pilta

Ma’nolari

1. Piltasi chiqmoq 1) eskirib, yirtilib toʻzmoq (asosan doʻppi, toʻn haqida).
2. Paxta, jun, ipak va zigʻir tolalari-ni boʻshgina himarib, choʻzib, tekislab va toʻgʻrilab hosil qilinadigan toʻqimachilik mahsuloti (lenta); pilik olishdagi xomashyo.
3. Biror narsani maʼlum masofadan turib yondirish yoki portlatish uchun ishla-tiladigan yonuvchi chizimcha, shnur.
4. Pilta miltiq Porox zaryadi pilta bilan alanga oldiriladigan silliq stvol-li miltiq.
5. q. pilik 1.
6. Charxda ip yigirish uchun piltakach-da yumalokdangan bir boʻlak paxta, pagʻa.
7. s.t. q. pilik 3.
8. Doʻppidoʻzlik, miskarlik va b. amaliy sanʼat turlarida bezak turi: chiviq kabi ingichka boʻrtma bezak yoʻl.

Misollar

• Mirza Muhiddin uning piltasi chiqqan doʻppisini yaqin toj oʻrnida koʻrar edi. A. Qahhor, Sa-rob; 2) chatogʻi chiqmoq, aybi, siri ochilmoq.
• Doim bir ish qilsa, orqasidan piltasi chiqib yuradi. — "Mushtum".
• Miltiq-ning piltasiga oʻt tegizmoq.
• Bu tomondagi keng maydonda harbiy mashq — otda chopib novda qirqish, tirandozlik, pilta miltiq otish kabi mashqlaroʻtadi. — Mirmuhsin — Qahramonnoma.
• Tumshuqlarning har birida bir pilta yonib turib, har ikki tomonni — ham gʻoʻza chuvuvchilar oldini, ham chigʻiriqlar oldini baravar yoritardi. — S. Ayniy — Esda-liklar.
• Onam shu qadar tez, shu qadar ingichka yi-girar ediki, piltadan chiqayotgan ipni koʻzim ilgʻamasdi. — Yo. Shukurov — Qasos. Elmurodunga [otinoyiga] savalgan paxtadan pshgta oʻrab beriboʻtirdi. P. Tursun, Oʻqituvchi.
• ..toʻppi kiyib, sichqon dumidek sochlariga pilta oʻragan jamalak qizaloq uning diqqatini tortdi. — Mirmuhsin — Qahramonnoma.

Manba: Vikilug‘at