tabiat

Meanings

1. Butun mavjudotni oʻz ichiga olgan olam, borliq.
2. Insoniyat va hayvonotdan oʻzga olam.
3. Oʻt-oʻlan, oʻsimlik va b. narsalar band etgan tevarak-atrof, qir-adir, oʻrmon va sh.k. lar.
4. Yer sathining maʼlum bir jihatini aks ettiruvchi belgi, xususiyat yoki holati.
5. Inson ruhiyatiga xos asosiy, turgʻun xususiyatlar majmui; xarakter, feʼl.
6. Past tabiat Ziqna, qizgʻanchiq, xasis.
7. Narsaga xos biror belgi, xusu-siyat.
8. Kayfiyat, ruhiy holat.
9. Did, farosat.
10. Toʻqim tabiat q. toʻqim.
11. Yaratuvchi, ato etuvchi, boshqaruvchi ilo-hiy kuch-qudrat timsoli.

Examples

• Tabiat zap qiziq narsa-da. Unda hamma narsa mavjud, hamma narsaningoʻzoʻrni, oʻzmavqei bor. — N. Fozilov — Diydor.
• Tabiatning hech kimga boʻysunmay-digan, birovdan ruxsat ham soʻrab oʻtir-maydigan qonunlari bor. Oʻ. — Hoshimov — Qalbingga quloq sol.
• Kuzda tabiatning jonli va faol vakili — odam organizmi ham tini-qadi. — Gazetadan.
• Tabiat bilan odam bolasi qiyoslansa, bir-biriga oʻxshashi aqlni hayratga soladi. — Gazetadan.
• Ketdi qirdan turna ham, Boʻshab qoldi tabiat.. — A. Oripov — Yurtim shamoli.
• Tabiatda uchraydigan mineralgarning baʼzi-lari sanoat ahamiyatiga ega. — Gazetadan.
• Otabek tabiatning shu koʻrkam va latif koʻrinishiga maftun boʻlib, bir oz yotgandan keyin, "Ul ham boʻlsa edi", deb oʻyladi va uzoq tin olib qoʻydi. — A. Qodiriy — Oʻtgan kunlar.
• Tabiat sokin, ufq jimir-laydi.. — A. Muxtor — Chinor.
• Tabiat oʻz tilida roz aytib shivirlar ekan, yigit bundan oʻz quvonchining madhini oʻqirdi. — M. Ismoiliy — Fargʻona tong otguncha. Kechagi changbosti yomgʻir ta-biatga husn berib ketganidek, odamlarning ham bahridilini ochib yubordi. N. Fozilov, Diydor.
• Bu yerning goʻzal tabiati va zilol suv manbalari odamlarga orom bagʻishlaydi. — Gazetadan.
• "Bo-burnoma"ni varaqlar ekansiz.. tabiat man-zaralari chizilgan lavhalarga duch kelasiz. — "Fan va turmush".
• -Oʻzi juda ogʻir va aqlli yigit, buning ustiga qiziq tabiati ham bor, — dedi Usta Olim. — A. Qodiriy — Oʻtgan kunlar. U
• [Vali aka\ tabiatining ogʻirligiga qaramay, oʻrnidan sapchib turib ketdi. — M. Ismoiliy — Fargʻo-na t. o.
• Mirzakarimboyning qizi Nuriniso-ning tabiatida yengillik bilan makr ustun turar edi. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Doim zaxda oʻtirib ishlaganimdanmi yoki oʻzimning tabiatimda zaiflik bormi — ishqilib, koʻp vaqtdan beri bedarmon tortib yuribman. — A. Qodiriy — Oʻtgan kunlar.
• [Qodirqul:] Bu boyning tabiati shunaqa pastmi? — Hamza — Boy ila xizmatchi. Soʻfi tabiat 1) xarakteri, qiligʻi soʻfilarnikiga oʻxshash; 2) kechalari bedor, uxlamaydigan.
• Tomma-tom qochib ketayotganimni baʼzi uy-qusi ziyrak, soʻfi tabiat qari-qartanglar ham koʻrib qolgan edilar. — Gʻ. Gʻulom — Shum bola. Tabiati koʻtarmaydi (yoki tortmaydi) Mijoziga toʻgʻri kelmaydi, koʻngli tortmaydi.
• Planetalarning fizik tabiati. j
• Turkiy tillarda choʻziq unlilarning tabiati.. koʻpdan mutaxassislarning diqqatini jalb qilib keladi. — "OʻTA".
• Tojiboyning Gulsumga jazmanligi toʻgʻrisidagi ga/iar esiga tushib, tabiati bir oz xira boʻldi. — P. Tursun — Oʻqituvchi.
• Ahmad oʻz xonasiga kirsa, Tolib aka yoʻq ekan. Uning tabiati ravshan edi. — F. Musajonov — Himmat.
• Tabiati nozik odam. U odamning tabiatini qarangki..
• Tabiat bu diyorga shunday sehrli kuch ato etganki, uning tup-rogʻida har qanday oʻsimlik bahra oladi. — Gazetadan.
• Aslida tuproqni odil tabiat Taqsim ashagan-ku yer yuziga teng. — A. Oripov — Yillar armoni.

Etymology

a. طَبِيعَة - borliq; tabiiy xislat; odatiylik

Source: Wiktionary