dor

Ma’nolari

1. Ustiga kiyim-kechak, mol tashlab qoʻyish uchun ikki ustun (qoziq) orasiga qoʻndalang oʻrnatilgan xodacha yoki tortilgan arqon (ip).
2. Oʻlimga mahkum etilgan kishini osib oʻldirish uchun yasalgan maxsus qurilma.
3. Nohaqliq, adolatsizlik ramzi.
4. Tik oʻrnatilgan ikkita yogʻoch va unga bogʻlab tarang tortilgan arqon va chigʻi-rikdardan iborat, dorbozlik oʻyinlari, mashkdari bajariladigan qurilma.
5. Yuksak maqsad, mansab; orzu-istak.
6. Dor tagidan (yoki dordan) qochgan Oʻta-ketgan muttaham, firibgar odam haqida.

Misollar

• Yoshgina bir juvon dor-ga kir yoyadi. — S. Ahmad — Ufq.
• Devorga qoqshg-gan qoziq va mixlarda bolalarning kamzul, koʻylagi, dorda paranji va ayol mursagi osigʻliq edi. — N. Safarov — Olovli izlar.
• Dorga osmoq (yoki tortmoq). Bevafo yor — joningga dor. — Maqol. n
• Esingizda bormi, meni dor ostidan qutqarib, menga yangi xayot bagʻishlaganingiz. — A. Qodiriy — Oʻtgan kunlar.
• [Navoiy:] Zamon donoga dor, joxil uchun yor. — Uygʻun va I. Sulton, Alisher Navoiy.
• Dorboz dordan oʻlar, morboz — mordan. — Maqol.
• shsh Bu yerda dor, kurash, qoʻgʻirchoq oʻyinidan tash-qari tuya urishtirish, xalq oʻyinlarining barcha turlari ijro etilmoqda. — J. Sharipov — Xorazm.
• Osilsang, baland dorga osil, Oyogʻing yerga tegmasin. — Maqol. m
• Siz oʻz ustan-gizning qiziga yetolmagan boʻlsangiz, bu men osilgan dor judayam baland-ku; bu yogʻi qan-doq boʻlarkin, aka? — K. Yashin — Hamza.
• Bilib turib baland dorga osildik, ayb oʻzimizda. — M. Ismoiliy — Fargʻona tong otguncha.
• Yana aytmang: biri muttaham, biri oʻgʻri, biri dordan qochgan! — Uygʻun — Asarlar.

Manba: Vikilug‘at