mot

Ma’nolari

1. \a. oL. — oʻlim, oʻlish, oʻldirish; yengilish] Shaxmat oʻyinida shohning raqib donasi hujumidan himoya topolmay qolgan yutqiziq holati.
2. Mot boʻlmoq 1) mot holatga tushmoq; yut-qizmoq.

Misollar

• [Munajjim: dona surib] Kisht! Mot! — Uygʻun va I. Sulton, Alisher Navoiy.
• Isfandiyor rakibidan mot boʻlgan shatranjchidek oʻso/g boʻliboʻtirdi. — S. Siyoyev — Avaz; 2) munozara, bahs va sh.k. bellashuv-larda yengilmoq, mulzam holatga tushmoq.
• ..taxmini tasodifan toʻgʻri chiqib kolsa, unda Mahmudning oʻzi mot boʻladi-ku. — M. Osim — Karvon yoʻllarida. Mot qilmoq 1) mot holatga tushirmoq (shaxmat oʻyinida).
• Laganbardor xodim yangi shaxmatchi boshlik-ni ikki yurishda mot ksh1di. Gazetadan; 2) bahs, munozara kabilarda raqibini yeng-moq.
• Lekin koʻp vaqt doʻkondor oshnasini bir gap bilan mot kilib qoʻyganini koʻpirtirib maqtanadi. — Mirmuhsin — Umid. Motga tut-moq Gap-soʻzidan ilintirib (toʻxtatib) us-tun kelishga, "mot qilish"ga harakat qil-moq.
• Shoshmang, Musa aka, bu gapni aʼzolar oʻrtasiga tashlab olaylik, koni, umumiy majlis nima deydi, — Nizomiddinov Mu-sani motga tutmokchi boʻldi. — S. Ahmad — Hukm.

Manba: Vikilug‘at