yo‘l

Значения

1. Odamlar, jonivorlar va b. narsalar qatnovi natijasida yer sathida iz bosilib hosil boʻlgan uzun, davomli qism, qatnov qismi.
2. Umuman, kishilar yoki transport qatnovi uchun maxsus belgilangan yer boʻlagi.
3. Kema va samolyotlar qatnashi uchun maxsus belgilab qoʻyilgan yoʻnalish, trassa.
4. Yoʻnalishdagi harakat jarayoni, yoʻlda davom etayotgan yurish.
5. Yurish, qatnov yoʻnalishi.
6. Biror joy, makonga sayohat yoki boshqa maqsadda qilinadigan yurish; safar.
7. Bosib oʻtiladigan oraliq; masofa.
8. Maʼlum bir transport vositasi uchun yoʻnalish qurilmasi.
9. Ayrim narsalarning yoʻnalish chizigʻi, joy oraligʻi.
10. Biror narsaga, yuzaga tortilgan, tushirilgan chiziq, iz.
11. Qator, satr; misra.
12. Biror narsaning yoʻnalish, kelish-ketish oqimi, yoʻnalishi.
13. Faoliyatda amal tarzi, qilinadigan, tutiladigan ish-amal.
14. Kuy, qoʻshiq va shu kabilarda oʻziga xos usul.
15. Imkon chorasi.
16. koʻm. vazifasida. (asosan oʻ.-p. k. da - yoʻlida) Sabab, maqsad kabi maʼnolarni bildiradi; bora(si)da, uchun.
17. Yoʻl bermoq - 1) oʻtib ketish uchun yoʻlni boʻshatmoq.

Примеры

• Soʻqmoq yoʻl.
• Qirdagi har tomonga ketgan yoʻllar.
• Yoʻl adirning eng yotiq yeridan tushgan boʻlsa ham, Turgʻunoy tizzasini ushlab, zoʻrgʻa qadam bosardi. — Abdulla Qahhor — Maston
• Choʻlning yoʻli ingichka.. — "Boychechak"
• Dovon orqali.. bitta ot yoʻli bor, xolos. Shu tor yoʻldan Afgʻonistonga oʻtsa ham boʻladi. — Komil Yashin — Hamza
• Avtomashina qatnaydigan yoʻl.
• Asfalt yoʻl.
• Tosh yoʻl.
• Uzoq yoʻl.
• Mashina yoʻlini kesib oʻtayotgan podaga signal berganda, choʻchib oʻziga keldi-yu, atrofga qaradi. — Said Ahmad — Yulduz
• Mehmonxona yonidagi yer osti yoʻlidan oʻtib, gulzor maydonga chiqishdi. — O‘tkir Hoshimov — Qalbingga quloq sol
• Suv yoʻli.
• Havo yoʻli.
• [Xotin] Kumushga qarab davom etdi: Anu kungi soʻzingiz bilan, yoʻldan qayrshshb kirgan edim. — Abdulla Qodiriy — Oʻtgan kunlar
• Oʻrmonjon yoʻl boʻyi gapirmadi.. — Abdulla Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlari
• Men uning uchun bir ziyoratchi, nazrini beraman-u, yoʻlimga ketaveraman. — Komil Yashin — Hamza
• -Zarari yoʻq, - dedi Meʼmor. - Buni yoʻl mashaqqati deymiz. — Mirmuhsin — Meʼmor
• ..birov “Xotiningni ukang nikohlab oldi, uyga bormay qoʻya qol!” degan ekan, u ham yoʻlni boshqa yoqqa soldirib ketibdi. — Abdulla Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlari
• Yoʻl anjomlari.
• Yoʻlga hozirlanmoq.
• Yoʻlga chiqsang, yoʻldoshing boʻlsin. — Maqol
• [Otabek] Bu soʻroqni oʻz-oʻziga ham berib koʻrmagan, goʻyo burungidek Margʻilon yoʻliga oshiqib hozirlanar edi. — Abdulla Qodiriy — Oʻtgan kunlar
• Shoh Mashrab yoʻlga chiqsalar, xudoning qudrati bilan, yerning tanobi tortilib, yoʻl qisqarar ekan. — Oybek — Tanlangan asarlar
• Bundan buyon mototsikl yoʻlingizni yaqin qiladi. — Sunnatilla Anorboyev — Toʻrtkoʻzning boshidan kechirganlari
• U Miyon Qudrat hazratni ziyorat qilish uchun ozmuncha yoʻlni piyoda bosib keldimi? — Komil Yashin — Hamza
• Temir yoʻl.
• Tramvay yoʻli.
• Poyezd yoʻli mayda tosh, Boyning qizi qalamqosh. — "Boychechak"
• Nafas yoʻli.
• Siydik yoʻli.
• Xas-xashaklar suv yoʻlini toʻsib qoʻyibdi.
• Bir yoʻli oq, bir yoʻli moshrang beqasam.
• Eshikda tikkasiga oq va qora yoʻllardan iborat pijama kiygan, boshyalang Azimboyev koʻrindi. — "Guldasta"
• Bir necha yoʻl xat.
• [Anvar Raʼnoga] Mening yozganimni sen uyat qilmasang, men ham sening yozganingni uyat qilmayman. Lekin shart shuki, mening ikki yoʻlimga javob boʻlsin. — Abdulla Qodiriy — Mehrobdan chayon
• Hayot oʻz yoʻlidan borar, bahor bolalarga oʻz quvonchi, oʻz shodliklarini saxiylik bilan taqdim etgan edi. — Oʻtkir Hoshimov — Qalbingga quloqsol
• Xamza haqiqat yoʻlidan, maʼrifat yoʻlidan, Furqat vasiyat qilgan yoʻldan boradi. — Komil Yashin — Hamza
• Hozir senlarga ikki yoʻl: oʻgʻil, qizingni sotib boʻlsa ham, oʻttiz ikki tangani Azizbek xazinasiga toʻlash yoki es borida etakni yopib, Azizbekni oradan koʻtarish.. — Abdulla Qodiriy — Oʻtgan kunlar
• Taqdirdan shikoyat qilmadim sira, Sizga ham shu yoʻlni maslahat koʻrdim. — Shuhrat
• Ikkisining yoʻli ham gumrohlikdan boshqa narsa emas. Biri yigʻib oʻlgan, biri yeb oʻladi. — Oybek — Tanlangan asarlar
• Orzuyu armonimni sheʼriy yoʻlda qaytadan Soʻzlab turibman, balki yoshlik boʻlib bahona. — Abdulla Oripov
• Zebi kirib, mayda yoʻllardan birini oldi. Dutorning ovoziga endigina oʻz ovozini qoʻshaman deganda, tashqaridan mingboshini chaqirdilar. — Choʻlpon — Kecha va kunduz
• Hech boʻlmasa, jonni saqla edi sen, Bir yoʻl topib qochmoq kerak bu eldan. — Hamid Olimjon
• Sodiqjon boyvachcha changaliga tushgan qizning kimligini bilgisi keldi. Ammo soʻrab bilishning hozir asti yoʻli yoʻq edi. — Komil Yashin — Hamza
• Kimiki xalq yoʻlida, xalq gʻamida ter toʻksa, qoʻli hamma yerda baland boʻlsin.. — Mirzakalon Ismoiliy — Fargʻona tong otguncha
• Shuning uchun ham senga yetishmoq yoʻlida jonni xatarga qoʻyib, kecha-kunduz yugurganman-da.. — Komil Yashin — Hamza
• Oʻquvchilarni joʻshqin mehnat faoliyatiga tayyorlash yoʻlidagi izlanishlarimiz hozirning oʻzida oʻz samarasini bermoqda. — Gazetadan
• Mansur pastak eshikni ochib, Gavharga yoʻl berdi. — O‘tkir Hoshimov — Qalbingga quloq sol 2) toʻsqin boʻlmaslik, qarshilik qilmaslik; imkon bermoq, yoʻl qoʻymoq.
• ..ular mehnat ahlini istaganlaricha ishlatib, hamyonlarini yana ham qappaytirishlari uchun avomning fikrini ochishga yoʻl bermaydilar. — Komil Yashin — HamzaYoʻl bosmoq - maʼlum masofani yurib oʻtmoq.
• Maston necha kilometr yoʻl bosganini va yana necha kilometr bosish kerakligini bilar edi. — A. Qahhor — MastonYoʻl boshlamoq - 1) yoʻlovchilarni boshlab yurmoq.
• -Yuring, - dedi Talʼat yoʻl boshlab. — Oʻtkir Hoshimov — Qalbingga quloq sol 2) ish-faoliyatda rahnamolik qilmoq; yetakchilik qilmoq, yetaklamoq.Yoʻl boʻlsin? - 1) qayoqqa boryapsiz?
• Ha, yigitning guli, yoʻlingiz boʻlsin? — Tohir Malik — Ajab dunyo 2) ( bilan) koʻchma biror ishni bajarish kimsaning qoʻlidan kelmasligini ifodalash uchun ishlatiladi.
• Sheʼr yozishga senga yoʻl boʻlsin.Yoʻl koʻrsatmoq - 1) olib boradigan yoʻlni koʻrsatmoq.
• Adashgan yoʻlovchiga yoʻl koʻrsatmoq. 2) yoʻl-yoʻriq koʻrsatmoq, qanday yoʻl tutishni aytmoq.
• [Yormat] Ellikboshiga yalindi: -Man gʻaribga yoʻl koʻrsating. Kimga arz qilay? — Oybek — Tanlangan asarlarYoʻl olmoq - biror tomonga yurishni boshlamoq, yoʻlga tushmoq.
• Tongotarda hujradan chiqqan Memor karvonsaroy hovlisini kesib oʻtib, darvozadan tashqariga yoʻl oldi. — Mirmuhsin — MeʼmorYoʻl solmoq - yoʻl olmoq.
• Yarash polvon toʻgʻri kolxoz idorasiga yoʻl soldi. — Sa’dulla Siyoyev — Otliq ayolYoʻl qoʻymoq - yoʻl bermoq 2.
• ..nimaiki ish qilsa, odamlar xursand boʻlishini oʻylashi, saxiyligi bironta kishining bu qizga oʻqrayib qarashiga yoʻl qoʻymasdi. — Mirmuhsin — Meʼmor
• -Ota, ustoz haqlar, - dedi Hamza. - Hiylaga baʼzan shariat ham yoʻl qoʻyadi. — Komil Yashin — HamzaYoʻlga kirmoq - yurishni boshlamoq (goʻdak haqida).
• Adolat yoʻlga kirdi degandan boillab topganini sandiqqa tashladi. — Saida Zunnunova — Olov
• ..qoniga belangan dadangni koʻtarib kirganlarida, sen yoʻlga kirgan eding. — Yo‘ldosh Shamsharov — ToshqinYoʻlga solmoq - yaxshi gapirib, aldab-suldab koʻndirmoq, roziligini olmoq.
• Boʻtaboy uni [Sodiqni] aldab-suldab yoʻlga solmoqchi boʻldi. — Said Ahmad — HukmYoʻlga tushmoq - 1) biror yoʻl bilan (biror tomon) yurishni boshlamoq.
• [Nuri] .. qovun polizni sayr qilishni bahona qipdi-da, akasining oʻgʻli Rafiqjon bilan birga yoʻlga tushdi. — Oybek — Tanlangan asarlar 2) toʻgʻri yoʻl, meʼyoriy iz (yoʻnalish)ga tushmoq, shunday holat kasb etmoq.
• Savodsizlikni tugatish boʻyicha oʻqish bir qadar yoʻlga tushib oldi. — Komil Yashin — HamzaYoʻlga chiqmoq - yoʻlga otlanib yura boshlamoq, yoʻl olmoq.
• Vzvod yarim tunda yoʻlga chiqdi, razvedkaga. — Toshtemir Rustamov — Mangu jasorat
• ..avzoyidan sezdiki, u shum niyat bilan yoʻlga chiqqan. — "Yoshlik"Yoʻlga qoʻymoq - tashkil qilmoq, ishga solib yubormoq; rivojlantirmoq; tartibga solmoq.
• Yoshlar oʻrtasida targʻibot ishlarini yoʻlga qoʻymoq.Yoʻldan ozdirmoq - notoʻgʻri (nomaqbul) yoʻlga boshlamoq, yomon yoʻlga chalgʻitmoq.
• Sizning muloyim, odobli singlingizni ham yoʻldan ozdirishim mumkin. — Mirmuhsin — MeʼmorYoʻldan toydirmoq - notoʻgʻri yoʻlga chalgʻitmoq, burmoq.
• ..musulmonlarni haq yoʻldan toydirmoqchi boʻlgan shul kitoblarni agʻdar-toʻntar qilib, koʻchaga chiqarib tashlagim keldi. — Komil Yashin — HamzaYoʻldan urmoq - toʻgʻri yoʻldan chalgʻitmoq.
• Yoʻq, endi Mengliboyni hech kim yoʻldan urolmaydi. — Said Ahmad — Yulduz
• Tagʻin meni yoʻldan uryapti deb oʻylamang. Sizni yaxshi koʻrganim uchun aytyapman. — Oʻtkir Hoshimov — Qalbingga quloq solYoʻldan chiqarmoq - yoʻldan urmoq.Yoʻldan qaytarmoq - 1) orqaga qaytishga majbur qilmoq; 2) kishini yomon xulq yoki nojoʻya xatti-harakatdan tiymoq, toʻxtatib qolmoq.
• Muhammadrajab.. xotini orqali uni shu yoʻldan qaytarishga urindi. — Abdulla Qahhor — SarobYoʻli ochilmoq - baxtli boʻlib, ishi yurishib ketmoq.
• Yoʻli ochilgan yigitning yangasi oldidan chiqar. — MaqolYoʻli tushmoq - yurishi, safari biron joy, (tomon)ga toʻgʻri kelmoq.
• Qabristonga tushganda yoʻlim, Men shu gʻamgin holni koʻraman. — Abdulla Sher — Qadimgi kuyYoʻli uchun - yoʻliga
• ..yolgʻizgina qizining koʻz yoshlariga yuragi dosh berolmadimi yoki yoʻli uchun shunday qildimi - Abdurahmonboy.. qizini yupatishga tushdi. — Komil Yashin — HamzaYoʻlingdan qolma - senda ishim yoʻq, menga keraging yoʻq, ketaver.
• “Yordam bergan boʻlsangiz, rahmat, yoʻlingizdan qolmang”, demaydimi qiz. — Oʻtkir Hoshimov — Qalbingga quloq solOq yoʻl tilamoq - oq.
• ..ular bilan changga botib borayotganligidan mamnun boʻlib, ichida unga oq yoʻl tilab, deraza pardasini tushirdi. — Komil Yashin — Hamza

Источник: Викисловарь