar yuzida xanda, bu bogʻdan yor oʻtdimi ? — S. Zunnunova.
• Qiz bedapoyadan oʻtib, soʻl yoqdagi daraxtlar orasida gʻoyib boʻlgach, Yoʻlchi.. yana ishga myuidu. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Ahmadjon bir chordevordan oʻtib, kichkina maydonga chiqqanida, roʻparada pulemyot tarilladi. — A. Qahhor — Oltin yulduz.
• Daryodan oʻta boshladi. Zovur-dan sakrab oʻtdi. Teshikdan narigi hovliga oʻtmoq. v
• Yoʻlning narigi yuziga, avtobus bekatiga oʻtmoqchi boʻldi-yu, oʻsha zahoti bu fikridan qaytdi. — M. Xayrullayev — Tilla marjon.
• Oldingi qa-torga oʻtmoq. Mehmonlar maxsus hozirlan-gan xonaga oʻtishdi. shya Muslimjon, qani, toʻrga oʻting. — N. Safarov — Olovli izlar.
• Texnikumdan rabfakka oʻtibsan deb eshitdim.. yaxshi qilibsan. — A. Qahhor — Adabiyot muallimi.
• Ahmad Akmalxonning koʻp joylarda ishlab chiq-qanini eshitgandi, "ikkinchi programma" deyapti, demak, radioga oʻtibdi. — F. Musa-jonov — Himmat.
• Konveyer usuliga oʻtmoq. Savdo ishiga oʻt-moq. Pudrat usulida ishlashga oʻtmoq. v
• "Segoh"ga oʻtdi, yana allaqanday gʻamgin, ezgin kuylarni aytdi. — M. Ismoiliy — Far-gʻona t. o.
• Men bir turmadan ikkinchi turmaga oʻtayotibman, nega yigʻlaysan! — A. Qahhor — Tomoshabogʻ.
• Bu yerlar korxona ixtiyoriga oʻtdi. v
• Ularning oʻzaro pisandalariga muvofiq, yangi yerlar, chiqariladigan suvlar Teshaboyga tekinga oʻtadi. — M. Ismoiliy — Fargʻonat. o.
• Hokim yigirma besh soldatning kuchi oʻziga oʻtib qolgandek, kucha-na boshladi. — M. Ismoiliy — Fargʻona tong otguncha.
• Ularning biridagi shoʻxlik va zavq ikkin-chisiga tezoʻtar edi. — P. Qodirov — Qora koʻz-lar.
• Kumush toʻy oʻzbeklar uchun yangi odat boʻ-lib, Yevropa xalqlaridan oʻtgan. — Gazetadan.
• Kaltak oʻtmaydi. Oyogʻidan sovuq oʻtdi. v
• Bir yosh yigitning ikki ogʻiz gapi Salim Gʻafforningu yoq-bu yogʻidanoʻtibketdi. — "Mushtum".
• Sa-far boʻzchi Abdurahmonning toʻxtaganidan xabarsiz ikki-uch qadam nariga oʻtgan edi. — A. Qodiriy — Mehrobdan chayon.
• Enka-tinkasi chiqib ketganidan, Valijon tushadigan be-katidan oʻtib ketganini endi sezdi. — Gazetadan.
• Marraga yaqinlashganda, barcha poygachilardan oʻtib, marra chizigʻini birinchi boʻlib kesib oʻtdi. v
• Goh afandi eshakdan, goh eshak afandidan oʻtib, uyga yetdilar. — "Latifalar".
• Qamish-kapada bundan oʻtadigan yuzi qora yoʻq.. — P. Tursun — Oʻqituvchi.
• Ichimizda Yuvoshdan oʻta-digan terimchi yoʻq. — E. Raimov — Ajab qish-loq.
• Qovuyushr gʻarq pishgan. Bir-birovidan oʻtaman derdi. — "Mushtum".
• Oxiri yigʻlashga oʻtdi. Biror natija chiq-magach, doʻq-poʻpisaga oʻtdi. Hujumga oʻtmoq.
• Kengash yaxshi oʻtgan edi chamasi, Gʻiyosiddinovning vaqti chogʻ edi. — P. Qodirov — Qora koʻzlar.
• Davra suhbati savol-javob tarzida oʻtdi. — Gazetadan.
• Garchi operatsiya muvaffaqiyapʼsh oʻtgan, xirurg roppa-rosa toʻrt soat oʻlim bshgan olishgan boʻlsa-da, biroq bashoratga ha/sh erta edi. — Gazetadan.
• ..oʻzimdan qandoq kamchilik oʻtganiga hay-ronman. — A. Qodiriy — Oʻtgan kunlar.
• ..Abdura-sul bilan qaseob oʻrtasida oʻtgan gaplar esiga tushdi. — P. Tursun — Oʻqituvchi.
• Yillar oʻtdi, bir oz ulgʻaydik, bu kun — Vatan xizmatiga bir qadar dastyor. — A. Oripov.
• Oltin kuzning oltin dashari oʻtib bormoqda. — Gazetadan.
• Olti (yosh)ga oʻtdi. v
• Qizimizning boʻyi choʻzilib, oʻn toʻrtdan oʻn beshga oʻtib qoldi. — "Mushtum".
• Yoshim qirqqa yetdi. Na xotin, na bola-chaqa. Dunyodan toq oʻtdik hisob. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Xonumonimdan kechaman, dunyodan portfelsiz, paltosiz oʻtaman, ammo bu ishni ochmasdan qoʻymayman. — A. Qahhor — Bek.
• ..Umri mashinada oʻtgan kishini konservator deganlariga hay-ronman. — "Mushtum".
• Mana, umrim oʻtdi, nuqul azob ichida oʻtdi. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Boʻronning tezda oʻtib ketishiga koʻzim yetmaydi.. — Mirmuhsin — Meʼmor.
• Azim boyvachcha, "Shoʻro hukumati bahor yomgʻiridek tez oʻtib ketadi", deb oʻylar edi. — S. Ahmad — Hukm.
• Shamollagansiz, xafa boʻ:gmang, oʻtib ketadi. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Partiyaga oʻtmoq. Deputatlikka oʻtmoq. v
• Oqibat, Vohidov aytgan nomzod oʻtdi. — P. Qodirov — Qora koʻzlar.
• Boʻta raislikka oʻtmasa, men xijolat boʻlib qolaman. — S. Ahmad — Hukm.
• Bumato-lar yaxshi oʻtmayapti. v
• Korxona xoʻjayini erta^shb doli aga: -Agar magazinlarda oʻtmay yotgan mollardan bir oz olmasalar, buyurtma bajarshshaydi, — debdi. — A. Qahhor — Sarob.
• Sen hovliga bor, joy tayyorla. Bir yoʻla magazinga ham kirib oʻt. — N. Safarov — Olovli izlar.
• -Oʻqiganmisiz? — dedi uning soʻzini kesib boyvachcha. -Oʻqiganman. Navoiy, Fuzu-liyni ham oʻtganman.. — javob berdi Gulan-dom. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Hamida biologiyadan nimalar oʻqiganini, bu oʻquv yilida yana nimalar oʻtilajagini soʻzlab berdi.. — A. Qahhor — Adabiyot muallimi.
• ..boshi oltindan boʻlsa ham, shu odamning bahridan oʻting. — N. Safarov — Olovli izlar.
• Haliyam boʻlsa, buning bahridan oʻt.. — P. Qo-dirov — Qora koʻzlar. Boshidan oʻtmoq Hayot-da kechirmoq. Kim tabib —
• boshidan oʻtgan tabib, deyishar edi, ilmsizlik boshingizdan oʻta turib, shu gapni gapirasiz-a ?! — A. Qahhor — Ogʻriqtishlar.
• Boshimdan oʻtgan gaplar-ni birovga aytish qayoqda, esimga tushsa, oʻzim choʻchib ketaman. — P. Tursun — Oʻqituvchi. Jonidan oʻtmoq Azob beradigan darajada qattiq taʼsir qilmoq.
• Boyagi gaplar Umma-talining yonidan oʻtgan boʻlsa, bunisi jonidan oʻtib ketdi. — Shuhrat — Jannat qidir-ganlar. Kuni oʻtmoq 1) kuni kechmoq.
• Mehnat kuningdan ham kechib, Kuning oʻtar aroq ichib. — "Mushtum"; 2) tirikchiligi yurishmoq.
• Uka, bor — boricha, yoʻq — holicha, ishqilib, bir kunimiz oʻtib turibdi. — Oybek — Tanlangan asarlar. Koʻz oʻngidan oʻtmoq Koʻz bilan koʻr-ganday gavdalanmoq, akslanmoq.
• Qoraqalpoq elining Amu toʻlqinlaridek sokin, joʻshqin hayot lavqalari koʻz oʻngimdan oʻtdi. — X. Yod-gorov — Hayot toʻlqinlari. Koʻzi oʻtmoq Koʻra olmoq, yaxshi koʻrmoq (asosan, mayda, kichik narsalar haqida).
• Mana, oʻqi, koʻzing oʻtsa, komissar buyrugʻini. — Mirtemir.
• Bir vaqtlar doʻppi tikdim, koʻrpa qavidim.. endi unday ishlarga koʻzim oʻtmaydi. — Oybek — Tanlangan asarlar. Koʻnglidan oʻtmoqXayolidan, aqlidan kechmoq.
• "Hamma gapni eshitib olgan ekan pismiq chol", degan fikr har ikka,sh yoshning ham koʻnglidan oʻtdi. — P. Tursun — Oʻqituvchi. Soʻzi oʻtmoq Soʻzi inobatga olinmoq.
• Uning togʻasi amaldor, amaldor boʻlganda ham, qa-yerga uzatsa, qoʻli yetadi, nima desa, soʻzi oʻtadi. — Shuhrat — Jannat qidirganlar. Oʻzin-g(iz)dan oʻtar ran yoʻq Oʻzingiz hammasiga tushunasiz, hammasini bilasiz.
• Bu ish kecha-si boʻlgani maʼqul. Kunduzi boʻlsa, oʻzingdan oʻtar gap yoʻq, xunukroq koʻrinadi. — A. Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlari. Oʻtib tushmoq Bosh-qalaridan juda ustun boʻlmoq, boshqalarni orqada qoldirmoq.
• Bu ishda, ayniqsa, Ju-naidxonning sodiq sardori Matchon toʻra hammasidan oʻtib tushdi. — J. Sharipov — Xorezm. Qadri oʻtmoq q. qadr.
• Oxir vaqt bola qadri oʻtib, har bir shahardan oʻgʻil olib kelib boqib, qirqta oʻgʻil boqib oldi. — "Boʻ-takoʻz". Qatorga oʻtmoq (yoki kirmoq, koʻshil-moq) 1) safga kirmoq, qoʻshilmoq. "Qatorga kirolmagan" dehqonlarga boshqacharoq tad-bir qoʻmanadi. A. Qodiriy, Obid ketmon; 2) biror guruhga mansub kishilar qato-ridan, safidan oʻrin olmoq. Uning [Sidiq-jonning] nomi chiqmaganligiga hech kim eʼtibor qilmagan boʻlsa ham, nazarida, hamma unga: "Xafa boʻlmang, axir bir kuni qator-ga kirib qolasiz", deyayotganday boʻlar edi. A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari. Qoʻlidan oʻtmoq Muayyan shaxe yoki shaxslarning si-novi, xizmati va shu kabilarda boʻlmoq, boʻlib oʻtmoq.
• ..ne-ne beklarning otlarini koʻrgan-man, ne-ne otlar oʻz qoʻlimdan ham oʻtgan. — Oybek — Tanlangan asarlar.

Источник: Викисловарь