og‘irlashmoq

Ma’nolari

1. Vazni, ogʻirligi osh-moq, ogʻirroq boʻlib qolmoq, ogʻir tortmoq; vazminlashmoq; koʻpayib bormoq.
2. Tobora mashaqqatli boʻlmoq. Bo-tiralining xayoli uning yelkasiga ogʻir yuk boʻlib tushdi va bu yuk kundan-kun ogʻirla-shardi. "Yoshlik".
3. Qiyinlashmoq, murakkablashmoq.
4. Ogʻir tortmoq, mushkullashmoq.
5. Moddiy jihatdan nochor holga tushib qolmoq; mashaqqatli, uqubatli boʻlib qol-moq. Ayam oʻlgandan keyin ahvolimiz yana ogʻir-lashdi. Oybek, Tanlangan asarlar.
6. Noqulay, qiyin boʻlib qolmoq.
7. Xavfli tus olmoq, xavfli, xatarli boʻlib qolmoq, jiddiylashmoq.
8. Kuchaymoq, zoʻraymoq, tuzalishi mahol boʻlib qolmoq.
9. Oshmoq, kuchaymoq.
10. Gangib qolmoq, oʻzini yomon his etmoq. Kishi dardini anglatolmasa ogʻir-lashadi. A. Qahhor, Sarob.
11. Boshi (yoki kallasi) ogʻirlashmoq Boshi gangimoq, gʻovlab ketmoq; oʻzini boshqara olmay qolmoq.

Misollar

• Yogʻoch boʻkib, ancha ogʻirlashdi. Mashinaning yuki ogʻirlashib ketdi. m
• Qordan kichkina yumaloq yasab, dumalata-dumalata, oʻz boʻylaridan baland katta kurra yasaganlar. U juda ogʻirlashgan. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Ish ogʻirlashdi.
• Bemor-ning nafas olishi ogʻirlashdi.
• Zamon ogʻirlashib ketganmish, nima qilay, qon yutib oʻtiribman. — T. Malik — Iblis devori.
• Endi qizining oldiga kirib, uning betiga qarash unga [qutidorga] juda ham ogʻirlashgan edi, chunki bu fojianing bosh omili deb oʻzini tanigan edi. — A. Qodiriy — Oʻtgan kunlar.
• Ahvol borgan sari ogʻirlashdi. Pogodin qoʻshinlari yarim halqa ichida qoldi. — I. Rahim — Chin muhabbat.
• -Boylarning chaqigʻi bilan Yoʻlchining uutu ogʻirlashdi,— dedi Shokir ota. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Bemor kundan-kunga ogʻirlash-yapti. n Fazshtt opaning ahvoli ogʻirla-shib borardi. Rangi sargʻayib, ozib choʻp boʻlib qoldi. M. Hazratqulov, Jurʼat.
• Jinoyati ogʻirlash-di. Jazo choralari ogʻirlashdi.
• Qotmadan kelgan Smirnov bu soʻzlarni eshitgach, ogʻirlashib ketganday boʻldi. — LLI. Rashidov, Boʻrondan kuchli.
• Chinni kosa besh-olti bor qoʻldan qoʻlga oʻtgandan keyin, har ikkovining ham boshi xiyla ogʻirlashib, kayf gʻalaba qila boshladi. — H. Gʻulom — Mashʼal.
• Yelkasining oftobda kuygan joylari achishar, boshi ogʻirlashib, yostiqdan bosh uzolmasdi. — S. Ahmad — Ufq.

Manba: Vikilug‘at