tob

Ma’nolari

1. fors. – kuch-quvvat, chidam, darmon; issiqlik; yonish, yogʻdu; dard, azob
2. Meʼyoriga yetish, yetilish (yetilganlik) darajasi, holati.
3. . Xohish-istak, mayl, ragʻbat.
4. . Chidam, toqat.
5. . Taft, dam.
6. . Xuddi, naq.
7. Tobi aynimoq (yoki qochmoq) yoxud tobi kelishmaslik Sogʻligʻi salbiy tomonga oʻz-garmoq, sogʻligʻi yomonlashmoq. Shu kunda sad
8. Tobiga yetmoq (yoki kelmoq) Foydalanish, ishlatish uchun tayyor holga yetmoq (kelmoq); yetilmoq.
9. Tob bermoq Turish bermoq; chidamoq.
10. Tob bermoq Taftiga (damiga) tutmoq; toblamoq (toblanmoq).
11. Tob tashlamoq 1) aynib, qingʻir-qiy-shiq, egri-bugri boʻlib qolmoq (asosan hoʻl yogʻoch, eshik, rom va shu kabilar haqida).
12. Tobga olmoq Tobiga keltirish ha-rakatini qilmoq; toblamoq.

Misollar

• -Yerning tobi bundan or-tiq boʻlmaydi, — dedi u sinovchan nazar bilan yonidagilarga qarab. — R. Fayziy — Choʻlga bahor keldi.
• Hosil moʻl, tobida silos qil-masak, shirasi kamayib, burdi ketadi. — F. Nu-rullayev — Boʻz yigit.
• Sayislar biladi otning tobini. — Ergash Jumanbulbul oʻgʻli.
• Ishga tobing bormi, jiyan? — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Na oʻqishga, na yumushga tobi yoʻq, taʼbi nozik.. — "Guldasta".
• Tob bermoq. shsh Otangga berma azob, Azobga qolmagan tob. — H. Olimjon.
• Qoramtir, qoʻngʻir, pushti bulut karvonlari goʻyo qizil shuʼla tobidan sharqqa shoshshshb qochar edi. — P. Tursun — Oʻqi-tuvchi.
• Sen opang Jumagulning tob oʻzisan, lekin bir ozgina farqing bor, xolos. — J. Sharipov — Xorazm.
• tobim aynib yuribdi. Oʻlib-netib qolsam.. — S. Ahmad — Ufq.
• Jinday tobim kelishmay qol-di.. — A. Muxtor — Boʻronlarda bordek halovat.
• Oʻriklar danak qotirganda tobim qochib qol-di. — M. Mansurov — Yombi. Tobi yoʻq Sogʻligʻi durust emas; kasal, betob.
• Bunine oldidan ketolmay qoldim, ota, tobi yoʻq. — A. Muxtor — Chinor.
• Kechagina paxtalari bodroqday ochi-lib yotgan dalalar shudgordan keyin qor os-tida boʻrsillab yotibdi, tobiga yetayapti. — Gazetadan.
• Soʻfining tanlariga birdan oʻt tutashganday boʻldi. Butun vujudi qizigan tanurday [tandirday] tobiga kelgan edi. — Choʻlpon — Kecha va kunduz.
• Baliq shoʻrva keldi tobiga chogʻi, Dasturxonga choʻkdi ovchilar shu choq. — M. Ikrom — Baliqovida.
• Nizomiddinov uning oʻtli qarashiga tob berolmay, asta-asta yurib, darvozadan chiq-di. — S. Ahmad — Hukm. Tobi yoʻq Chidamaydi.
• Laʼnatining xotin olishga ixlosi baland-u, katta chiqimga tobi yoʻq. — P. Tursun — Oʻqi-tuvchi.
• Mana, koʻz oʻngimizda quyoshning hayotbaxsh taftiga tob berib, keng pichanzor vodiy yastanib yotibdi. — Gazetadan.
• Eshik tob tashlabdi. Sh1
• Dangasa mehnat uchun bermay-di tob, Oftobda hoʻl yogʻoch tashlaydi tob. — Xabibiy.
• Ikki zinadan koʻtarildi. Tob tashlab, taxtalarining orasi ochilib qolgan yup-qa eshikka roʻpara boʻldi. S. Nurov, Narvoy; 2) aynib, loqayd, sust boʻlib qol-moq; puturdan ketmoq.
• Keldiyorov ularni gap bilan uzib oldi: -Ot-ulov bahona, oʻzlaring tob tashlab qolgansizlar. — "Mushtum".
• Chol hali-beri tob tashlamasdi. Kenjamiz ava-riyada nobud boʻlgandan soʻng sinib qoldilar. — N. Qobil.
• Shuytib k,is-tab yoʻl tortdi, Tobga olib Gʻirotdi. — Ergash Jumanbulbul oʻgʻli. Shu tobda Hozirning oʻzida, shu vaqtda.
• Lekin shu tobda qizning bagʻrini bir narsa qattiq oʻrtadi vauoʻkirib yigʻlab yubordi. "Yoshlik"

Manba: Vikilug‘at