Izohli lug‘at
chalqanchasiga
чалқанчасига
Ma’nolari
- Orqani yerga berib, choʻzilib, osmonga qarab. Bobom koʻl-makda chalqancha yotar, ingrar edi. Oʻ. Hoshimov, Ikki eshik orasi.
Misollar
- U chalqanchasiga suzdi. — "Yoshlik".
Kelib chiqishi
((OʻTEL|I|CHALQANCHA[SIGA] 'orqasi bilan bor boʻyicha choʻ-zilib'. Tursunboy hovjirab holgan arihha ch a l -h a n ch a yotib osmonga tikildi (Sayid Ahmad). Bu suz eski oʻzbek tilida chal— feʼlining ' yerga bor boʻyicha yiqit-' maʼnosidan kuchaytirish maʼnosini ifoda — lovchi -qa qoʻshimchasi bilan hosil qilingan shaklidan n qoʻshimchasini qoʻshib yasalgan otga 'oʻxshash' maʼno-sini ifodalovchi -cha qoʻshimchasini qoʻshib hosil qilin-gan; keyinchalik a unlilari ä unlilariga almashgan va bu sOʻzga ~°i egalik qoʻshimchasi hamda —gä joʻnalish ke — lishigi qoʻshimchasi qoʻshib ishlatila boshlagan: ([(chal- + qa - chalqa-) + n = chalqan] + cha = chalqancha > chälqän-chä) + si + gä = chälqänchä[sigä]. Chälqänchä[sigä] soʻzi asli ot leksemaning bir shakli boʻlib, maʼno taraq-qiyoti natijasida ravishga aylangan.))
Manba: Vikilug‘at
Ko‘rilgan: 0