bog‘lamoq

Ma’nolari

1. Bogʻ, tugun solib ulamoq, payvasta qilmoq; biriktirib turmoq.
2. Arqon, zanjir, ip va sh.k. vositasida biriktirib, chandib, tangʻib, oʻz joyidan jilmaydigan, qimirlamaydigan, nari ket-maydigan qilib qoʻymoq.
3. Biror yerdan yoki kishidan ayrilmaydigan qilib qoʻymoq.
4. Ipsiz bogʻlamoq 1) biror majburiyat bilan erkini olib qoʻymoq. [
5. Bogʻich yoki biror boshqa narsa vositasi bilan biriktirmoq yoki tirkamoq, osmoq.
6. Toʻplab, dastalab, belidan bogʻ solmoq, bogʻ solib tugmoq, dastalamoq.
7. Supurgi bogʻlamoq Supurgi yasamoq.
8. Oʻrab tangʻimoq, oʻramoq, taqmoq.
9. yat
10. Ogʻriq yerni ehtiyotlash, davolash maq-sadida dori-darmon qoʻyib yoki shundayligicha oʻrab, chandib, tangʻib qoʻymoq.
11. Yoʻl-yoʻriq koʻrsatish, yordam berish uchun birkitmoq, biriktirib qoʻymoq.
12. Boʻgʻib, toʻsib, kerakli tomonga yoʻnal-tirmoq (suvni).
13. Oʻzida biror narsa paydo qilmoq; yigʻmoq, toʻplamoq.
14. Shira bogʻlamoq q. shira I 5.
15. koʻchma Uzviy ravishda birlashtirmoq, birga qoʻshmoq, ulamoq.
16. Uzviy bogʻlanish, munosabat asosida bir-biriga qoʻshmoq, daxldor qilmoq, ula-moq, biriktirmoq.
17. Aloqa bogʻlamoq Munosabatda, aloqada boʻlmoq, munosabat oʻrnatmoq.
18. -Oʻzbek tilining izohli lugʻati

Misollar

• Ip-larning uchini., bogʻlab uzaytirmoq. Botin-kaning ipini bogʻlamoq. Qopning ogʻzini bogʻ-lamoq. Yuz qopni bogʻlab boʻlar, Yuz ogʻizni bogʻlab boʻshas. Maqol. m
• Qoʻlidagi oʻtni yerga tashlab, tuflisi bogʻichini qisibroq bogʻla-di. "Yoshlik".
• Qoʻyni bogʻlab boqmoq. Kaptarning qanotlarini bogʻlamoq. n Anvarni koʻrsangiz.. hech narsaga qaramay, qoʻlini bogʻlangiz. A. Qodiriy, Mehrobdan chayon.
• Molxona oldidagi gulini toʻkkan gilosga bogʻlab qoʻyilgan kattakon ola sigirga koʻzim tushdi. Oʻ. Hoshimov, Ikki eshik orasi. Faz-liddin otni ildam chiqarib, daraxtga bogʻ-ladi. Oybek, Tanlangan asarlar.
• Taqdirularni bir-biriga mahkam bogʻladi. m Sharofat.. Sidiqjonni bu yerga bogʻlagan narsani yaxshi-lab bilmoqchi va shunga qarab tosh qoʻymoqchi boʻldi. A. Qahhor, Qushchinor chiroqlari.
• Qudrat Mirza-qulga: \ Dehqonlarni ipsiz bogʻlamoqchilar deng! Ularni yerga bogʻlab, qul qilmoqchilar deng! N. Safarov, Uygʻonish.
• -Bizni hokim Teshaboyga ipsiz bogʻlab ketdi, — dedi Qudrat. M. Ismoiliy, Fargʻona t.o; 2) dudmol gap, vaʼda va sh.k. bilan muntazir qilib qoʻymoq.
• Shu yerda turing, hozir kelaman, deb bizni ipsiz bogʻlab ketdi.
• Ahmadjonning orqasiga bogʻlab olgan sum-kasiga.. mina parchasi tekkan edi. A. Qahhor, Oltin yulduz.
• Iloji boʻlsa, meni ot dumiga bogʻlab, poyga qilsalar. Oybek, O. v. shabadalar.
• Olmos poʻlat bogʻlab men ham belimdan, Dev izlab chiqqanman oʻsgan elimdan. "Malikai ayyor".
• Pichan bogʻlamoq. Piyoz bogʻlamoq.
• [Ioʻlchi] Savatni anhor boʻyida supurgi bogʻlab oʻtirgan bir kishiga omonat tashlab, bozorga gʻizshiadi. Oybek, Tanlangan asarlar.
• Roʻmol bogʻlamoq. Kamar bogʻlamoq. Galstuk bogʻlamoq.
• Boshiga oq doka roʻmol bogʻlagan, rangi zahil bir ayol koʻrindi. N. Aminov, Qahqaha.
• Juvon eshikdan kirishi bilan bularni koʻrib, bir toʻxtadi-yu, durrasini qayta bogʻlab, toʻgʻri supa tomonga keldi. A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari.
• Yarani bint bshshn bogʻlamoq. m U biror hafta kasal-xonada yotib chiqqandan keyin, bir necha kun lunjini bogʻlab yurdi. A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari.
• Boshimga sassiq bir suyuq doridan chaplab, roʻmol bilan tangʻib bogʻlab qoʻydi. E. Raimov, Ajab qishloq.
• Tik turgancha bar-mogʻimga yod surkab, bint bilan tangʻib bogʻladi. S. Siyoyev, Yorugʻlik.
• Boshqarma bizga keksa ishchilardan bogʻlab qoʻysin. A. Muxtor, Tugʻilish.
• Raisning koʻngliga kelmasin, deb mashinasiga ham tegmadi, shofyorni Mirzaahmad akaning eshigiga bogʻlab qoʻydi. Oʻzi shaloq aravada togʻu tosh kezib yuribdi. S. Siyoyev, Otliqayol.
• Ekinlarga suv bogʻlamoq. Suvni bogʻlaguncha, ariq och. Maqol. n
• Suvni kim bogʻladi, toʻgʻonni kim koʻtardi? N. Safarov, Tanlangan asarlar.
• Sulton Sanjar Moziy oʻylab, shu daryoni bogʻlashga qaror qilibdi. "Ertaklar".
• Yara fasod bogʻladi. mm Barkashda sharbat bogʻlab ketgan anjir, oltin singari husayni uzum va shaftoli bor edi. N. Safarov, Vodillik qahramon.
• Bogʻva polizlarda taʼrifi yoʻq ming xil nozu neʼmatlar shakar bogʻlaydi. S. Azimov, Oppoq tong qoʻshigʻi.
• Hozir Sheroziyning ovozi ayni shira bogʻlagan payt. Dongʻi Xorazmga tarqalgan. J. Sharipov, Xorazm. Yogʻ bogʻlamoq Semirmoq. Tur bogʻlamoq Toʻrlamoq (qovun, handalak haqida).
• Taʼlim-tarbiya ish-larini hayot bilan bogʻlamoq. n Mehnat bilan muhabbatni bogʻlagin, Soʻngra harna tilak boʻlsa chogʻlagin. Habibiy, Devon.
• Ikki fikrni oʻzaro bogʻlamoq. Soʻzlarni bogʻlab gap tuzmoq. n Chol asl maqsadini unutib, ancha gaplarni aytib yuborganini oʻzi ham sezib qoldi-da, soʻzining oxirini yana echkiga bogʻladi. S. Ahmad, Hukm.
• Navroʻzni dinga bogʻladik. Holbuki, bu bayramning islom diniga mutlaqo a,yuqasi yoʻq edi. — Gazetadan
• Paxtakor bshshn aloqa bogʻlamagan seleksiyachining ho-liga voy! U poʻpanak bosib yotaveradi. Mirmuhsin, Umid.
• Shoir haramdagi kanizak-larning biri bilan aloqa bogʻlagan ekan. A. Qodiriy, Mehrobdan chayon. Baxtini bogʻlamoq Baxtsiz qilmoq, baxtiga toʻsiq boʻlmoq.
• Taqsir, qizning baxtini bogʻlab qoʻymang, kuyovga bering. "Oltin beshik". Bel bogʻlamoq q. bel. Boshini bogʻlamoq q. bosh. Bogʻlab olmoq Oʻziga rom qilmoq, oʻziga qaratmoq, domiga ilintirmoq.
• Nozli nigohlaring ke-rakmas sening, Bogʻlab olarman deb endi oʻylama. Mirtemir.
• Aziza azbaroyi bola deb koʻzi uchib turgandan emas, bir amallab Yodgorni bogʻlab olish uchun bolali boʻlishni xohlardi. Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol.
• Bas, sen ham nega oʻgʻlingning koʻnglini Zay-nabga xippa qilib bogʻlay olmading? A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar. Yoʻlini bogʻlamoq Yoʻlini toʻsmoq, oldiga roʻpara boʻlmoq, toʻsiq boʻlmoq.
• -Voy, oʻqisin, otin boʻlsin, aylanay, uning yoʻlini bogʻlab qoʻyganimiz yoʻq, — dedi Oʻgʻil xola Ahmedovaga chimirilib. T. Alimov, Sovchi.
• Bilmayman, yoʻlingni yana kim bogʻlar, Gulingni begona aylama, bulbul. "Qoʻshiqlar". Koʻsak (yoki dovuchcha) bogʻlamoq Hosilga kirmoq; meva tugmoq.
• Gʻoʻzalar endi shonalab, koʻsak bogʻlab kelayotgan bir ma-halda.. shahar paxta zavodlariga paxta ta-shilishi Gʻulomjonni ajablantirmadi. M. Ismoiliy, Fargʻona t.o.
• Oʻtgan yili aprel oyining oxirlari, oʻriklar allaqachon dovuchcha bogʻlab boʻlgan payt edi. — Gazetadan Muhabbat bogʻlamoq Muhabbat qoʻymoq, sevib qolmoq.
• Muhabbat bogʻlading [Navoiy], Mehnatkash elga mehribon boʻlding. Habibiy, Devon. Tilini (yoki til-jagʻini) bogʻlamoq Tilini lol qilmoq, gapirtirmay qoʻymoq.
• Latofat shu paytgacha tilini bogʻlab turgan alla-qanday kuchni yengib, tez gapira boshladi. O. Yoqubov, Mirzaterak.
• Xotinining bu gapi Boʻtaboyning jon-jonidan oʻtib ketdi, lekin bundagi kuchli mantiq tshshni bogʻladi-yu, hech narsa deya olmadi. A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari.
• Biroq qizi tushkurning husnimi, shirin soʻzlarimi, har qalay, Gʻiyosiddinning til-jagʻini bogʻlab, qulogʻini kar, koʻzini koʻr qilib qoʻygan edi. S. Ahmad, Hukm. Umid bogʻlamoq q. umid 1.
• U menga katta umid bogʻlagan edi, bari puchga chiqdi. J. Abdul-laxonov, Oriyat.
• Yangi saylangan deputapiar faoliyatiga, ularning halol va fidokorona mehnatiga hamma umid bogʻlayapti. — Gazetadan Qanot bogʻlamoq Oʻzida goʻyo qanot paydo qilmoq, biror joyga uchib borguday boʻlmoq.
• Hovlidagi.. dasturxon tevaragida tekin ovqat topilgan joyga qanot bogʻlab uchib boradigan Zagʻchakoʻz dosha, Tojiboy, oqsoqol oʻtirar edi. P. Tursun, Oʻqituvchi.
• Salomat bu qishloqqa yoshligini qoʻmsagan kezlarda goʻyo qanot bogʻlab uchib kelishni istamasmidi? S. Ahmad, Hukm. Qoʻl bogʻlamoq Qoʻl qovushtir-moq (taʼzim, salom belgisi).
• Qurgʻon ustida yasov tortgan qahramonlar qoʻl bogʻlab.. taʼzim bshshn Azizbekni ilgariga oʻtkaza bosh-ladilar. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar.
• Xon taxtda edi. Oʻng taraf kursida Abdurahmon oftobachi va soʻlda shoir mulla Niyoz domla qoʻl bogʻlab oʻtirar edshshr. A. Qodiriy, Mehrobdan chayon. Qoʻl-oyogʻi (yoki oyoq-qoʻli)ni bogʻlamoq Majbur qilmoq, zoʻrlamoq.
• Agar qoʻl-oyogʻimni bogʻlab berishganda ham, bari bir, toʻyni azaga aylantiraman. S. Zunnunova, Koʻk chiroqlar. Nasibaning oyoq-qoʻlini bogʻ-lagani Huzurjonovga siz arqon eshib ber-dingiz.'A. Qahhor, Asarlar.

Manba: Vikilug‘at