tosh

Значения

1. Yaxlit massa yoki boʻlak-boʻlak holda uchraydigan, suv kor qilmaydigan, qattiq, moʻrt togʻ jinslarining umumiy nomi.
2. Shunday togʻ jinslarining ziynat buyumlari yasash yoki ularni bezatish uchun ishlatiladigan navlarining umumiy nomi.
3. Baʼzi soʻzlar bilan qoʻllanib, shu soʻzlar anglatgan narsaning tosh kabi yogʻiluvchi (otiluvchi) narsa sifatida bildiradi.
4. Juda qattiq; toshdek (qattiq).
5. Narsalarning vaznini oʻlchash, tortish uchun belgilangan, turli shakl va ogʻirlikdagi yuk, qadoq tosh.
6. Ogʻirlik, vazn.
7. Kasallik tufayli baʼzi aʼzolarda yuzaga keladigan qattiq modda.
8. Tosh (erkaklar va xotin-qizlar ismi).

Примеры

• Oq tosh.
• Ohak tosh.
• Marmar tosh.
• Chaqmoq tosh.
• Xarsang tosh.
• Qayroq tosh.
• Yoʻlga tosh yotqizmoq.
• Togʻning koʻrki - tosh bilan, Odamning koʻrki - bosh bilan. — Maqol
• Suv ketaru tosh qolar - oʻsma ketar, qosh qolar. — Maqol
• Suvonjon tosh terib, inning ogʻzini toʻldirdi. Ustidan tuproq bosib, ketmon bilan yaxshilab shibbaladi. — Sunnatilla Anorboyev — Oqsoy
• Yoshlik chogʻimda men bir hikoya eshitgan edim: Xon bir begunoh odamni gʻazabiga olib, toshboʻron qildiribdi, "Tosh otmagan odam qolmasin", deb oʻzi tepasida turibdi. — Abdulla Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlariBagʻri (yoki qalbi, yuragi) tosh - oʻta bemehr, achinish, kuyinish his-tuygʻusi yoʻq.
• Hayosiz inson bagʻri tosh boʻladi.. — "Mushtum"
• Zaʼfaron boʻldi yuzlar.. Xonlar qalbi tosh boʻlgan. — Yo. MirzoBoshi toshdan - oʻta chidam-bardoshli.
• Bandasining boshi toshdan, ha, u hammasiga chidaydi - majbur-da. — E. Aʼzamov — JavobBoshida tosh (yoki danak, yongʻoq) chaqmoq bosh.
• - Ofarin! - kinoyali tovush bilan qichqirdi Ahmad Husayn. - Kishining boshida tosh chaqib, yana shafqat haqida soʻz sotishga naqadar mohirsiz! — Oybek — Nur qidiribBoshing toshdan boʻlsin - chidam-bardoshli boʻlish, oʻlim-yitim bilmaslik haqidagi istak, duoni bildiradi.
• -Hammalari biram sipo, biram salobatli odamlar ekan.. hay, ishqilib boshlaring toshdan boʻlsin, qoʻsha qaringlar! - dedilar. — Parda Tursun — OʻqituvchiTosh qotmoq - 1) his-sezgisiz holatda boʻlmoq.
• Ayolning tosh qotgan koʻzlarini qaygʻu teshdi. Yuzlaridan tomchilar yumaladi. — Oybek — Quyosh qoraymas
• Koʻzlarini roʻparadagi gujumning yashil butoqlariga tikib, chuqur, qizil yopqichli kursida tosh qotgan. — Sa’dulla Siyoyev — Yorugʻlik 2) qattiq uyquga ketmoq.
• Tosh qotgancha tush koʻrmish, Tushda qiziq "ish" koʻrmish. — "Mushtum"Toshingni ter - ishingni qil; yurishingni qil; joʻnab qol.
• Qabr toshi.
• Marmar tosh.
• Oltin, kumush - tosh emish; arpa, bugʻdoy - osh emish. — Maqol
• [Doroning] Qoʻlidagi uzun aso dastasiga qadalgan qimmatbaho toshlar qorongʻi kechadagi yulduzlardek porlar edi. — Mirkarim Osim — Shiroq
• [Olimxon] Barmoqlariga toshi yirik uzuklar taqadi. — Oybek — Tanlangan asarlar
• Yon tomondagi toshga.. "Maʼrifatxon, jannat makon" deb yozilgan va hijriy bilan 1335 deb tarix qoʻyilgan edi, — Abdulla Qahhor — Xotinlar
• Ular Abdurasul ustiga laʼnat toshini yogʻdirib, uning shaʼniga yolgʻonlarni toʻqir edilar. — Parda Tursun — Oʻqituvchi
• - Niyatingiz tezroq mendan qutulish, ortiqchalik qilayotganimni sezib turibman, - deb taʼna toshi otgani otgan. — Jonrid Abdullaxonov — Xonadon
• [Kampir:] Hah, shumtakalar, ogʻizlaringda erib ketadigan suzma qurutni bersam, olmaysizlar, shu tosh qurutni talashasizlar. — Oybek — Tanlangan asarlar
• Tarozi pallasiga tosh qoʻymoq.
• Bir kiloli tosh.
• Sharofat.. bu kecha shu yerda qolib, Sidiqjonni bu yerga bogʻlagan, uning dimogʻini shishirgan narsani yaxshilab bilmoqchi va shunga qarab tosh qoʻymoqchi boʻldi. — Abdulla Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlari
• Olingan mol toshidan kam keldi. yat Shu shanbadan qoldirmay toʻyni boshlaylik; semiz qoʻy, yotsirab, yana ikki kun ovqat yemasa, toshini yoʻqotadi, ozib qoladi.. — S. Abdulla — SoyalarTosh bosmoq - 1) maʼlum (moʻljaldagi) ogʻirlikka ega yoki ega emaslikni bildiradi.
• -Hali siz aytganingizdek, - dedi Oliyaxon, - pillasi ham tosh bosmaydi. — N. Safarov — Oliyaxon Sultonova 2) salmoq-salobatga ega boʻlmoq.
• Keling, soʻzlaringizni taroziga solaylik, puchmi yoki tosh bosadimi, darrov maʼlum boʻladi. — Sharof Rashidov — Boʻrondan kuchli
• Buyrak toshi.
• Toshni oldirmoq.

Источник: Викисловарь