boqmoq

Ma’nolari

1. Nazar tashlamoq, nazar solmoq, qaramoq.
2. Moʻralamoq; koʻrinmoq, namoyon boʻlmoq.
3. Fikran nazar tashlamoq, koʻz oldiga keltirmoq, koʻzdan kechirmoq.
4. Iltifot qilmoq, qoʻllab-quvvatla-moq, hurmat qilmoq.
5. Tarbiyalab voyaga yetkazmoq, parvarish qilmoq; qarab turmoq.
6. Oʻz qaramogʻida boʻlganlarni moddiy jihatdan taʼminlamoq; tirikchilik ehti-yojlarini va shu kabilarni qondirib, taʼmin etmoq.
7. Parvarishlab yetishtirmoq, asramoq (uy hayvonlari va parranda haqida).
8. Mol (yoki sigir, qoʻy va sh. k.) boqmoq 1) mol asramoq.
9. Qidirib topib oʻldirmoq (bitni, bur-gani).
10. Bosh (yoki soch) boqmoq Boshdagi bitladni, sirkalarni topib oʻldirmoq.
11. Davolamoq, shifolamoq.
12. Koʻmakchi feʼl vazifasida kelib, yetakchi feʼldan anglashilgan ish-harakatni bajarishga urinish, sinash maʼnosini bildiradi.
13. Fol boqmoq q. fol.

Misollar

• Koʻzguga boqmoq. Lashyukning ketishiga boqma, kelishiga boq. Maqol. m
• Dengiz suvidek tiniq koʻzlari muloyim va mehr bshshn boqardi. S. Karomatov, Oltin qum.
• Qora koʻzlari juda shoʻx boqib, jaz etib, bagʻringga botadi. I. Rahim, Ixlos.
• Qizning atrofga jovdirab turgan koʻzlari xomush yerga boqdi. S. Ahmad, Mehribon.
• Yoʻlchi Shokir otaning doʻkonxonasi eshigini astagina ochib boqdi. Oybek, Tanlangan asarlar.
• Qorli togʻlar choʻqqisidan boqadi quyosh. Gʻayratiy.
• Zangori dengizning tiniq qoʻynidan Kumush oy noʼshnib, kulib boqadi. Uygʻun.
• Oʻziga boqma, soʻziga boq. Maqol. sht
• Tarixga boqing, ming yil ilgari Xorazmda Beruniy oʻtgan, u juda koʻp kitoblar yozib qoldirgan. J. Sharipov, Xorazm.
• Siz bshshn zamonning zayliga boq-masak, qiyomat qoyim boʻlajak. S. Siyoyev, Avaz.
• Oʻylab boqsam: qalbim mushtdek! Vatan juda keng! Oʻylab boqsam: Vatan va dsh1 bir-biriga teng. Yo. Mirzo, Oʻgʻil mehri.
• Boqsam, yoʻling oydin ekan, Kel, poyingni oʻpay, oʻgʻlon. B. Boyqobilov, Sharora.
• Yaxshi yaxshiga boqar, Yomon daryoga oqar. R. Jumaniyozov, Soʻz koʻrki — maqol.
• El boqsa, baxting kular, El boq-masa, taxting qular. Maqol. n
• Boy boyga boqar, suv soyga oqar. Boʻlmaydi. Siz bilan ittifoq boʻlolmaymiz. N. Safarov, Tanlangan asarlar.
• Bola boqmoq. sht
• Bittayu bitta oʻgʻsh! Margʻshyun degan joyda, allakisharning qoʻlida, asli nomaʼlum ki-shilarning qiziga ushgansin-da.. oʻgʻil boqib katta qilgan ona — Oʻzbek oyim ikki qoʻlini burniga tiqib qarab qola bersin. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar.
• Xudoyqul mening oʻz jigarim, ammadan qolgan sagʻir. Yetti yoshidan boqib, odam qildim. P. Tursun, Oʻqituvchi.
• -Uka-larimni boqsa, tegaman, — dedim kampirga. Oybek, Tanlangan asarlar.
• Oila boqmoq. shj Yetim nabiralarni ogʻir mehnat bilan ham boqa olmagan bu jafokash chol.. hovlisining qolgan qismini sotishga majbur boʻlgan edi. Oybek, Tanlangan asarlar.
• Bahorning bir kuni qishni boqar. Gazetadan.
• Otadan qolgan shu qoʻl dastgoh chol-kampirni umr boʻyi boqdi. A. Muxtor, Opa-singillar.
• Sizning ketmon-laringiz oʻzingizni ham boqadi, dehqonni ham. S. Siyoyev, Yorugʻlik.
• Tovuq boqmoq. Kurt boqmoq. n Bir xoʻroz boqib oʻtiribman, tepsa, xonni oʻldiradi. S. Siyoyev, Yorugʻlik.
• Sharoit yomon, joʻja boqadigan joyimiz yoʻq, k a ta kl ar juda tor. Gazetadan.
• Mol boqsang, ogʻzi-burning moy, Boʻri boqsang, ogʻzi-burning loy. Maqol. n
• Begimjon bu yil kuzda erimning kelishiga soʻyaman, deb qoʻy boqib yurgan edi, urush boshlanib qoldi. I. Rahim, Chin muhabbat; 2) molni yetaklab yoki haydab yurib oʻtlat-moq.
• Men yoshlikdan otamga qarashdim, poda boqdim, mashoq terdim. Oybek, Tanlangan asarlar.
• Oygul kampir-ning boshini boqishga oʻtiribdi. "Oltin olma".
• Qoʻshnilar savobuchun malakning sochini boqib, yuvib-tarab qoʻyardi. Mirmuhsin, Yoʻ-qolgan javohir.
• Uning ka-ssshni boqmagan vrach qolmadi. Kasalni boqib tuzatmoq. n Oʻjar ekan bu soldat, deb tashlab qoʻymadilar. Koʻp qatori yaramni boqdilar. N. Safarov, Olovli izlar.
• Mingboshi Zebi kirguncha, dutor olib chertib boqdi. Choʻlpon, Kecha va kunduz.
• "Kam-bagʻal boʻlsang, koʻchib boq, boyvachcha boʻlsang, oʻlib boq", degan gapda hikmat koʻp ekan. S. Ahmad, Saylanma.

Manba: Vikilug‘at