chilla

Ma’nolari

1. . Yilning eng issiq yoki eng sovuq qirq kuni.
2. Yoz chillasi yoki yozgi chilla 25 iyundan 5 avgustgacha boʻlgan eng issiq kirq kun.
3. Chilla suvi Yoz chillasida ekinlarga beriladigan suv.
4. Qish chillasi yoki qishki chilla 25 dekabrdan 5 fevralgacha boʻlgan eng sovuq qirq kun.
5. . Bola tuqqan yoki tugʻilgandan, qiz turmushga chiqqandan, yigit uylangandan, marhum koʻmilgan kundan keyingi qirq kunlik davr: turmushdagi baʼzi hodisa-holatlarning eng ogʻir, xatarli yoki masʼuliyatli davri.
6. Chilla yara Bolaga chilla davrida chiqadigan yara, toshma.
7. Chillasi chiqmagan 1) chilla davri tamom boʻlmagan.
8. . Sufiy yoki muridning yakka oʻzi alohida xona (hujra)da, odamlardan yashirinib, qirq kun davomida toat-ibodat qilishi.
9. Chilla oʻtirmoq 1) sufiylik tariqatida: qirq kun davomida uydan chiqmasdan yolgʻizlikda toat-ibodat qilmoq.

Misollar

• Chilla kirdi. Chilla chiqdi.
• Hali barvaqt boʻlishiga qaramay, chilla emasmi, quyosh yonib bosh koʻtarmoqda edi. — "Sharq yulduzi".
• Avgust — yoz chillasi. Mening shahrimning oʻtkir quyoshi yalligʻi naq yondiryapti. — H. Nazir — Maftuningman, Ozarbayjon.
• Qish chillasi ancha ogʻir keldi. — S. Ahmad — Jimjitlik.
• [Toʻychiboyev] Qish chillasi.. tong saharda fermaga qarab yoʻl oldi. — "Mushtum".
• Chaqaloqning chillasi chiqqach, yangi uyga koʻchib bordilar — "Yoshlik".
• Xalq tabobatida chilla davri qirq kun hisoblanib, shundan yigirma kuni kichik chilla, yigirma kuni katta chilla deyiladi — "UzME".
• Shuhratning boshiga, boʻyniga chilla yara chiqib, olti oyga choʻzildi. — Q. Kenja — Togʻ yoʻlida bir oqshom.
• Kelar hafta tugʻuruqxonadan chiqadi yangangiz. Shunga, chillasi chiqmasayam mayli, bir ziyofat qilmoqchi edik. — Sh. Xolmirzayev — Ogʻir tosh koʻchsa.
• Qirq marta aytdim, hov kelin, qishloqning ogʻzi yomonlari bor, kuladi, hech boʻlmasa, chillangiz chiqquncha shu zormandani kiyib, ishga boring, deb. — "Yoshlik" 2) tajribasiz; gʻoʻr, xom.
• Chillaga oʻtirgan shunda qirq kun shayx, Daf qil, deya soʻrab xudodan uni. — T. Toʻla.
• Chilla oʻtirish vaqti dindor tomonidan oldindan niyat qilingan boʻladi. — "OʻzME" 2) uzoq vaqt uydan eshikka chiqmay, qimirlamay oʻtirmoq. Chilla(ga) oʻtqazib ketmoq Aldab, firib berib ketmoq.
• Ipak-atlas karvoniga bosh boʻlgan savdogarlar kosiblarni chillaga oʻtqazib ketardilar. — N. Yusufiy — Fargʻona shoʻx kuladi.

Kelib chiqishi

fors. – qirq kun

Manba: Vikilug‘at