ilgak

Ma’nolari

1. Ilib, osib qoʻyish, ilib ber-kitib qoʻyish uchun xizmat qiladigan, bir uchi qayrilgan metall moslama, ilmoq.
2. Ilib olish (ilib koʻtarish, tortish va b.) uchun xizmat qiladigan narsa, moslama. Birdan mashina motori gurilladi. Koʻtarma kranning toʻrtta ilgagini qotib qolgan ale-bastrning toʻrt chekkasiga ilib qoʻyishdi. S. Ahmad, Laʼli Badaxshon.
3. Biror narsani, maye., kiyimni ilib, osib qoʻyish uchun xizmat qiladigan narsa.
4. Tugma, toʻgʻnogʻich.
5. Biror narsaga shama (ishora) tar-zidagi soʻz, ran; ilmoq.
6. Gʻarazli maqsaddagi ran, soʻz, xatti-harakat va sh. k.

Misollar

• Tong otishga yaqin qadam tovuiiari eshitilib, qalin eshikning temir ilgaklari shaqirlab ochildi. — Mirmuhsin — Meʼmor. Gapimizga tagʻin birov xalaqit bermasin, deb eshikning ilgagini soldi. \. Nazir, Yonar daryo.
• Poʻlatjon oʻrta-dagi sepoyada turib, simga ilgak solib tort-di-da, xodaga mahkam bogʻlab, keyin qoʻyib yubordi. — S. Ahmad — Qadrdon dalalar.
• -Nega xalatsiz kirding, bolam? — deya Xo-siyat xola burchakdagi ilgakdan oppoq xalat-ni olib, Muhiddinga kiygiza boshladi.. — R. Fayziy — Choʻlga bahor keldi.
• Tergovchi sidqidildan aytgan edi, bobo, ilgak tashlayapti, deb ishon-madi. — S. Yunusov — Kutilmagan xazina.
• U [Abdubilol] ilgak topib, majlisni buzish, hech boʻlmaganda, odamlar orasiga shubha solishni oʻylardi. — S. Yunusov — Kutilmagan xazina.

Manba: Vikilug‘at