ekstraksiya

Ma’nolari

1. Spirt, benzol va sh.k. erituvchi moddalar yordamida suyuq yoki qatgiq moddalar aralashmasidan biror kerakli moddani ajratib olish.
2. Ekstraktsiya (lotin. ekstraho – ajrataman) – 1. Moddalarni bir suyuqlikdan yoki qattiq moddalardan boshqa erituvchi (ekstragent) yordamida ajratib olishdir. Masalan, benzol (ekstragent) yordamida chigitdan yog’ ajratib olinadi. Ekstraktsiya bir necha bosqichda, partsial ekstraktsiya yo’li bilan olib boriladi. Ekstraktsiya bundan tashqari – aralashma komponentlarining har xil eruvchilarda turlicha erishi asoslangan. Ekstraktsiyalash kimyo, neftni qayta ishlash, oziq – ovqat, metallurgiya, farmotsevtika sanoatlarida keng ishlatiladi, masalan, analitikaviy kimyoda xossalari jihatidan o’zaro o’xshash elementlarni (nikel va kobalt, tsirkoniy va gofniy hamda boshqalarni) bir – biridan ajratishda ham qo’llaniladi. 2. Qattiq yoki suyuq aralashmani ajratish usuli; bunda ularga komponentlari bir xilda erimaydigan har xil erituvchilar bilan ishlov beriladi. Odatda, ekstraktsiyaning diffuzion apparatlar (ekstraktorlar) yordamida suvli eritmalarda bajariladi. Ekstraktsiyaga teskari jarayon – reekstraktsiyalash. Ekstraktsiyadan keyin fazalarga ajratsh uchun tindiriladi, tsentrafugalanadi, kristallanadi va b. Gidrometallurgiyada, farmatsevtika preparatlarini, oziq – ovqat va kimyoviy mahsulotlarni olishda ishlatiladi.
3. gazli ekstraksiya
4. suyuqlikli ekstraksiya

Misollar

• Moyni ekstraksiya qilish. Moy-yogʻ kombinatining ekstraksiya sexi.

Kelib chiqishi

lot. extractio - chiqarmoq, ajratmoq

Manba: Vikilug‘at