nafs

Ma’nolari

1. Yeyish-ichishga, mol-dunyoga boʻlgan ehtiros.
2. Nafs bandasi Nafsidan boshqani oʻy-lamaydigan. -Nafe bandasi.. Birov ishdan kelsa, siz oshdan kelasiz, — dedi Meli pol-von jahli chiqib. P. Tursun, Oʻqituvchi. Nafsi buzuq (yoki yomon) Ovqatdan sira qaytmay-digan, nafsini tiya olmaydigan; hirsli.
3. Shahvoniy hirs. [
4. Nafsi olinmoq (yoki ogʻrimoq) Nafso-niyatiga tegmoq, koʻngli ogʻrimoq.

Misollar

• Mening nafsim balodur, yongan oʻtga soladir. — Maqol.
• Nafsi buzuq hayitda oʻlar. — Maqol. Nafsi ulik (yoki tiyiq) Nafsini tiya oladigan, har narsaga suq bilan qarayvermaydigan. Nafsiga oʻt tushmoq Nafsi haddan tashqari avj olmoq; nafsi hakalak otmoq. Nafsini tiymoq Nafsiga erk bermaslik, oʻzini saqlamoq.
• Koʻzing ogʻrisa, qoʻlingni tiy, iching ogʻrisa, nafsingni tiy. — Maqol.
• Fotima oʻz-oʻziga:\ Bunday oʻz nafslariga berilgan zotlar birovning halol xotiniga koʻz tikib, hayotda hech boʻlmagan yolgʻon soʻzlarni qshshb, shiringi-na bir turmushni buzmoqchi boʻladilar. — Hamza — Tuhmatchilar jazosi.
• Boyvachchaning koʻzida har bir xotin uning nafsi, hirsi uchun yara-tilgan chiroyli meva edi. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Bundan nafsi olingan Soli ota jahliga chidolmay, oldida doʻmbillab yurgan nabirasini uyidan quvdi. — A. Qahhor — Oltin vodiylarni kezgan-da.
• U[Gʻulomjon\ nafsi ogʻrigan kishi tovushi bilan qulfi dilini ochdi. — M. Ismoiliy — Fargʻona tong otguncha.

Kelib chiqishi

a. نَفْس — qalb, koʻngil; inson; maqsad, intilish; gʻurur, magʻrurlik

Manba: Vikilug‘at