past

Ma’nolari

1. Yuqori tomon oʻlchami, qaddi, boʻyi uncha baland boʻlmagan, balandligi, boʻyi nisbatan qisqa; pakana, pastak.
2. Uncha chuqur boʻlmagan, sayoz.
3. Miqdori, darajasi, narxi uncha katta, baland boʻlmagan, nisbatan kam, oz, quyi.
4. Narxi past mol. Past maosh olib ishlamoq. m
5. Tuzi past 1) tuzi kam, keragidan oz tuz solingan.
6. Shiddati, kuchi, darajasi uncha katta boʻlmagan, nisbatan kuchsiz, zaif (issiq-lik, bosim kabilar haqida).
7. Uncha baland boʻlmagan, boʻsh (ovoz, nota kabilar haqida).
8. Sifati uncha yaxshi boʻlmagan; oddiy, joʻn.
9. Unchalik yaxshi emas, yurishmagan ("baxt", "omad", "tole" kabi soʻzlar bilan).
10. Seryogʻin, yomon, sovuq;
11. Kelib chiqishi, nasl-nasabi yuqori tabaqalarga xos boʻlmagan, asilzoda emas.
12. ayn. pastkash.
13. Nazari past yoki past nazar ayn. past 10.
14. Nisbatan quyi oʻrnashgan joy; past-lik, chuqurlik.
15. Yer, pol.
16. Uyning kiraverishidagi eshikka yaqin joy; poygak.
17. Avji past 1) oʻsishi, rivojlanishi or-qada qolgan, uncha yaxshi oʻsmagan, rivoj-lanmagan.

Misollar

• Past devor. Past boʻyli daraxt. Boʻyi past odam, m
• Bogʻning atrofi eski, past, lekin yamalib, yasqalib butunlangan devorlar bilan oʻralgan. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Shu zahoti hovlida past boʻyli yigit paydo boʻldi. — "Sharq yulduzi".
• Past daryo.
• Bunaqa yuvosh xotinlarga qaysi erkak past molni ravo koʻradi. — E. Samandar — Daryo-sini yoʻqotgan qirgʻoq.
• Ovqatning tuzi past; 2) mantiq-mazmuni, maʼnosi yoʻq.
• Namuncha gapingning tuzi past.
• Past temperatura. yash Strelka sal koʻtarshʼdi-yu, yana holi kelmay, pastga tushdi. Ortiq, benzin qancha qolganini koʻrib, oʻzining ham kapala-gi uchib ketdi. — M. Mansurov — Yombi.
• Keyin begunoh koʻz-larini Alimardondan uzmay, yana oʻsha past, oʻychan ohangda gapirdi. — Oʻ. Hoshimov — Qalbingga quloq sol.
• Uoʻzini bir oz tutib oldi-da, past ovozda davom etdi: -Qoʻrqmang, institutdan haydamaymiz. Lekin odam de-gan bunaqa mahmadona boʻlmaydi. Oʻ. — Hoshimov — Qalbingga quloq sol.
• -Koʻp xonali uylar qurish masalasiga kelsak, avvalo, bizda sifat past, — dedi Yodgor oʻylanib. — Qoʻlingizni choʻzsangiz, shiftga tegadi. Oʻ. — Hoshimov — Qalbingga quloq sol.
• Lekin agar biron yosh yozuvchi oʻz imkoniyati darajasidan pastroq asar yozsa, uni darrov ogohlantirib qoʻyar edilar. — K. Qahhorova — Chorak asr hamnafas.
• Ha, oʻsha tolei past Jamila. — Hamza — Boy ila xizmatchi.
• Bu yil havo past keldi. yash Barg yetilmayapti, bahor past keldi. A. — Muxtor — Kumush tola.
• [Qizning] Yuzida oz-moz chiroyi boʻlgani bilan, oʻzi tagi past. Sizning ostonangizga sira arzimaydi. — Hamza — Tanlangan asarlar.
• [Imom:] Otasini koʻndiramiz, uning tagi past, jazosi pul-da. — J. Sharipov — Xorazm.
• Hammaga ham qiligʻin-giz shumi yoki meni shunday past xotin deb oʻyladingizmi? — Oydin — Ikki koʻzi shunda.
• Past kishida odamiyat nima qilsin. A. — Qodiriy — Mehrobdan chayon.
• Dengiz tubida dur, ustida choʻp-xas, Oʻzgani past bilur kimki oʻzi past. — Sh. Shomuhamedov — Odam borki.
• Hazrat goho sezib qolardi: koʻplarga past nazar bilan qarashni ham oʻrgangandi Kur-bon.. — Sh. Xolmirzayev — Qil koʻprik.
• Arzu ho-ling eshitmas, Unda ishing hech bitmas. Shunchalik nazari past — Nima bersang olar u. — "Mushtum".
• Pastga tushmoq. sht Ali-mardon sirgʻanib, sohildan avaylab yurib, pastga tushdi. — Oʻ. Hoshimov — Qalbingga qu-loq sol.
• Olmani tutib, orqasiga qaytsa, tut shoxidan shoshib, pastga yoshgina bir qiz tushib kelyapti. — S. Zunnunova — Olov.
• Chelakni pastga qoʻy.
• Ibodulla ham akasidan bir qadam pastga tiz choʻka qoldi. — H. Gʻulom — Mashʼal.
• Etigi loy boʻlganidan, Yoʻlchi tan-chaga oʻtirmay, namatning uchini qayirib, pastroqqa choʻkkaladi. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Avji past ekinlar; 2) kay-fiyati buzuq, har vaqtdagidan koʻra hafsala-si yoʻqroq, sust.
• Bugun doʻstimning avji pastroq koʻrinadi. Aqli (yoki zehni, esi) past Aqli kalta, aqli koʻp narsaga yetmaydigan, fikrlash qobiliyati normal emas.
• -Esi past, — dedi Dehqonboy akaning ensasi qotib. — S. Zunnunova — Olov.
• Aqling past, miyang yogʻochdan, qalbing temirdan! — X. Toʻxta-boyev — Shirin qovunlar mamlakati.
• Sen zehni past, beeʼtiqod odam ekansan. — "Luqmoni Hakim". Mashqi past ayn. avji past 2. Past kelmoq Boʻsh kelmoq, yon bermoq (bahsda, janjalda).
• Saxiylik, mehmondoʻstlikda an-dijonliklar Hotamdan oʻtsa oʻtardiki, am-mo past kelmas edi. — Shukrullo — Saylanma. Past tushmoq 1) jahlidan, hovuridan tush-moq.
• [Bobotoy ota] Oʻzining bu yerga nima maqsadda kelgani yodiga tushdi shekilli: -Bir sanamas, men ham dor tagidan qochganlar nevarasiman, — dedi bir pogʻona past tushib. — "Yoshlik"; 2) xoʻrlanmoq — oʻzini pastga ur-moq.
• Men hali hasratimni, dardimni kelib-kelib sizlarga aytdimmi? Men hali kelib-kelib odamgarchilikni, diyonatni, nomusni tu prok, bilan teng qilgan sizday razil xo-tinfurush, qoʻshmachilar oldida shunchalik past tushdimmi? — Hamza — Boy ila xizmatchi. Pastga urmoq Kamsitmoq, yerga urmoq; xoʻr-lamoq.
• Sizni hech kim hozirgiday pastga urmaydi. U yogʻidan ham tashvish tortib yurmay qoʻya qoling. Toʻyni mana shu yerda oʻtkazamiz. — K. Yashin — Hamza.
• Birovninguyiga bostirib kiribki, shunchalik pastkashlik qilishyaptimi, qoʻying, gaplashmang, nima qilasiz oʻzingizni pastga urib, jonoʻgʻlim. — M. Ismoiliy — Fargʻona tong otguncha. Qoʻli past 1) ishi oʻngidan kelmagan, omad kulib boqmagan; 2) yutqizish holiga kelgan, yutqizish oldida turgan.

Kelib chiqishi

f. g..... — boʻyi qisqa, pakana, uncha baland boʻlmagan; pastkash; jirkanch

Manba: Vikilug‘at