og‘moq

Ma’nolari

1. Biror tomonga yotib, qiya holat olmoq, qiyshaymoq, engashmoq, yonboshlamoq.
2. Biror tomonga, pastga sirgʻanib, osilib tushmoq.
3. Toʻgʻri, tik yoʻldan yoki belgili yoʻnalishdan chetga chiqmoq.
4. Burilmoq, chetga chiqmoq; biror tomon siljimoq.
5. Boʻlinmoq, chalgʻimoq (oʻy-xayol, diqqat-eʼtibor haqida).
6. Toʻgʻri yoʻldan adashmoq, chetga chiqmoq, toymoq; Biror siyosiy oqimdan, maslakdan toymoq, qaytmoq.
7. Biror tomonga yoʻnalmoq, qaramoq (koʻz haqida).
8. Eng yuqori nuqtadan, zenitdan oʻtmoq (Quyosh, Oy va yulduzlar haqida).
9. Maʼlum bir fursatdan, paytdan oʻtmoq, oshmoq.
10. Biror tomonga oʻtmoq, unga moyil boʻlmoq yoki yon bosmoq.
11. Kun ogʻdi; Kunduzning yarmidan koʻpi oʻtdi, kech kira boshladi.
12. Tun ogʻdi; Kechaning yarmidan koʻpi oʻtdi, yarim kechadan oshdi.
13. Boshi ogʻib; Falakning gardishi bilan; beixtiyor, oʻylamay-netmay, boshi aylanib.
14. Boshi oqqan tomonga ketmoq; q. bosh.
15. Koʻngli ogʻmoq 1) moyil boʻlmoq, muhabbat qoʻymoq.
16. Esi (yoki hushi) ogʻmoq yoki esidan (yoki hushidan) ogʻmoq; 1) es-hushini yoʻqotib qoʻymoq, mahliyo boʻlib qolmoq.

Misollar

• Kema oʻng tomonga ogʻdi. Devor ogʻib qoldi.
• Ortiq soʻzlay olmadi, boshi bir tomonga ogʻib tushdiyu, jim boʻldi joni uzilgan edi. — X. Toʻxtaboyev — Yillar va yoʻllar.
• Anisimov hamisha devorni ogʻgan tomonga yiqitadi. — E. Samandar — Daryosini yoʻqotgan qirgʻoq.
• Qorinbogʻ boʻshab, otning egari chap tomonga ogʻib ketibdi.
• Samolyot kursdan ogʻdi.
• Yaxshiboyev gap mavzusi chetga ogʻib ketganini sezdi. — M. M. DoʻstLolazor.
• Bek aka boshini kaftlari orasiga oldi: -Beburd boʻlib qoldim chogʻi yoshim ogʻib! — S. Nurov — Narvon.
• Birdan diqqati ogʻib, ularga quloq tutdi. — "Sharq yulduzi".
• Menimcha, oʻrtoqlar, Qoʻchqorov partiya yoʻlidan ogʻib, yot unsurlar taʼsiriga tushib qolgan odam. — S. Anorboyev — Oqsoy.
• Hojixola, Toʻraxonning xayolchan koʻzlariga qarab olib, javob kutdi. Juvon koʻzlari sekin yerga ogʻdi: "Roziman". — M. Ismoiliy — Fargʻona tong otguncha.
• Raʼnoning yerga qaragan koʻzi sekingina Anvarga koʻtarilib, yana yerga ogʻdi. — A. Qodiriy — Mehrobdan chayon.
• Quyosh kunbotarga ogʻib, soyalar choʻzilib qolgan boʻlsa ham, tepalar hamon oftob selida jimirlab yotardi. — M. Mansurov — Yombi.
• Ufqqa oqqan quyosh koʻkni tutgan tutun.. orasidan goʻyo qora shisha orqali koʻringanga oʻxshaydi. — Oybek — Quyosh qoraymas.
• Vaqt yarim kechadan oqqan edi. — M. Muhamedov — Kahramon izidan.
• Kun asrdan ogʻib, shomga yaqin qolgan, shuning uchun guzardagi doʻkonlardan ochigʻi uch-toʻrtta.. edi. — A. Qodiriy — Oʻtgan kunlar.
• Biron eʼtiborliroq odam zakon [qonun] soʻqib qolsa, darrov oʻsha tomonga ogʻib ketishardi. — J. Abdullaxonov — Xonadon.
• Bu zamonda kimning jin chaqasi koʻp boʻlsa, odamlar oʻshanga ogʻadi. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Salomat qaqshoq oʻgay ona bilan chiqisholmadi. Har kun janjal, eshitmagan gapi, yemagan turtkisi qolmadi. Ota ham suyukli xotin tomonga ogʻib ketdi. — S. Ahmad — Hukm.
• Kun ogʻib, yerga soya tushishi bilan Hamro opaning yuragi pitirchilab qoldi. — Oydin — Oʻzidan koʻrsin.
• Tun oqqach, batalon keldi. — Shuhrat — Shinelli yillar.
• Boshi ogʻib kelib qoldi.
• Nusratdek vujudini chulgʻagan parishon kayfiyatdan forigʻ boʻlish uchun birdan boshi oqqan tomonga ketish ishqiga tushdi. — S. Nurov — Maysalarni ayoz urmaydi.
• Qizing, turkman eldan birov topibdi, Qizing koʻngli shu turkmanga ogʻibdi. — "Ravshan" — ; 2) esi ogʻmoq 1.
• Men, esim ogʻib, uning ogʻziga tikilganimcha, qimirlamay oʻtirib qoldim. — Oydin — Sadagʻang boʻlay, komandir 2) aqldan ozmoq.
• Adolatning bir nuqtaga tikilgan koʻzlariga qarab qoʻrqib ketdi: esidan ogʻib qolsaya! Hali bu koʻrgulik ham bormidi unga. — S. Zunnunova — Gulxan.
• Hafizaning birdan rangi oqarib, goʻyo boshiga yuz pudlik gurzi tushgandek, esi ogʻib qoldi. — Mirmuhsin — Umid.

Manba: Vikilug‘at