ozod

Значения

1. Oʻz erki, haq-huquqi oʻz qoʻlida boʻlgan, ozodlikka erishgan; erkin, xur.
2. Qullikdan ozod etilgan, erkinlikka chiqqan, asoratdan qutulgan.
3. Oʻz holiga, mayliga qoʻyilgan, boʻshatib yuborilgan, hech qanday majburiyat bilan bogʻlanmagan; boʻsh.
4. Xoli.
5. rvsh. vazifasida. Erkinlik bilan, bemalol, dast.
6. rvsh. vazifasida. Tik, tikka, koʻkrakni kerib.
7. Ozod turmoq Dadil oʻrindan turmoq, shaxdam koʻtarilmoq.
8. kim. Qoʻshilmagan, birikmagan holdagi.
9. Ozod qilmoq Qutqarmoq, xalos qilmoq.
10. Ozod (erkaklar ismi).

Примеры

• Ozod oʻlka. Ozod mamlakat. Ozod mehnat. yash Toza havo, toza suv, Ozod Vatan seniki. — Gʻ. Gʻulom.
• Bu ayollar teng huquqli, erkin, ozod, hur bir mamlakatda oʻsmoqdalar. — "Saodat".
• Oryol, Belgorod shaharlari dushmandan ozod qilinganda, Mosk-vada birinchi marta berilgan salyut odatga aylandi. — S. Zunnunova — Olov.
• Eshonning zaharxanda taʼ-nasini Elmurod yerga tikilganicha, indamay tingladi. Bu gap unga: "Sen ozodsan, keta ber!" boʻlib eshitildi. — P. Tursun — Oʻqituvchi.
• Majlisga qatnashishdan oʻzlarini ozod hi-soblagan kishilar bu majlis va uning bel-gilangan vaqtidan oldin boshlanganiga ham oʻzlaricha maʼno berishdi. — A. Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlari.
• Tashvishdan ozod kishilar. yash Qa-lamni ham bu gʻidi-bididan ozod qilishni muvofiq koʻrdim. — A. Qodiriy — Oʻtgan kunlar.
• Iigit.. bilagimdan ozod koʻtarib, tan-dirdan sugʻurib oldi. — Gʻ. Gʻulom — Shum bola.
• Gʻaybarov, qoʻlida maʼbuda qizni [haykalni] yerdan ozod koʻtardi, mahkam bagʻriga bosdi-da, yuzu koʻzidan oʻpdi. — "Yoshlik".
• Ingichka, uzun oyoqlarini chaqqon bosib, chi-royli boshini ozod koʻtarib kelayotgan qash-qa saman birdan paxsa devor tomonga buril-di. — M. Ismoiliy — Fargʻonat. o.
• Ustidan alak choponi-ni irgʻitib, ozod turib ketgan yigit.. tuzoqqa tushgan bedanadek pitirlab qoldi. — H. Rasul — Adolat.
• Ozod kislorod.
• Ishlab chiqarish jarayonlarining avtomat-lashtirilishi kishilarni bir qator ogʻir yumushlardan maʼlum darjada ozod qiladi. — "Fan va turmush". Ozod qoʻymoq Boʻshatmoq, javob bermoq (oʻqishdan).
• Nigor oyim ho-zirgina [oʻquvchi] qizlarini ozod qoʻyib, koʻk-rak bolasini bagʻriga olgan edi. — A. Qodiriy — Mehrobdan chayon.

Этимология

\f. jIyf — erkin, hur; asoratdan qutulgan; gʻam-tashvishdan xoli; oliyjanob; saxovatli

Источник: Викисловарь