qasd

Ma’nolari

1. . Albatta amalga oshirish koʻzda tutilgan, jazm etilgan qatʼiy niyat; azm-qaror, ahd.
2. Qasd qilmoq Biror niyatda boʻlmoq, maqsadni koʻzda tutmoq.
3. . Haqorat, yomonlik uchun javob qaytarish (hisoblashish) niyati; adovat, oʻch, alam.
4. Joniga qasd qilmoq (yoki etmoq) Oʻldirish, yoʻq qilish uchun harakat qilmoq, suiqasd qilmoq.
5. Qasdiga tushmoq Payiga tushmoq, oʻch olish, yoʻq qilish va sh.k. uchun harakat qilmoq.
6. Qasdida boʻlmoq 1) biror maqsadda, niyatda boʻlmoq; 2) oʻch olish, yoʻq qilish, oʻldirish yoki qoʻlga tushirish va sh.k. niyatda boʻlmoq.

Misollar

• Uydan chiqishdanoq uning [Otabekning] qasdi bu kunni dalada oʻtkazmoq edi. — A. Qodiriy — Oʻtgan kunlar.
• U Munisxondan uni sovitish qasdida edi. — A. Qahhor — Sarob.
• Ertadan boshlab beparvoroq boʻlishga qasd qildim. — S. Siyoyev — Yorugʻlik.
• Agar Gʻulomsher qasd qilsa, har qanday ishning uddasidan chiqishiga hamma ishonar edi. — Oybek — Nur qidirib.
• Qasd qilmoq.
• Birovga qasd qilma.
• Sen jinni boʻldingmi? Yo menda boshqa bir qasding bormi? — Latifalar.
• Mening fashizmdan boʻlak hech kimda qasdim yoʻq. — Uygʻun.
• Shermuhammadning esa xotin joʻnidan menda qasdi bor. — K. Yashin — Hamza.
• Botiralining joniga qasd qilgan kim boʻlsa ham, yurtning qargʻishiga qoldi. — H. GʻulomMashʼal.
• Dushman tushar davlatining qasdiga. — Oysuluv.
• Uyingiz orqasini teshib, Kumush qasdida boʻluvchi.. ham shu battol Homid ekan. — A. Qodiriy — Oʻtgan kunlar.

Kelib chiqishi

a. قَصْد — maqsad, niyat; intilish, ishtiyoq; gʻaraz

Manba: Vikilug‘at