achchiq

Ma’nolari

1. Taʼmi ogʻiz-tilni achitadigan, lovillatadigan.
2. Achchiq choy Quyuqdamlangan choy.
3. Nordon, tishni qamashtiradigan.
4. Sezgi aʼzolariga qatgiq taʼsir qiladigan, oʻyuvchi.
5. Jazillatadigan, jonni achitadigan.
6. koʻchma Kishiga qattiq tegadigan, koʻngilga ozor beradigan; qatgiq, noxush.
7. Tili achchiq Kishiga qattiq tegadigan qilib gapiradigan, gap bilan uzib oladigan.
8. koʻchma Gʻam-iztirobli; alamli.
9. ot Qahr, jahl; zarda.
10. Achchigʻi burnining ustida (yoki uchida) Bekorga, sal narsaga jahli qistayveradigan odam haqida. -Ha, qizi tushmagur. Nafasini ham chiqarmaydi-ya. Achchigʻi ham burnining uchida, - dedi Murotali. Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli. Achchigʻi kelmoq (yoki chiqmoq. qistamoq) Jahli qoʻzgʻamoq.
11. ot Qiyinchilik, mashaqqat; gʻam-gʻussa, gʻam-hasrat; azob-uqubat,
12. ACHCHIQLANMOQJahli chiqmoq, gʻazablanmoq.

Misollar

• Achchiq garmdori. yash Fargʻona vodiysidan boshqa joylarga ekiladigan turp negadir achchiq taʼm, taxir mazaga ega boʻladi. — K. Mahmudov — Qiziqarli pazanadlik.
• ..cholmayingina kulib qoʻydi va xizmat qilayotganlarga bitta achchiq choy olib kelishni buyurdi. — Gazetadan.
• Achchiq (donali) anor. Otasi achchiq olma yesa, oʻgʻlining tishi qamashadi. — Maqol.
• Achchiq gaz. Achchiq tamaki. Achchiq hid. n Jiqqa hoʻl oʻtin yolgʻiz "pirs-pirs" qilib, achchiq zahar tutun buriqtiradi. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Dalalarda kech kuzning achchiq shamoli esa boshladi. — S. Ahmad — Qadrdon dalalar.
• Tashqarida shamol uvullar, achchiq sovuq naq badanni kesib ketguday edi. — Gazetadan. [Sherbek] Toʻrigʻini egarladi. Oʻzini egar ustiga olar-olmas, otga achchiq qamchi bosdi. S. Anorboyev, Oqsoy.
• Achchiq istehzo. Achchiq tanqid. Haq — soʻz — achchiq soʻz. Maqol. n
• U hatto bu achchiq taʼnalarni eshitmaganday.. sur boʻlib turardi. — Mirmuhsin — Umid.
• Elmurodga rota komandiri yoqmadi: qalampir, tili achchiq, har gapni pisanda qilganday burab gapiradi. — Shuhrat — Shinelli yillar.
• Uning achchiq koʻz yoshlari har qanday odamga taʼsir qilmasdan qolmasdi. — "Yoshlik".
• Cheki koʻrinmas bu soʻqmoq yoʻlovchining madorini, nainki madorini, jonini oladigan qismatday achchiq. — "Saodat".
• Hozir mening achchigʻim ham qahrim bor. — "Erali va Sherali".
• Bobongning achchigʻi qursin, yomondir. — "Nurali".
• Goʻroʻgʻlining achchigʻi kelganini 0ilib.. Soqi oʻrnidan turdi. — "Malikai ayyor".
• Xurshid achchigʻi chiqdi, deb oʻyladi.. — N. Aminov — Qahqaha.
• Aytsam, yana achchigʻingiz qistaydir. — A. Qodiriy — Oʻtgan kunlar. Achchiq ustida Jahl qoʻzgʻagan paytda.
• Bas endi, achchiq ustida har kim har gapni aytadi. — Hamza. Achchiq qilmoq Jahl qilmoq, zarda qilmoq.
• Bir talatoʻpni sotib olding, qattiq gapirding, deb achchiq qildi. — "Malikai ayyor". Jon achchigʻida Jahd-alam bilan, jon-jahdi bilan.
• Ot jon achchigʻida old oyoqlarini devor baravar koʻtarib sapchidi. — S. Ahmad — Ufq.
• U [Ortiq] sapchib oʻrnidan turib.. jon achchigʻida mashina orqasiga aylanib oʻtib, brezentni ochib tashlab, oʻrindiqlar tagini titkilay ketdi. — M. Mansurov — Yombi.
• Achchiq bilan chuchukni totgan bilur, uzoq bilan yaqinni yurgan bilur. — Maqol.
• Bir achchiqningbir chuchugi bor. — Maqol. v
• Turmushning achchiqlarinitotib koʻrgan.. qadimgi batrak Abdurasul bu kunlarda oʻz muddaosining amalga oshayotganini his etar edi. — P. Tursun — Oʻqituvchi.
• Begim, garchi achchiqlansangham, aytishga majburman. — A. Qodiriy — Oʻtgan kunlar.
• Tez achchiqlanadigan, jizzaki va qoʻpol odamlarni militsiyada xizmat qilishga yoʻl qoʻyib boʻlmaydi. — Gazetadan.

Manba: Vikilug‘at