toj

Meanings

1. Sohibi toj Toj egasi, taxt egasi, toj-dor, hokimi mutlaq. Toji davlat Davlat tojining sohibi, hokimi.
2. ayn. gultoj.
3. Baʼzi qushlarning boshidagi etdor oʻsimta.
4. Biror narsaning yuqori, yetuk qismi, uning ifodachisi.
5. Biror musobaqada gʻoliblik unvoni va shu gʻoliblik uchun kiydiri-ladigan kiyim.
6. Quyosh atrofidagi, kun tutilish paytlarida yaxshi koʻrinadigan yorugʻ gardish.
7. Gupchakka yoki boshqa asosga oʻrna-tiladigan gardishsimon qism.

Examples

• Alisher va.. toji davlat boʻlmish Husayn Boyqaro haz-ratlari goʻdaklikda doʻst va hammaktab ekanlar. — Oybek — Navoiy. Toju taxt yoki taxtu toj Hukmronlik ramzi; hokimiyat, davlat.
• Bu olishuv, toju taxt talashuvlaridan faqat fuqaro azob chekadi. — Mirmuhsin — Meʼmor.
• Buoʻt uchqunlari.. yaqinlarda birdan alangalanib yuzaga chiqadi, amirning taxtu tojini, uning homiylari bilan birga kuy-dirib kul qiladi. — S. Ayniy — Doxunda.
• Xoʻrozning toji. m
• Kelin darha-qiqat yosh, lekin xuddi qiziqchilikka se-mirganday yum-yumaloq; egnida yengsiz qizil koʻylak, boshida popishakning tojiga oʻx-shagan, lekin qizil shlyapa. — A. Qahhor — Toʻyda aza.
• ..katta terakka ikkita qush kelibqoʻn-di. Narining boshida toji bor. — S. Nurov — Narvoy.
• Inson barcha max-luqotning tojidir. — Oybek — Navoiy.
• -Chi-dash kerak. Sabr — inson irodasining toji, - dedi Joʻraxon. — Nazarmat — Joʻrlar baland sayraydi.
• Agar mazkur sheʼr bamisli bir qush boʻlsa, bu bayt uning toji-ku.. — S. Siyoyev — Avaz.
• Qurʼaga koʻra, birinchi par-tiyada oq donalarni toj talabgori suradi. — Gazetadan.
• Quyosh atmosferasining uchinchi, eng kalin va eng siyrak kotlami Quyosh toji deyiladi. — "Astronomiya".
• Shesternya toji. Toj shesternya.

Etymology

a. £-13 - toj, gulchambar; jigʻa; gultoj

Source: Wiktionary