solmoq

Значения

1. Biror narsa ichiga yoki ustiga joylamoq, qoʻymoq, tashlamoq.
2. Oʻrnatmoq, qoʻymoq.
3. Oʻtirgʻizmoq.
4. Meʼyori bilan qoʻshmoq; quymoq.
5. Bermoq, tashlamoq (molga beriladigan ovqat haqida).
6. Biror holatga tushirmoq yoki biror holatni yuzaga keltirmoq, paydo qilmoq.
7. Biror tartib, yoʻnalish, oʻlchov, vaziyat va shu kabilarga tushirmoq; moslashtirmoq.
8. Yopishtirib tikmoq, ulamoq.
9. Toʻshamoq, yozmoq.
10. Toʻshamoq, yotqizmoq.
11. Roʻpara qilib, qaratib qoʻymoq, tutmoq.
12. Quritish, achitish, pishirish uchun qoʻymoq.
13. Toʻlov majburiyatini yuklamoq, belgilamoq.
14. Biror kimsa yoki koʻpchilik muhokamasiga qoʻymoq, hukmiga topshirmoq, havola qilmoq.
15. Biror narsa yoki kimsaga yoʻnaltirmoq, qoʻymoq.
16. Biror ishga, harakatga tushirmoq, yoʻllamoq, tashlamoq.
17. Yollab ishga tushirmoq.
18. Arqon, zanjir kabi narsalar urib, tashlab band etmoq, bogʻlamoq.
19. Qismlarini bir-biriga tushirmoq, oʻrniga qoʻymoq.
20. Barpo qilmoq, qurmoq, yasamoq.
21. Hozirlamoq, tayyorlamoq; qurmoq.
22. Zarb bilan urmoq, tushirmoq.
23. Chizmoq, ishlamoq, yasamoq (gul, naqsh va shu kabilarni).
24. Osiltirmoq, solintirmoq.
25. Yechmoq, olib tashlamoq, tushirmoq (kiyimni).
26. Tugmoq, guldan meva holiga oʻtmoq.
27. Qoʻshma feʼllar tarkibiga kiradi, ,
28. =a/=y yoki =(i)b affiksli ravishdosh bilan kelib, shu ravishdosh orqali ifodalangan ish-harakatning batamom yoki roʻyirost bajarilganligini bildiradi.
29. =a/=y affiksli ravishdosh bilan koʻmakchi feʼl vazifasida kelib, shu ravishdosh orqali ifodalangan ish-harakatning darhol bajarilganligini bildiradi.
30. Boshiga solmoq - ataylab yomonlik qilmoq.

Примеры

• Narsalarni chamadonga solmoq.
• Dastroʻmolni choʻntakka solmoq.
• Pichoqni singa solmoq.
• Samovarga olov solmoq.
• Miltiqqa oʻq solmoq.
• Chol "xoʻp" deb, boʻrini qopga solib, ustiga poxol yopib bekitib qoʻyibdi. — "Chalpak yoqqan kun"
• Boʻzoʻgʻlonning nasihatin olmadim, Shu Mahmudni zindonimga solmadim. — "Yusuf va Ahmad"
• Bir baliqchi daryoga qarmoq solib oʻtirgan ekan. — "Ertaklar"
• Nasiba bolasini belanchakka solib allalamoqda. — Abdulla Qahhor — Ogʻriq tishlar
• Laʼlixon soat beshni moʻljallab, oshning gurunchini soldi. — Oydin — Koʻngil toʻldimi, yaxshi yigit?Yuziga solmoq - taʼna qilmoq, biror narsani taʼna bilan esiga solmoq.
• Yaxshiboyevning yuragi shuv etib ketdi. Hozir yuzimga soladi, deb oʻyladi, men oʻgʻlingni oʻqishga kiritib qoʻyuvdim, diplomatlikka oʻqiyotuvdi, endi nega rassomlik qilib yuribdi, deb aytadi. — Murod Muhammad Doʻst — LolazorO‘t solmoq - qiynamoq, azob bermoq.Qoʻyniga qoʻl solmoq - qoʻl.
• Uzukka koʻz solmoq.
• Ramalarga oyna solmoq.
• Tish solmoq.
• [Xumorxon:] Marasul aka, mashinangizga solib, bir aylantirib kelsangiz-chi! — Abdulla Qahhor — Ogʻriqtishlar
• Ovqatga tuz solmoq.
• Yerga oʻgʻit solmoq.
• Samovarga suv solmoq.
• Ertalabki nonushtaga beradigan ovqatga sariyogʻ solinmaydi. — Said Ahmad — Yulduz
• Toshtemir quduqdan bir necha marta suv chiqarib, otlarni sugʻordi, oxurlarga beda soldi. — Hamid Gʻulom — Feruza
• Yoqubjonni avvaliga laʼnatladim, keyin oqladim. Negaki, u mening mudroqqa moyil tanimga gʻulgʻula soldi, xayollarimni ostin-ustun qilib yubordi. — Murod Muhammad Doʻst — Lolazor
• Yigitalining bemahal kelishi Safaralining koʻngliga bir oz shubha solgan boʻlsa ham, u quvongan boʻlib: -Yigitali keldi, Muhabbat, - dedi. — N. Fozilov — Diydor
• Qizning qiygʻoch qoshi, jarangli kulgilari kimlarningdir yuragiga larzalar solgan. — "Saodat"
• Kumushning bu holi bechora onaning yuragini ezar, yuz xil vasvasalarga solar edi. — Abdulla Qodiriy — Oʻtgan kunlar
• Ishni izga solmoq.
• Chunki asarning tilini bezash, oʻz uslubiga solib tarjima qilishni.. uslublashtirish deymiz. — "OʻTA"
• Uloq solmoq.
• Yamoq solmoq.
• Oʻrin solmoq.
• Koʻrpacha solmoq.
• Dasturxon solmoq.
• Goʻroʻgʻli bilan Sherniyozning yoʻllariga poyandozlar solishdi, izzat-ikrom bilan Qosimxonning oldiga olib borishdi. — "Gulshanbogʻ"
• Kumushni oʻrin yozishga qoʻymay, oʻzi par toʻshakni olib, yerga soldi. — Abdulla Qodiriy — Oʻtgan kunlar
• Yoʻllarga shagʻal solmoq.
• Xatni chiroqqa solib oʻqimoq.
• Qiz oʻzini oynaga soldi. — "Sharq yulduzi"
• Karim, Ota pismiq, Qoraxoʻjalar Mirolim buvaning darvozaxonasida oʻzlarini oftobga solib oʻtiribdi [dedi Said]. — E. Raimov — Ajab qishloq
• Togʻay kutgan hol yuz berdi: otasi shishani yoruqqa solib koʻra boshladi. — "Yoshlik"
• Mayiz solmoq.
• Qoqi solmoq.
• Vino solmoq.
• Jannat xola shoshib un chalib, quymoq soldi-da, boltani qoʻliga olib, toʻqayga qarab ketdi. — Said Ahmad — Ufq
• Soliq solmoq.
• Jarima solmoq.
• Menga qolsa, bu kunlarda [xalqqa] oʻttiz ikki tanga emas, oʻttiz ikki qora pul solish ham ogʻirdir. — Abdulla Qodiriy — Oʻtgan kunlar
• U kishi majlisga solgan ish boʻlmay qolmaydi. — Abdulla Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlariBir-biriga solmoq - bir-biriga havola qilmoq, toʻnkamoq, sansalorlikka solmoq.Oʻrtaga solmoq 1) koʻpchilikning muhokamasiga qoʻymoq, hukmiga topshirmoq.
• Albatta! Umumiy majlis qilamiz, oʻrtaga solamiz. — Abdulla Qahhor — Bek 2) roʻkach qilmoq.
• Ikkinchi marta erga chiqishim haqida birinchi ogʻiz ochgan qaynonam boʻldi. Bolalarimni oʻrtaga soldi. — Hamid Gʻulom — Mashʼal 3) oʻrtada baham koʻrmoq, umumlashtirmoq.
• Kapsanchilar Bahrobodda sobiq batrak va chorakordan tashkil topgan bir kolxoz borligini, ular yer-suv, ot-ulov, asbob-uskunalarini oʻrtaga solib, sheriklik dehqonchilik qilishlarini eshitgan. — Abdulla Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlari
• Ovga qush solmoq.
• Dobil chalib, qushlar solib kelay deb, Yolgʻiz borib qoldim Xovdak koʻlina. — "Gulshanbogʻ"
• Navkar, ot solib bordi-yu, Hasan qaygʻichini uloqday azot koʻtarib, egarga oʻngarib oldi. — Sa’dulla Siyoyev — Yorugʻlik
• Kecha manavi kartaga Dildor traktor solmagan edi. — Said Ahmad — Ufq
• Butun kuchlarni jangga solmoq.
• [Buxgalterning xotini] Oʻzi ishlamagani-ishlamagan, yana odam solib berasan, deb har kuni xarxasha qilgani ortiqcha. — Q. Maqsudov — Saodatli chamanda
• Menga qarang, uyga hech usta solganmisiz? — "Yoshlik"
• Boʻyniga sirtmoq solmoq.
• Oyoqlariga kishan solmoq.
• Eh-he, hali shundaymi? Nuri opangiz tushini suvga aytsin, zanjir solib sudrasalar ham, boshqa yoqqa bormayman. — Oybek — Tanlangan asarlar
• Mashinaga ip solmoq.
• Koʻylakning tugmasini solib olmoq.
• Bolalar tezgina eshikni yopib, orqasidan zanjirni solib qoʻydilar. — Oydin — Hazil emish
• Uya solmoq.
• Uy solmoq.
• Hozir birov imoratini oʻxshatib solsa, boshqalar ham undan qolmay deb tirishadi. — N. Norqobilov — Toʻqnashuv
• Amudaryo va Sirdaryoning quyi qismi baliqlarning urugʻ tashlaydigan, yovvoyi hayvonlarning urchiydigan, qushlarning uya soladigan joyidir. — "Fan va turmush"
• Chilim solmoq.
• Argʻimchoq solmoq.
• Darvozadan oʻn besh odimlar narida.. darvoza beklari gulxan solib, chilim chekib oʻtiradilar. — Abdulla Qodiriy — Oʻtgan kunlar
• Tarsaki solmoq.
• Musht solmoq.
• Aylantirib solmoq.
• Qilich solmoq.
• Quloq-chakkasiga solib qolmoq.
• Qoʻling qichigan boʻlsa, biqiniga solmaysanmi, betigayam urasanmi, nodon! — Yoshlik"
• Kuching yetmas ekan, nima qilarding bellashib, tosh-posh bilan jon joyiga solmaysanmi oʻxshatib. — "Yoshlik"
• Rasm solmoq.
• Hozirgi oʻsmirlar har xil narsalarning surati solingan kiyimlarni koʻproq yaxshi koʻrishadi. — Gazetadan
• Er yigitning bosh solgani - oʻlgani. — Maqol
• Alimardon karavotga koʻllarini tiragancha, boshini quyi solib oʻtirardi. — Oʻtkir Hoshimov — Qalbingga quloq sol
• Koʻylak yechar, - dedi Qumri turgan kuyi va koʻylagini yechib tashladi. - Ishton solar. — Abdulla Qodiriy — Mehrobdan chayon
• Qovoq beshta solibdi.
• Uch tup tarvuzning har biri oʻntadan solgan ekan. — "Chalpak yoqqan kun"
• asos solmoq,
• vahima solmoq,
• gapga solmoq,
• dam solmoq,
• dahshat solmoq,
• dod solmoq,
• esga solmoq,
• qorin solmoq,
• quloq solmoq.
• [Fazilat ona] Toʻgʻri kelgan odamning koʻksiga oʻzini tashlab, uvvos soladi. — M. Hazratqulov — Jurʼat
• Gulnorpari oʻtkizdi-da, kanizini gapga soldi. — "Gulnorpari"
• Normat qoʻshiqqa quloq solib, ichkaridagi odamning chiqishini kuta boshladi. — Said Ahmad — Ufq
• Bor gapni aytib solmoq.
• Yaxshiboyev indamay turdi. Sezdiki, Qo‘ziboyning dardlari choʻng, dardlarini tamom toʻkib solmoqchi - tasalli kor qilmaydi. — Murod Muhammad Doʻst, — Lolazor
• Nizomjon chidamadi. Yuragida toʻlib-toshgan gaplarni uzil-kesil toʻkib solmoqchi boʻlib, qizni izlab, yana dalaga qarab ketdi. — Said Ahmad — Ufq
• Bola tura solib, uyiga qochdi. — Mirzakalon Ismoiliy — Fargʻona tong otguncha
• Zamon kela solib, u odamdan soʻradi. — Mirzakalon Ismoiliy — Fargʻona tong otguncha
• Bu yerlarga kelgan ketmaydi omon, Boshingga solarman oxirat zamon. — "Malikai ayyor"=ga solmoq - ..qilib koʻrsatmoq.
• Oʻzini uxlaganga solmoq.
• [Maqsud qori:] Menga qara, eshon bola, oʻzingni goʻllikka solma. — Xudoyberdi Toʻxtaboyev — Yillar va yoʻllar
• -Oʻzingizni ovsarlikka solaversangiz, hujjatni biz koʻrsatamiz, - dedi nihoyat tergovchi.. — "Yoshlik"
• Toshpoʻlat uning tagdor gaplariga dafʼatan tushunmadi, oʻzini loqaydlikka solib, uni quvvatlagan boʻldi. — Komil Yashin — Hamza=dan olib, =ga solmoq - hadeb, zoʻr berib takrorlamoq, qayta-qayta aytmoq, atamoq (koyish, haqorat soʻzlari haqida).
• Bordi-yu, ishing sal "ertaga" qolganini bilsa.. toʻradan olib, toʻraga soladi. — Asqad Muxtor — Opa-singillar
• Majlis tarqagandan keyin Naimiy Onaxondan uzr soʻradi, oʻzini nodondan olib, nodonga soldi. — Asqad Muxtor — Opa-singillarYoʻlga solmoq - 1) tartibga chaqirmoq, toʻgʻri yoʻl koʻrsatmoq.
• Ahmad mahalladagi bolalarni yoʻlga solib turardi. — "Yoshlik" 2) biror ish-harakatni qilishga undamoq.
• Oʻgʻlimni shu odam yoʻlga solgan, xotining bilan ajrash, degan. 3) hiyla-nayrang bilan aytganini qildirmoq.
• Meni aldab sololmaysan yoʻlingga.. — "Malikai ayyor"Nazar (yoki razm) solmoq - qaramoq, boqmoq.
• Ikki pari yuzidan pardasini oldi. Goʻroʻgʻliga qarab, bir nazar soldi. — "Gulshanbogʻ"
• Samandar hayajon ichida qizga bosh-oyoq razm soldi. — S. Karomatov — Bir tomchi qonOgʻiz solmoq - kelinlikka yoki xotinlikka soʻramoq.
• Shu yili koʻklamda Mirhamid mirobning bevasiga ogʻiz soldi. — "Yoshlik"Oʻzini u yoq-bu yoqqa solmoq - 1) dangasalik qilmoq; 2) biror ishni qilmaslik uchun bahona topmoq.

Источник: Викисловарь