moy

Ma’nolari

1. Chorva mollari va baʼzi joni-vorlar toʻqimalarida boʻladigan, tarkibida yogʻ boʻladigan narsa.
2. Shunday narsadan va baʼzi oʻsimlik-larning urugʻi, guli va mevasidan olina-digan, suvda erimaydigan modda; yogʻ.
3. Juvoz moyi Chigit, magʻiz va shu kabilardan juvozda chiqarilgan moy (q. moyjuvoz).
4. Yumshatish, harakatni ravonlashti-rish, pardoz va b. maqsadlarda ishlatiluv-chi moddalarning umumiy nomi.
5. s.t. kam. qoʻll. Boʻyoq.

Misollar

• Bir qumaloq bir qorin moy ni chiritar. — Maqol.
• Echkiga jon qaygʻu, qassobgamoy qaygʻu. — Maqol.
• yash Quyonning moyi qoʻy va qoramol moyiga nisbatan tez eriydi. — "Fan va turmush".
• Hayvo-not moylaridan tayyorlangan yogʻ mahsulot-lari ham yaxshi dogʻlashni talab etadi. — Gazetadan.
• Yongʻoqning tarkibida moy, oqsil.. mod-dalari behisob. — J. Abdullaxonov — Oriyat.
• ..so-yadan yaxshi hosil olishimiz, oziq-ovqat sanoati uchun soya moyi ishlab chiqarishimiz mumkin. — Gazetadan.
• Inson gullardan efir va sanoat moyi.. va dorivor olishga ham oʻrgan-gan. — Gazetadan.
• Qoʻshni hovlidan chuchitilgan juvoz moyining isi keladi. — S. Ahmad — Hukm. Moy bosgan yoki moyi chiqqan Kir boʻlib, yaltirab ketgan (asosan kiyim haqida).
• Bir necha minutdan soʻng turib, moy bosgan qatirma doʻppisi ichiga toʻgʻnalgan ignani oldi. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• ..boshida moyi chiqibketgan eski kepka, egnida qora satin pidjak. — O. Togʻa-yev — Alangali yurak. Moy tomsa (yoki toʻkil-sa, tushsa) yalagudek Nihoyatda toza (yer sat-hi, pol va shu kabilar haqida).
• Turdimatchoʻtal goʻlaxxonani moy tomsa yalagudek qilib, af-tidan, bor zehnini berib tozalab qoʻygan edi. — A. Muxtor — Opa-singillar.
• Moy toʻkilsa yalagudek. — P. Tursun — Oʻqituvchi. Moydek (yoki moy kabi) yoqmoq Koʻngliga juda xush kel-moq; yoqib tushmoq.
• Ziyodillaning bu gaplari domlaga moydek yoqib tushdi shekilli.. — H. Gʻulom — Mashʼal.
• Kumushning oʻtinchi unga moy kabi yoqib tushdi. — A. Qodiriy — Oʻtgan kunlar. Ogʻzidan moy tommoq Oʻziga juda maʼqul bilib, xush kelib gapirmoq.
• Gapirganda ogʻzidan moy tomadi. n
• Rahmonali oʻzi ish-lagan MTS va xotini aʼzo boʻlgan kolxoz ishini ogʻzidan moy tomib maqtay ketdi. — N. Safarov — Katta karvon yoʻlda. Pichogʻi moy ustida Ishi, maishati juda yaxshi.
• Bular ham bir nav duru cm: biri agronom, biri mol duxtiri. Pichotslari moy ustida! — O. Yoqubov — Larza.
• Ana, endi Tursunalining pichogʻi yana moy ustida. — "Mushtum". Qozon ham moy, choʻmich ham Roʻzgʻor, tirikchilikning bekam-koʻst, yetarli taʼminlanganini, toʻkinli-gini bildiradi.
• Mashinalarni rost koʻcha qolib, past koʻchadan yugurtiraverdilar. Qarasalar, qozon ham moy, choʻmichham. — "Mushtum". Ogʻzingga moy Suhbatdoshning gapi, xa-bari juda maʼqul kelganda, yoqib tushgan-da qoʻllanadigan ibora.
• Ogʻzingizga moy, ama-ki! — O. Yoqubov — Larza.
• -Uning aytishiga qara-ganda, Zunnunxoʻja quloq qilinipti! Sidiq-jon yat etib unga qaradi: -Rostmi? Yashang-ye, ogʻzingizga moy! — A. Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlari.
• Korjomasi va qoʻllarigacha moy boʻlganidan, bilagini tutib soʻrashdi. — R. Fayziy — Asad libosi.
• Mullajon amaki.. haligi kishining yuziga suqma moy surtdilar-da, hafsala bilan ish-qaladilar. — E. Raimov — Ajab qishloq.
• ..moy surtmasang, aravaning oʻqi ham gʻirchillaydi. — "Mushtum".
• Politsiya eshigi berk: yashil moy bilan sirlangan yogʻoch panjaralar oldida tutaqqan xalq qaynaydi. — Oybek — Tanlangan asarlar.

Manba: Vikilug‘at