tegmoq

Значения

1. Bir-biriga yoki bir narsaga bevosita yonma-yon, uchma-uch kelib taqalmoq, yopishmoq, urinmoq.
2. S. Ahmad, Yulduz.
3. Zarb bilan urilmoq.
4. Tomib, sachrab, surkalib iz, dogʻ qol-dirmoq, yuqmoq.
5. Qoʻl, kuch bilan teginmoq, ushlamoq; daxl qilmoq.
6. Daxl qilmoq, taʼsir etmoq.
7. Borib yoki kelib yetmoq (maye., yuboril-gan narsa haqida), topshirilmoq.
8. Rasamadda maʼlum hissa, ulushga ega boʻlmoq, ulushiga tushmoq, nasib etmok.
9. Xotin boʻlmoq, turmushga chiqmoq.
10. Baʼzi soʻzlar bilan qoʻllanib, shaxs yoki narsaga shu soʻz anglatgan narsa boʻli-shini, yetishini bildiradi.
11. Asabiga tegmoq q. asab. Boshi yostiqqa tegmoq q. yostiq. Gap tegmoq Tanbeh, ogoh-lantirish va sh.k. tarzdagi ran boʻlmoq, aytilmoq, shunday ran eshitmoq.
12. -Oʻzbek tilining izoxdi lugʻati
13. "Mushtum". Gʻashiga tegmoq q. gʻash.

Примеры

• Shaftolilar mevasining koʻtigidan yerga tegib yotibdi. Parda yerga tegib turibdi. Kekkayganga kekkaygin, bo-shing koʻkka yetguncha, Enkayganga enkaygin, boshing yerga tekkuncha. — Maqol. m Bir mahssh kimningdir qoʻli yelkasiga tekkandek boʻldi.
• Dilshod musicha iniga qoʻl choʻzganda, soʻri orasidan oʻtkazilgan elektr simiga tegib, yerga qulagan edi. — Gazetadan. U
• ihrab-sihrab yonboshiga oʻgirilgan edi, oʻpkasi-ga shamol tegib, yoʻta,1 tutdi. "Mushtum".
• Mevali daraxtga tosh tegar. — Maqol.
• tt Xotin chars bedanaday patshglab, qochmoqchi boʻlganida, yuzini karnay-gulning poyasiga urib oldi: yuzi butoqqa yomon tegdi, koʻngli ozdi. — A. Qahhor — Mayiz yemagan xotin.
• Toʻp borib, Buviniso xolaning koʻchaga qaragan derazasiga tegib, bir koʻzini chil-chil qildi. — R. Fayziy — Sen yetim emassan.
• Nemis mukkasi bilan yiqildi. Uning avtomati Bektemirning qoʻliga qattiq tegdi. — Oybek — Quyosh qoraymas.
• Paltongizga boʻyoq tegib-di. m Sening soqolingga tekkan bir qatra shira mening fuqarolarimga bir kunlik ov-qat boʻladi. A. Qahhor, Bashorat.
• Yengingizga qon tegibdi, qarang! — Mirmuhsin — Meʼmor.
• Agar tegsa, men ham tushira-man, deb lunjini poylab turibman. — H. Nazir — Yonardaryo. Bu gʻoʻzalarning shoxlab keti-shi asosiy shoxning biron sabab orqasida sin-ganligi yoki mol-hol tekkanligi natijasi, bu i.:mga maʼlum. A. Qahhor, Qoʻshchinor chi-rokdari. Nusratshia kirmadi. -Bir tiyi-ningizga tekkanim yoʻq, — deb ichkari hovli-ga oʻtib ketdi. A. Muxtor, Opa-singillar.
• Suvsar kemiruvchilarga qiron keltirgan boʻl-sa ham, uy parrandalariga tegmaydi. — Gazetadan.
• E, senga tegib ketdimi, hali.. Birovlarni.. kam-sitishga kim huquq berdi senga? — P. Tursun — Oʻqituvchi.
• Uning bu gapi boshqalarga ham tegib ketdi.. — K. Yashin — Hamza.
• Telegramma tegdi. Xat bilan sovgʻa haliyam tekkani yoʻq. n
• Bir necha kundan soʻng ushbu mazmun-dagi xat qoʻlimga tegsa ajab emas. — O. Moʻmi-nov — Xiyobondagi uch uchrashuv.
• Did va ixlos bilan bezatilgan oʻn ikkita rango-rang ki-tobcha jurnalxonlarga borib tegdi. — Gazetadan.
• Suv chiqadi-yu, lekin boyga yarasha chshadi. Bu suv-dan bizga tuyaning dumi yerga yetganda tegadi. — M. Ismoiliy — Fargʻona tong otguncha.
• Yagona stul Ahmadga tegdi. — F. Musajonov — Nozik masala.
• Baʼzan jon boshiga bazoʻr yarim stakandan tegadigan ichimlik suvini gul tagiga quyi-shar edi. — T. Rustamov — Mangu jasorat.
• Xoʻsh, Zargarov amaldor emas, yelkasiga arqon tashlab, bozorda yurgan hammol boʻlsa, tegarmi-dingiz? — A. Qahhor — Ogʻriqtishlar.
• Koshkiydi qoracha boʻlib tugʻilgan boʻlsam, koʻrgami, kal-gami tegib, sizning.. soʻzlaringizni eshitmas edim! — M. Ismoiliy — Fargʻona tong otguncha.
• Foydasi teg-moq. m
• Yotoqxona binosini chor atrofdan koʻm-koʻk daraxtlar qopshgan boʻlsa ham, bizga buning nafi tegmaydi. — "Guldasta".
• Ular-ning gunohini yengillashtirish kerak, xudo yorlaqab, zora bizga ham bir oz savobi tegib qolsa! — U. Ismoilov — Saylanma.
• Ishqilib, doʻstlariga zarari tegmasa boʻldi — boshqa-sidan qoʻrqmaydi. O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa.
• Nasibaning oʻzi oʻqishni xohlamasa, hech kimga gap tegmaydi. — A. Qahhor — Ogʻriqtishlar.
• Boʻlmasa sizlarga ham, mengaham gap tegadi. — "Guldasta". Yelkasi yerga tegmagan 1) kurashda biron marta ham yiqilmagan; 2) musobaqa, bellashuvlarda hech yutqazmagan.
• Asakalik mashhur qimorboz Qulmatqora "toʻrtol"chilarning yelkasi yerga tegmagan kuzuri edi. — A. Muxtor — Opa-sin-gillar. Javob tegmoq Ruxsat berilmoq, javob boʻlmoq.
• Bugun Sherzodning palata-sidagi semiz bemorga javob tegdi. Oʻ. — Hoshimov — Nur borki, soya bor. Jagʻi-jagʻiga tegmay Toʻxtamay, tinmay, bidillab gapi-rish holati.
• Sattorqul bosh vrachning kabi-netiga kirdi-yu, jagʻi-jagʻiga tegmay say-rab ketdi. — "Mushtum". Jigʻiga tegmoq q. jigʻ. Jon(i)ga tegmoq q. jon.
• Kambagʻallik jonga tegmagan vaqt, joniga tegmagan odam boʻlganmikin? — A. Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlari. Izzat-nafsiga tegmoq q. nafsoniyatiga teg-moq. It tekkan Nomusiga tegilgan, iffa-tini yoʻqotgan ayolga nisbatan qoʻllanuvchi ibora.
• Agar it tegmagan boʻlsa, pokman, no-musim joyida desang, kel, beri kel. — M. Mansurov — Yombi. Koʻz tegmoq q. koʻz. Koʻngliga tegmoq q. koʻngil. Nafsoniyatiga tegmoq Ki-shining qadr-qimmati, izzati nafsini, gʻururini yerga urmoq, toptamoq. Odam (yoki inson) oyogʻi tegmagan Inson boʻlmagan, kel-magan, inson qadam qoʻymagan.
• Bu yer odam oyogʻi tegmagan toʻqay. — "Chalpak yoqqan kun". Orqasiga (yoki yelkasiga) oftob tegdi q. of-tob. Ogʻzi(ga) tegdi q. ogʻiz.
• Erkak kishining ogʻziga tegdimi.. Yuring, boqqa chiqamiz. — N. Safarov — Sharq tongi.
• Olma, oʻrik va shu kabi tar mevalar ham birin-ketin pishib, odamlarning ogʻizlariga tegdi. — K. Yashin — Xamza. Peshonasi devorga tegmoq q. peshona.
• Peshonam devorga borib taq etib tegdi. Onam, kelinoyim, oʻrtoqlarim haq. — "Yoshlik". Tekkanga tegib, tegmaganga tosh (yoki kesak) otmoq Hamma bilan urish-janjal qilib yurmoq, tinch yurmaslik.
• U\Asrora\ yoshligida tekkanga tegib, tegmaganga kesak otardi. — S. Ahmad — Ufq.
• Tekin pul, tekin maishatdan taltayib ketgan Ahmedov hozir tekkanga tegib, tegmaganga kesak otadigan boʻldi. — "Mushtum". Yarasiga tegmoq q. yara.
• ..yaxshi koʻrgan bu odamini maqtayman deb, uning yarasiga tegib ketganini bilmay qoldi. — A. Muxtor. Boʻronlarda bordek halovat. Qitigʻiga tegmoq q. qitiq.
• Bir qitigʻiga tegaymi, zora yigitlik gʻururi varaja qilsa!T. — Murod — Ot kishnagan oqshom. Qulokda tegmoq Eshi-tilmoq.
• Bolam, sen qaydan eshitding?! Se-ning qulogʻingga tegmasin, deb yurar edim. — "Yodgor". Qoʻli tegmoq q. qoʻl.
• Shoh xizmatiga kirgandan beri esa deyarli qoʻli tegmay qoldi. — S. Siyoyev — Yorugʻlik. Qoʻli qoʻliga tegmaslik q. qoʻl. Dala/1
• arda hayot qaynaydi, bobodehqon-ning qoʻli qoʻliga tegmaydi. — Gazetadan. Qoʻn* doqda tekkan q. qoʻndoq. Ana shu mudir Sali-movning qoʻndoqda tekkan bir kasali bor.
• Zimmasiga tushayotgan vazifa Sobirning gʻashiga tegdi. — F. Musajonov — Himmat. Hamiyatiga tegmoq q. hamiyat.
• Uning oxirgi gapi Mansurning hamiya-tiga tegdi. Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol.

Источник: Викисловарь