qo‘shmoq

Ma’nolari

1. mat. Qoʻshuv amalini bajarmoq, jam qilmoq.
2. Biror narsaga boshqa narsani ara-lashtirmoq yoki solmoq. Sutga suv koʻishoq.
3. Choyga shakar qoʻshmoq. Loyga somon koʻishok. yat Gulnor oʻkchib-oʻqchib soʻzladi: -Zahar.. Salim koʻshgan. Oybek, Tanlangan asarlar. Har bir akli bor odam qovunga piyoz qoʻshib yeyish notoʻgʻri ekanini bilsa kerak. A. Qahhor, Munofiq. Daraxtlarning gullaridan sochilayotgan hidni havo bilan qoʻshib, har qancha shimirsang ham toʻymaysan, kishi. N. Safarov, Jangchi shoir.
4. Boʻlak-boʻlak, alohida, mustaqil nar-salardan bir butunlik hosil qilmoq, bir-lashtirmoq.
5. Birini boshqasining yoniga, ustiga qoʻymoq, tirkamoq, tashlamoq; bir qilmoq, bir qilib qoʻymoq. Xirmonga etak-etak paxta koʻshmoq. n
6. Qoʻshimcha tarzda bermoq, kiritmoq. [Mirzakarimboy] Bir nafas oʻylab, yana uch soʻmlik qogʻoz va bir soʻlkavoy qoʻshib, Yoʻlchi-ga tashladi. Oybek, Tanlangan asarlar.
7. Gap, fikr va sh.k. qoʻshimcha qilmoq; ran qistirmoq. U Xadichaxonning soʻziga ni-madir koʻshmoqchi boʻldi-da, hozir aytib kolmasa, xuddi kechikib qoladigandek shosh-di. N. Safarov, Xadicha Ahrorova. Oʻsha kuv-nok vaziyatini oʻzgartirmay, qoʻshib koʻydi: -Oyogʻingizogʻrimayaptimi?S. Karomatov, Ol-tits qum.
8. Boriga yana nimadir kiritmoq, biror narsani yana nima bilandir toʻldirmoq. Umrga umr koʻshmoq. Husniga husn koʻshmoq. m Hazin misrlar uning dardiga dard qoʻ-shar edi. X. Sultonov, Onamning yurti.
9. Qatoriga kiritmoq, birga qilmoq. [Oʻzbek oyim:] Otabekning yoniga Hasanalini Koʻshib, Margʻilonga yuboraman. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar. Bu yigitni.. askariy mashq oʻtkazayotgan navkarlarga koʻshing! P. Qo-dirov, Yulduzli tunlar.
10. Birga qilmoq; biriktirmoq.
11. etn. Sarpo qilmoq, sarpo, sep tari-qasida bermoq.
12. Arava, izvosh, omoch va shu kabilarni tor-tish uchun tegishli abzal yordamida bi-riktirmoq (ot-ulov haqida).
13. Ot-ulov tirkab tayyor qilmoq (arava, izvosh, omoch va shu kabilar haqida).
14. Erkak kishi bilan ayolni uylamoq, bir yostiqqa bosh qoʻydirmoq, qovushtirmoq.
15. Boshini qoʻshmoq Uylantirmoq yoki erga bermoq.

Misollar

• Beshni beshga qoʻsh-moq.
• Ikki institutni koʻshmoq. Molu mulkni qoʻshmoq. Soʻzlarni bir-biriga Koʻshib, gap tuzmok. m Beshinchi va yettin-chi sinflarni koʻilib oʻqityapti dadam. S. Siyoyev, Yorugʻlik.
• Shinel va gimnastyor-kalarini yechdi-da, tugun qilib, boshkalar-nikiga qoʻshdi. — Oybek — Quyosh qoraymas.
• ..bu sayil navbahorga fayz qoʻshardi. — Mirmuhsin — Meʼmor.
• Ishonmasak, seni toʻdamizga qoʻshmasdik. — S. Siyoyev — Yorugʻlik.
• Biri Ro-biyani oyoklaridan ushlab olgan, ikkinchisi uning koʻllarini beliga qoʻshib, mahkam ki-sib turgan.. — P. Qodirov — Yulduzli tunlar.
• Bitta xitoy jujun mur-sakni kam koʻrib, yoniga oʻzining qimmatbaho zarrin mursagini.. qoʻshgan edi. — A. Qodiriy — Oʻtgan kunlar.
• Hozir narigi toʻriq qashqani qoʻshaman juvozga. — N. Fo-zilov — Oqim.
• [Yormat] Otni qoʻshgandan keyin aravaga qalin namat soldi. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Ofitser hozir: "Qoʻshga qoʻshsang ham, mayli, ishqilib oʻldirma", deb ketayotibdi. — A. Qahhor — Oltin yulduz.
• Fazliddin.. achchiq choyni ichib qoniqqach, izvoshni qoʻsh-di. — Oybek — Tanlangan asarlar. U[Sidiqjon] bir kupi, tushki dam olish vaqtida, Ziyo-daxonning soʻroviga koʻra, eshak-aravani qoʻ-shib, daryodan suv keltirgani bordi. A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari.
• Qirq kun toʻy qilib, qirq birinchi kechasi yigitlarni qizlarga qoʻshdilar. — "Ertaklar".
• [Hasanali:] Bekni uylantirdim, sevganiga qoʻshib quvontirdim! — A. Qodiriy — Oʻtgan kunlar.
• Bir amallab qishdan chiqsak, Polvon-ning ham boshini qoʻshib qoʻyarmiz. — J. Sharipov — Xorazm.

Manba: Vikilug‘at