Explanatory dictionary
boqmoq
боқмоқ
Meanings
- Nazar tashlamoq, nazar solmoq, qaramoq.
- Moʻralamoq; koʻrinmoq, namoyon boʻlmoq.
- Fikran nazar tashlamoq, koʻz oldiga keltirmoq, koʻzdan kechirmoq.
- Iltifot qilmoq, qoʻllab-quvvatla-moq, hurmat qilmoq.
- Tarbiyalab voyaga yetkazmoq, parvarish qilmoq; qarab turmoq.
- Oʻz qaramogʻida boʻlganlarni moddiy jihatdan taʼminlamoq; tirikchilik ehti-yojlarini va shu kabilarni qondirib, taʼmin etmoq.
- Parvarishlab yetishtirmoq, asramoq (uy hayvonlari va parranda haqida).
- Mol (yoki sigir, qoʻy va sh. k.) boqmoq 1) mol asramoq.
- Qidirib topib oʻldirmoq (bitni, bur-gani).
- Bosh (yoki soch) boqmoq Boshdagi bitladni, sirkalarni topib oʻldirmoq.
- Davolamoq, shifolamoq.
- Koʻmakchi feʼl vazifasida kelib, yetakchi feʼldan anglashilgan ish-harakatni bajarishga urinish, sinash maʼnosini bildiradi.
- Fol boqmoq q. fol.
Examples
- Koʻzguga boqmoq. Lashyukning ketishiga boqma, kelishiga boq. Maqol. m
- Dengiz suvidek tiniq koʻzlari muloyim va mehr bshshn boqardi. S. Karomatov, Oltin qum.
- Qora koʻzlari juda shoʻx boqib, jaz etib, bagʻringga botadi. I. Rahim, Ixlos.
- Qizning atrofga jovdirab turgan koʻzlari xomush yerga boqdi. S. Ahmad, Mehribon.
- Yoʻlchi Shokir otaning doʻkonxonasi eshigini astagina ochib boqdi. Oybek, Tanlangan asarlar.
- Qorli togʻlar choʻqqisidan boqadi quyosh. Gʻayratiy.
- Zangori dengizning tiniq qoʻynidan Kumush oy noʼshnib, kulib boqadi. Uygʻun.
- Oʻziga boqma, soʻziga boq. Maqol. sht
- Tarixga boqing, ming yil ilgari Xorazmda Beruniy oʻtgan, u juda koʻp kitoblar yozib qoldirgan. J. Sharipov, Xorazm.
- Siz bshshn zamonning zayliga boq-masak, qiyomat qoyim boʻlajak. S. Siyoyev, Avaz.
- Oʻylab boqsam: qalbim mushtdek! Vatan juda keng! Oʻylab boqsam: Vatan va dsh1 bir-biriga teng. Yo. Mirzo, Oʻgʻil mehri.
- Boqsam, yoʻling oydin ekan, Kel, poyingni oʻpay, oʻgʻlon. B. Boyqobilov, Sharora.
- Yaxshi yaxshiga boqar, Yomon daryoga oqar. R. Jumaniyozov, Soʻz koʻrki — maqol.
- El boqsa, baxting kular, El boq-masa, taxting qular. Maqol. n
- Boy boyga boqar, suv soyga oqar. Boʻlmaydi. Siz bilan ittifoq boʻlolmaymiz. N. Safarov, Tanlangan asarlar.
- Bola boqmoq. sht
- Bittayu bitta oʻgʻsh! Margʻshyun degan joyda, allakisharning qoʻlida, asli nomaʼlum ki-shilarning qiziga ushgansin-da.. oʻgʻil boqib katta qilgan ona — Oʻzbek oyim ikki qoʻlini burniga tiqib qarab qola bersin. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar.
- Xudoyqul mening oʻz jigarim, ammadan qolgan sagʻir. Yetti yoshidan boqib, odam qildim. P. Tursun, Oʻqituvchi.
- -Uka-larimni boqsa, tegaman, — dedim kampirga. Oybek, Tanlangan asarlar.
- Oila boqmoq. shj Yetim nabiralarni ogʻir mehnat bilan ham boqa olmagan bu jafokash chol.. hovlisining qolgan qismini sotishga majbur boʻlgan edi. Oybek, Tanlangan asarlar.
- Bahorning bir kuni qishni boqar. Gazetadan.
- Otadan qolgan shu qoʻl dastgoh chol-kampirni umr boʻyi boqdi. A. Muxtor, Opa-singillar.
- Sizning ketmon-laringiz oʻzingizni ham boqadi, dehqonni ham. S. Siyoyev, Yorugʻlik.
- Tovuq boqmoq. Kurt boqmoq. n Bir xoʻroz boqib oʻtiribman, tepsa, xonni oʻldiradi. S. Siyoyev, Yorugʻlik.
- Sharoit yomon, joʻja boqadigan joyimiz yoʻq, k a ta kl ar juda tor. Gazetadan.
- Mol boqsang, ogʻzi-burning moy, Boʻri boqsang, ogʻzi-burning loy. Maqol. n
- Begimjon bu yil kuzda erimning kelishiga soʻyaman, deb qoʻy boqib yurgan edi, urush boshlanib qoldi. I. Rahim, Chin muhabbat; 2) molni yetaklab yoki haydab yurib oʻtlat-moq.
- Men yoshlikdan otamga qarashdim, poda boqdim, mashoq terdim. Oybek, Tanlangan asarlar.
- Oygul kampir-ning boshini boqishga oʻtiribdi. "Oltin olma".
- Qoʻshnilar savobuchun malakning sochini boqib, yuvib-tarab qoʻyardi. Mirmuhsin, Yoʻ-qolgan javohir.
- Uning ka-ssshni boqmagan vrach qolmadi. Kasalni boqib tuzatmoq. n Oʻjar ekan bu soldat, deb tashlab qoʻymadilar. Koʻp qatori yaramni boqdilar. N. Safarov, Olovli izlar.
- Mingboshi Zebi kirguncha, dutor olib chertib boqdi. Choʻlpon, Kecha va kunduz.
- "Kam-bagʻal boʻlsang, koʻchib boq, boyvachcha boʻlsang, oʻlib boq", degan gapda hikmat koʻp ekan. S. Ahmad, Saylanma.
Source: Wiktionary
Views: 0