botmoq

Значения

1. Suyuqlik, sochiluvchan jism va sh. k. ichiga yorib kirmoq. choʻmmoq.
2. Belanmoq, koʻmilmoq; qoplanmoq.
3. Gʻarq boʻlmoq, choʻkmoq.
4. Bosib, ezib yoki yorib ichiga kirmoq; koʻmilmoq; suqilmoq, sanchilmoq.
5. Tiqilib yoki koʻmilib, yurolmay qolmoq, zoʻrgʻa yurmoq.
6. Qarzga botmoq Katta miqdorda qarz boʻlmoq.
7. Biror ruhiy holatga tushmoq, koʻmilmoq; biror salbiy muhit, gʻoya va sh. k. taʼsiriga berilib yoki girdobiga tushib qolmoq.
8. Qattiq tegmoq, ogʻir tuyulmoq.
9. Ayil botmoq ayn. qattiq botmoq q. qattiq.
10. Ichkari tomon ezilib, botiq hosil boʻlmoq, ichkari kirmoq.
11. Ufq orqasiga yashirinmoq, yashirinib, koʻzdan goyib boʻlmoq (asosan Quyosh, Oy haqida).
12. Singmoq, hazm boʻlmoq; nasib qilmoq.

Примеры

• Suvga tomgan yogʻ botmas. — Maqol.
• Shokir ota oldida yotgan kerakli asboblarni tez topa olmas, kuvani qidirgan qoʻli shirach kosaga botar edi. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Kechagi chorshanba bozor bir sigir oldim deng, yegani quruq xashag-u, sutiga qoshiq botmaydi — shundoqqina qaymoq. — "Askiya".
• Terga botmoq.
• Qonga botmoq.
• Yusufbek shunday qarasa, Amirbek oʻzidan ketib qolyapti, hamma yeri bilchshiab, qonga botib kelayapti. — "Yusuf va Ahmad".
• Zambarakning oʻqi tegdi sonima, Oq koʻylagim botdi qizsh! qonima. — "Qoʻshiqlar".
• Otlar oppoq koʻpikka botgan, har junidan ter ketgan.. — "Yusuf va Ahmad".
• Madaminning yoʻgʻon, semiz qora barmoqlari yoqqa botgan guruchlar orasida oʻrmalay boshladi. — P. Tursun — Oʻqituvchi.
• [Rukniddin] terga botib, suv boʻlib ketgan edi. — Mirmuhsin — Temur Malik.
• Dushman kemasi suvga botdi.
• Tavakkalchining kemasi botmas. — Maqol.
• Badaniga achchiq qamchi botibdi. — "Yusuf va Ahmad".
• Etak yarim boʻlar-boʻlmas, bogʻichi boʻynini kesib tborguday botadi. — S. Nurov — Narvon.
• Bilag-uzuk bilagima botadi. Usta yigit roʻmolimdan tortadi. — "Qo'shiqlar".
• Ularning oʻlimi bu xoin cholning Koʻksiga xanjardek abadiy botdi. — X. Davron — Qaqnus.
• Qilich, nayza sindi-da, Ikkoviga botmaydi. — "Nurali".
• Etigi toʻpigʻigacha loyga botib ketdi. — "Yoshlik".
• Baʼzan Bektemir tizzagacha loyga botadi. Kalavlanadi, yiqiladi. — Oybek — Quyosh qoraymas.
• Oldinda barxan tepa paydo boʻlib, mashina undan oʻta olmay, gʻarillay-gʻartlay qumga botib qoldi. — M.Mansurov — Yombi.
• Tizzasigacha tuproqqa botib, bir yonboshiga qiyshayib qoldi. — S. Ahmad — Ufq.
• Otamurodni uylantirganlarida qarzga botdi. — "Sharq yulduzi".
• Sherbek xayolga botib, uzoq jim qoldi, soʻng chuqur uh tortdi. — S. Anorboyev — Oqsoy.
• Gulnor boshini egib, chuqur sukutga botdi, bir lahzada yuzini iztirob koʻlankasi qopladi. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Ularga tikilib goh jilmaydi, goh qaygʻuga botdi. — "Yoshlik".
• Gunohga botasizlar! Bor, yuz-qoʻlingni yuvib chiq, xazon boʻlgur. — Hamza.
• -Dadasi! Gunohga botmang, dadasi! — dedi chirillab. — O'.Hoshimov — Ikki eshik orasi.
• Bu gap menga ancha ogʻir botdi, lekin chidadim. — "Yoshlik".
• Isfandiyorning beandisha mulohazasi bosh vazirga ogʻir botdi. — S.Siyoyev — Avaz.
• Lodon deding, sening soʻzing menga botibdi, Shunday lodon necha devni yutibdi. — "Malikai ayyor".
• Bu gaplar Nazokatga qattiq botdi. — A. Muxtor — Opa-singillar.
• Ayil botadigan joyi shundaki, oʻz ayblarini yashirish, odamlar fikrini chalgʻitish niyatida sofdil kishilar ustidan tuhmatlar uyushtiradi. — "Mushtum".
• Ali tajang bir tomoni ichiga botgan kaskasini.. koʻzigacha bostirib kiydi. — Oybek — Quyosh qoraymas.
• Uning qizarinqiragan koʻzlari ich-ichiga botib ketgan edi. — S. Zunnunova — Olov.
• Kun qizarib botsa, qizingni uzat, Tong qizarib otsa, tomingni tuza t. — Maqol.
• Oy botsa ham, boy yotmas. — Maqol.
• Mana uzzukun butun borliqni qizdirib, oʻz kuchini koʻrsatgan quyosh ufqni olovlantirib botmoqda. — Gazetadan.
• Birovni norozi qilib olingan non menga botmaydi. — "Sharq yulduzi".
• Ayronni qanday ichayin, Och yuragimga botmaydi. — "Nurali".

Источник: Викисловарь