tag

Ma’nolari

1. Narsaning ostki, pastki qismi, tubi.
2. Biror holatda boʻlgan, joylashgan narsaning ost tomoni, pastki tomon (yer, bush-lik yoki boshqa narsa).
3. Tik holatli narsalarning ost qismi atrofi, yon-beridagi yer sathi.
4. Narsa yoki shaxsning boshqa bir narsa, sath va shu kabilarga tegib, oʻrnab turgan tomoni; ost.
5. Narsaning oʻz sirtiga qarama-qarshi boʻlgan tomoni; ich.
6. Yer, suv kabilarning ost, ich tomoni; ost, ich.
7. Asli, zoti (ota-bobolari), kelib chi-qishi.
8. Zamir; asos.
9. Oxir-oqibat, natija.
10. (3-sh. egalik qoʻshimchasi bilan — tagi) Narsaning muayyan holati, miqdori [koʻp yoki oz (kom) soʻzi bilan qoʻllanadi].
11. Burni (yoki tumshugi) tagida Shundoqqi-na oldida, yonginasida.

Misollar

• Paqirning tagi teshilibdi. Tuflining tagi loy boʻlibdi. yash Koʻgʻazordagi vodokachka tiklanadigan boʻlsa, tagi bilan qoʻporib tash-laymiz. — A. Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlari.
• Stolning tagiga be-kinmoq. n
• Toʻgʻon tagidan oʻtgan su v shalola-si kanalni teshib yuborishi yoki qirgʻoqlarni oʻpirib ketishi mumkin. — S. Siyoyev — Yorugʻlik.
• Koʻkragini baland tutdi-da, yaktak choʻnta-gidan nosini olib, bir chimdimini til tagiga tashladi. — Oydin — Hikoyalar.
• Doim devor tagida turadigan stol ikki karavot oʻr-tasiga olingan. — Oʻ. Hoshimov — Qalbingga quloq sol.
• Kun tikkaga kelguncha toʻxtamay yurib, tik choʻqqining shundoq tagiga keldik. — Oʻ. Usmonov — Sirli sohil.
• Koʻrpachaning tagi. Xat stol ustidagi kitobning tagida. n
• Maktubni oʻqib, yostiq tagiga qoʻydi. — K. Yashin — Hamza.
• U bir oz oldinda, tagidagi saman yoʻrgʻaning bir te-kis yurishiga moye sal chayqalib, xayolga choʻmib oʻtiripti. — O. Yoqubov — Er boshiga ish tushsa.
• Domla yer ostidan pa-ranji tagida jilpanglab turgan shoʻx ayaga bir boqdi-da, nikoh xutbasini boshlab yubor-di. — "Mushtum".
• Pidjagining tagidan kiyil-gan oq sadaf tugmali rangdor, katak koʻylak arzon kostyumga juda mos kelgan. — P. Xodi-rov — Uch ildiz.
• Bilmadim, koʻkka uchdimi, yer tagiga kirdimi.. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Tagimiz kambagʻal. Otamizning kasbi hammollik edi. — P. Tursun — Oʻqituvchi.
• Uham tagi koʻrgan oiladan chiqqan. — Mirmuhsin — Umid.
• Mening otim — Olim. Tagi Chorvoq-likman. — S. Karomatov — Bir tomchi qon.
• Ahmad.. buning tagida bir gap borligini payqadi. — Mirmuhsin — Meʼ-mor.
• Elmurod qassobning "siyosat" toʻgʻrisi-dagi savoli tagida uning oʻz gʻarazi va tash-vishi yotganini payqadi. — P. Tursun — Oʻqi-tuvchi.
• Sabr tagi — sar(iq) oltin. — Maqol. m
• Mehnat tagi — rohat, degan qadimgilar. — Oybek — O.v. shaba-dalar.
• Ustod Qavom bu ishning tagi yomon-ligini.. bilardi. — Mirmuhsin — Meʼmor.
• Keyin biri-ni ilitib, birini pishirib yeb, ikkisini choʻntagiga solib ketdi. Tagi koʻp boʻlsa ham koshki edi. — "Mushtum".
• Oʻgʻlim, bu ikki otga yarashiqli narsalarning ham tagi kamdir. — "Erali va Sherali".
• Burnimizning tagida ekan-u bu laʼnatilar, yana qidirib yurib-miz. — A. Ubaydullayev — Qonli izdan.
• Poyezddan tushgandan keyin shunday tumshugʻimiz tagida ekansan-ku, biz boʻlsak qayoqlarga borib yuribmiz. — E. Raimov — Ajab qishloq. Doʻppi-ning tagida odam bor q. doʻppi. Yer tagidan qaramoq Boshni quyi solgan holda qaramoq (koʻz tashlamoq).
• Bu gap Badiaga yer tagidan qarayotgan Zulfiqor Shoshiy ustidan goʻyo sovuq suv quygandek boʻldi. — Mirmuhsin — Meʼmor. Koʻz tagiga olmoq Erishish (oʻziniki qilish) uchun moʻljallab qoʻymoq.
• Koʻz tagiga olib qoʻyganing bormi oʻzi? — M. Qoriyev — Oydin kechalar.
• Oldin institutni bitiray, keyin oʻzim moʻljallab, koʻz tagiga olib yur-gan qiz bor. — "Mushtum". Tagi zil Oqibati yaxshi boʻlmagan; ishonchsiz; halokatli.
• Ha-zilning tagi zil. n
• Muhammad Argʻunning tagi zil maʼlumotlari Shohruhni ham, Ulugʻbekni ham oyoqqa turgʻazdi. — Mirmuhsin — Meʼmor. Tagi ochildi Nima ekanligi, maz-muni, mohiyati maʼlum boʻldi.
• Endi tagi ochildi. Nima demoqchisan ? — Hamza — Tanlangan asarlar. Tagi past q. past.
• Otasini koʻn-diramiz, uning tagi past, jazosi pul-da.. — J. Sharipov — Xorazm. Tagiga yetmoq 1) ish-harakat, gap-soʻz va shu kabilarning mohiyatini anglamoq, bilmoq, asl mohiyatini bilmoq, sirini ochmoq.
• Botirali odamlar ogʻzidagi mish-mishlarning tagiga yetishni istardi. — H. Gʻulom — Mashʼal.
• Haqiqatning tagiga yetguncha orada noqulay gaplar boʻlib oʻtdi. — Gazetadan.
• Mahkam aka gapning tagiga endi yetdi, kulib yuborishiga sal qoldi. — R. Fayziy — Hazrati inson; 2) yoʻq qilmoq.
• Oʻgʻlim Ham-zaning ham tagiga yetib, oz qoldi meni dogʻ-da qoʻyib ketishiga. — K. Yashin — Hamza. Tagiga (yoki tagini) oldirmoq Tagini kuydirib, oʻta qovurib qoʻymoq.
• Bizni kutaverishib, oshini tagiga oldiribdi. — H. Nazir — Yonar daryo.
• ..sholini sochmasdan tuyolmaydi, suv qaynat-sa ham, tagiga oldirib qoʻyadi. — A. Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlari. Tagiga suv ketdi Faoliyati barham topdi, yoʻqlikka yuz tutdi, tamom boʻldi.
• Oʻrtada har xil merosxoʻrlar koʻpaydi. Boylikning tagiga suv ketdi. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• U kunlar Nazirqul uchun eng baxtiyor kunlar edi. Oʻshanday be-ozor kunlarning tagiga suv ketdi. — S. Ahmad — Hukm. Tagida qolmoq Biror narsaga katta miqsorda ega boʻlmoq.
• Duoning tagida qolmoq. Boylikning tagida qolmoq.

Kelib chiqishi

f. < "d — ost, tub; ostki qism

Manba: Vikilug‘at