ezmoq

Ma’nolari

1. Bosib, siqib va b. yoʻl bilan yumshatmoq, pachaqlamoq, yanchmoq va h.k.
2. Kishi aʼzosi yoki uning biror joyi-ni qattiq bosim, siquvga olmoq.
3. Ogʻir, qiyin ahvolga solmoq, shunday ahvolda saqlamoq.
4. Ruhan qiynoqqa solmoq; qiynamoq.
5. Qoyilmaqom qilib, juda taʼsirli tarzda ijro qilmoq (asosan kuy, qoʻshiq haqida).
6. Jagʻini ezmoq Urib majaqlamoq, abja-gʻini chiqarmoq.

Misollar

• Oyogʻi bilan sigaretani ezmoq. Anorni ezmoq. n
• Yonida chumoli uyasini koʻrib, oyogʻi bilan ezdi. — A. Muxtor — Opa-singillar.
• Chol boshqa choy chaqirib, belbogʻining qatidan quruq choy olib, kaftida ezdi-da, piyolaga solib qay-tardi. — S. Ahmad — Hukm.
• Ertalab Shoqosim.. bir oʻsimlikning qovjiroq gulini keltirib, qaynoq suvda ezib, qizga ichirishni buyurgan edi. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Ogʻir yuk yelkasini ezyapti. n
• Oyogʻini qizdirib ezgan etigini yecholmay oʻtirgan Shirmonxon Maq-suda kelgandan keyin oʻrnidan turdi. — S. Zun-nunova — Olov.
• Manglayni ezib yubordi bu choʻyan qalpoq. — Oybek — Quyosh qoraymas.
• Uzoq va mashaqqatli yoʻl ularni juda ezib tashlagan edi. n
• Xalq-larni qul qilib ezib kelgan podsho hukumati agʻdarildi. — T. Bekmurodov — Unutilmas vo-qealar.
• Kirib maydonda javlon urdi erlar, Ezib duishanni hayqirmoqda sherlar. — Habi-biy.
• Rahimjon aka, boʻldi, oʻzingizni ezmang.. Oʻ. — Umarbekov — Yoz yomgʻiri.
• Oraga ogʻir, ezib yuboruvchi jimlik choʻkdi. — K. Yashin — Hamza.
• U bilan talashib-tortishib oʻtirib, yolgʻizli-gini ham unutgan ekan. Endi tanholik eza boshladi. — S. Siyoyev — Otliq ayol.
• Shodmon hoji oldin dutorda mayin ezib, "Tuya boʻzlov" mashqini chalib, keyin tanburni oldi. — S. Abdulla — Quvgʻunda.
• Bobosi uni quvontiradigan gap topganidan xursand, ezibhikoya qila ketdi. — A. Muxtor — Boʻronlar-da bordek halovat.
• Ol qoʻlingni, jagʻingni ezib qoʻyaman! — Sh. Xolmirzayev — Yoʻllar, yoʻldosh-lar. Jigʻini ezmoq q. jigʻ.
• Ha, Salim, Ha-kimlarning jigʻini ezaman, uka. — Oybek — Tanlangan asarlar. Ezib yogʻmoq Maydalab toʻx-tovsiz yogʻmoq.
• Uch kundan beri yomgʻir ezib yogʻar, hasharchilar ishga chiqmay, zerikib qolishgan edi. Oʻ. — Hoshimov — Bir tomchi shudring. Yurak-ni (yoki bagʻirni, qalbni, yurak-bagʻirni) ezmoq Ruhiy azob bermoq, ruhan qiynamoq.
• Oʻgʻli Turgʻunboy uning yuragini ezib yubordi. — T. Ashurov — Oq ot.
• Axir menda nima gunohki, mushtipar onaizorning bagʻrini ezasan. — K. Yashin — Hamza.
• Sovliqning faryod urib maʼ-ragani yurak-bagʻrini ezib yubordi. — S. Ahmad — Yulduz.
• Opa xatosin sezdi, Toʻgʻri soʻz qalbin ezdi. — "Mushtum".

Manba: Vikilug‘at