olam

Значения

1. Butun mavjudot, borliq, koinot, dunyo. -Ayb mening oʻzimda, — dedi u [boy] zardasi qaynab. —
2. Oʻn sakkiz ming olam Butun koinot, butun borliq, butun dunyo.
3. Butun jahon, dunyo, yer yuzi va undagi insonlar, xalkdar
4. Tabiatda mavjud boʻlgan narsalarning alohida bir toʻpi, dunyosi.
5. Oʻziga xos xususiyatlari, maqsadi, mas-lagi bilan ajralib turadigan ijtimoiy guruh, jamiyat.
6. Yangi olam 1) biror ijtimoiy formatsiya oʻrnini olgan ikkinchi, yangi formatsiya.
7. Odamning maʼnaviy, ichki dunyosi; oʻzi-ga xosligi.
8. Biror soha, jabha.
9. Bu dunyo; mavjud dunyo.
10. Bir olam 1) oʻziga xos bir dunyo.

Примеры

• Olam bino boʻlgandan beri yaxshilikka — yomonlik, xizmatga — tuh-mat boʻlib kelgan. S. Ayniy, Doxunda.
• Paxtamizning shuhrati butun olamga mashhur. n
• Hakimboyvachcha-ning ovozasi olamni tutadi. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Oʻsimliklar ola-mi. yash Titrash oʻsimlik olamiga ham halo-katli taʼsir etadi. — "Fan va turmush".
• Yangi olamga kirgan odamlarning hammasi oyogʻida eski olamning loyi bilan kirgan. A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari; 2) yangi sharoit, yangi muhit.
• Umrini shaharda, shovqinli sexlarda oʻtkazgan bu yigit uchun qishloq mutlaqo yangi olam edi. — S. Ahmad — Hukm.
• Inson ruhiy olamining eng nozik nuqtalarini his etib, voqea va hodisa-larning eng dolzarb jihatlarini badiiy aks ettirmogʻim lozim boʻladi. — "OʻTA".
• Ilm olami. Siyosat olami. m U
• endi.. Salimxondan koʻp soʻzlay-di, hatto Salimxonni siyosat olamiga sud-raydi. A. — Qahhor — Sarob.
• Fan olamida yangi-lik yaratish istagi uning qalbini qamray boshladi. — S. Karomatov — Oltin qum.
• Olamdan oʻt-moq. yaya Qutbinisa onasi olamdan oʻtgandan buyen endi ohorli kiyim kiyishi edi. — S. Ahmad — Ufq.
• [Nor-mat] 1940 yili [Moskvadagi] qishloq xoʻ-jalik vistavkasini koʻrgandayoq: -Vistav-kaning oʻzi bir olam, — degan edi. — I. Rahim — Chin muhabbat; 2) juda koʻp, behad koʻp, koʻp-dan-koʻp, son-sanoqsiz.
• U Moskavadan bir olam taassurotlar bilan qaytdi. — T. Ashurov — Oq ot. Boshqa olam Xulq-atvori boʻlak, boshqacha.
• Ot esa tamom boshqa olam, ayniqsa mening qorabayirim. — H. Gʻulom — Mashʼal. Jumla(i) olam Olamdagi hamma odam yoki narsa.
• Oltin tuprogʻingda jumla olam bor. — H. Gʻulom. Ikki olamda Hech vaqt, hech qachon. Olam guliston q. guliston.
• Hammasiga oʻsha moshak sababchi. "Keling", deb telefon qil-maganda, olam guliston edi. — N. Aminov — Qah-qaha. Olam hodis Mabodo, ehtimol, boʻlishi mumkin, balki.
• Olam hodis, qoʻlga tushib qolsang, soʻroq kezida aybni faqat oʻz boʻy-ningga olib, oraga meni qotishtirmaysan! — A. Qodiriy — Oʻtgan kunlar. Olamga sigʻmay ketdi Behad xursand boʻldi.
• Koʻrmaysizmi: suvning sharpasini eshitib, bechora [dehqon]lar olamga sigʻmay ketdi. — M. Ismoiliy — Fargʻona tong otguncha. Parvardigori olam Olloh; olamning yara-tuvchisi, xalloqi olam, xudo.
• Parvardigori olam duolarimizni mustajob qilgay. Pod-shohi olam Zoʻr podshoh, ulugʻ podshoh. Xalloqi olam q. xalloq. Husn olami Husn-dor kishilar, nozaninlar toifasi.
• Bu uza-tish (toʻy) majlisini jonli, ruhli oʻt-kazmoq uchun barcha qizlar oʻzlarining eng asl, eng nafis kiyimlarini kiyib, favqulodda husn olamini yana bir qat, yana bir qayta bezabdilar. — A. Qodiriy — Oʻtgan kunlar.

Этимология

a. عَالَم — dunyo, jahon; koinot; xalq, omma

Источник: Викисловарь