xira

Значения

1. Yorugʻ, ravshan emas; nursiz.
2. Koʻk chiroqlar.
3. Tiniq, shaffof emas.
4. Noaniq ravishda; yaqqol koʻzga tash-lanmaydigan.
5. Yaxshi koʻrolmaydigan, koʻrish qobi-liyati past.
6. Jaranglab chiqmaydigan, xiril-lagan (ovoz haqida).
7. Gʻashga tegadigan; shilqim, sur.
8. Noaniq; chigil.
9. Kishini xursand qilmaydigan, koʻngil toʻlmaydigan; kamchiligi bor.
10. Koʻz(i) xira tortmoq Koʻrish qobiliyati pasaymoq.

Примеры

• Xira yorugʻuning yuzini bir damgina yoritadi. S. Zunnunova,
• Shiftga ilingan toshchiroq chayla ichini xira yoritib turardi. — "Yoshlik".
• Xira suv. tya Tramvayning xira oynasidan boʻsh vagonda oʻtirib ketayotgan konduktor lip etib bir koʻrinishdayoq Zaynabning butun xayolini oʻgʻir-lab ketganini bilarmikan? — S. Zunnunova — Koʻk chiroqlar.
• Shundan soʻng ular huv olisda koʻzga xira tashlanib turuvchi sarbaland togʻlar tomon yurib ketishdi. — "Yoshlik".
• Mana shunday maʼnoli Buvim aytgan soʻzlari. Elektrdan nur olar Endi xira koʻzlari. — 3. Diyor.
• Oqsoqolning xira koʻzlari chaqnadi, achchigʻi keldi. — P. Tursun — Oʻqituvchi.
• Xira ovoz. n
• -Bolam, qorning toʻq ekan, ovozing xira chiqdi, — dedi dadasi. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• -Boʻldi! Muncha xira pashshaga oʻxshab gʻin-gʻshshysan! — dedi u zardasi qaynab. — "Yoshlik".
• Xira mehmon shunda ham nari ketmadi: -Lekin men bugun shu yerda tunashim kerak. — X. Sultonov — Onamning yurti.
• Xiraoʻylar yura-gini gʻash qilar edi. — "Yoshlik".
• Yutuq-larimiz koʻp. Biroq ishimizning ayrim xira tomonlari ham bor. — Gazetadan.
• Koʻzim xira tortganmi, bilmay-man, uni zoʻrgʻa tanidim. — "Yoshlik". Koʻngli (yoki taʼbi) xira Yuragi gʻash, notinch.
• Biroq Sa-lomat opa choyga uringanda, yana birdan koʻng-li xira boʻla boshladi. — A. Muxtor — Hayotga cha-qiriq.
• Koʻngli gʻash, taʼbi xira boʻlib yotgan Gulxayri ichkari xonaga oʻtib ketdi. — S. Nu-rov — Maysalarni ayoz urmaydi. Xira tort-moq Yorugʻligi, nuri kamaymoq.
• Oy ham bu-tunlay xira tortib, ufqqa yonboshladi. — A. Muxtor — Kumush tola. Xira qilib yotmoq Biror joyning koʻrkini buzib, band qilib yotmoq. [
• Toʻnka] Yotardi xira qilib Hovlimiz bir burchini. — Q. Muhammadiy.

Этимология

f. g>^d. — qorongʻi, qora; ojiz, qoʻrqoq; hayron, sargashta; botir, jasur; behayo, surbet, shilqim; xumor, gʻamgin (koʻz)

Источник: Викисловарь