topmoq

Ma’nolari

1. Yoʻqotgan, umuman, qidi-rilayotgan (qidiruvda boʻlgan) narsa yoki shaxsni duch keltirmoq, koʻzga ilintirmoq, uchratmoq.
2. Nogahon koʻzi tushib qoʻlga kiritmoq; topib olmoq.
3. Qidirish, kuzatish, izlanish nati-jasida kashf etmoq, ochmoq.
4. Nomaʼlum boʻlgan narsani aniqlamoq, nima ekanini belgilamoq, tayin etmoq.
5. Umuman, ish-me\nat, biror sabab va sh.k. bilan ega boʻlmoq, erishmoq.
6. Baʼzi soʻzlar bilan birikib (baʼzi birikmalar tarkibida), shu soʻzdan angla-shilgan narsaning yuz berishi, yuzaga ke-lishi maʼnosini bildiradi.
7. Bogʻlama vazifasida. „Hisoblamoq“, „deb bil-moq“ maʼnosini bildiradi.
8. Topgani yoki topgan gapi, topgan odami, topgan narsasi Faqat aytilgan ish-harakat, gap-soʻz, kimsa.. yoki narsanigina bilish, boshqasi bilan ishi yoʻkdik, boshqasini tan olmaslikni qayd etadi.

Misollar

• Soʻray-soʻray topdim, tezroq qaytay, uka. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Choʻntaklarini algʻoq-dalgʻoq qilib qidirar, topa olmay xijolat boʻlardi. — A. Ubaydulla-yev — Qonli izdan.
• Oʻn botirning hujjat-larini olganda, Ahmetgalining onasiga yubor-moqchi boʻlgan surati bilan xatni topdilar. — T. Rustamov — Mangu jasorat.
• Oʻzimga oʻxshash oʻqimish/iu, bopini oʻzim topaman. — "Mushtum".
• Bu qamchinni kelayotib koʻchadan topdim. yash
• Rustamning birinchi xatini adabiyot kitobi orasidan topib olgan kuni allaqanday tuygʻudan boshim aylanib ketgan edi. Oʻ. — Hoshimov — Qalbingga quloq sol.
• Geologlar yangi-yangi yer boyliklarini topmoqda. n
• Foyda-li qazilmsʼshr konlarini topish.. iqtisodiy rivojlanish surʼatini jadallashtirishga koʻmaklashadi. — Gazetadan.
• Meli polvon xijolat chekdi, lekin kulgiga parvo qilmaganday, dutorga achchiq qilib soʻzladi: -Seni oʻylab topgan Aflotunni koʻp aqlli odam oʻtgan deydshshr-u.. — P. Tursun — Oʻqituvchi.
• Topishmoqqa toʻgʻri javob topmoq. m
• Bu-rungi zamonlarda Ibn Sino, Luqmon Hakim oʻtgan. Ular har bir kasalga davo topgan. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Dili yaqin odamlar bir-birining koʻnglidagini darrov topa-di. — F. Musajonov — Himmat.
• Aqlli toʻngakka nozik yerini, yoriladigan yerini topib turib bolta uradi — aqli bilan yoradi.. — M. Ismoiliy — Fargʻona tong otguncha.
• Botir top-sa, barcha yer, Baxil topsa, bosib yer. — Maqol.
• Mehnat qilib topganing, Qandu asal totga-ning. — Maqol. n
• Mayli, ishlayver, biroq top-ganingni ochkoʻz cholning qoʻyniga solaverma. — Oybek — Ulugʻ yoʻl. Bizlar misqollab obroʻ to-pamiz, oʻgʻillarimiz botmonlab bu obroʻyni toʻkadilar! Mirmuhsin, Meʼmor.
• Buvam farzand koʻrmay-koʻrmay, qariganlarida top-gan yolgʻizoʻgʻillari dadam ekan [dedi Said]. E. Raimov, Ajab qishloq.
• Tashkil top-moq. Qaror topmoq. Rivoj topmoq. Kamol topmoq. Baraka topmoq. Lazzat topmoq. Ozor topmoq. Najot topmoq. Dardiga davo topmoq. shsh
• Tabib qoʻy jigarini xom kabob qilib, bujgʻun sepib yeng degan ekan, bir-ik-ki qipti, lekin ishfo topmabdi. — M. Ismoiliy — Fargʻona tong otguncha.
• Anzirat xolaning bu gapi-dan keyin u mojaroning eng xunuk oqibati barham topganday yengshg tortdi. — A. Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlari.
• Maʼqul top-moq. Muvofiq topmoq. m
• Uning.. soʻzlarida-gi qishloqcha soddalik va toʻgʻrilik (bu xu-susiyatni kambagʻal odamlarda katta fa-zilat deb topar edi boy) unga juda yoqdi. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• ..keksalik, yana yodimdan koʻtarilib ketmasin, deb daftarga chiziqlar tortib, belgilar qoʻyishni lozim topdim.
• Ularda [Kumush va onasida] epaqali bir miya, Hasanaliga yoʻl koʻrsatadigan ixtiyor qolmagan, topganlari faqat yigʻi edi. — A. Qodiriy — Oʻtgan kunlar.
• Ikki dunyoda ham oʻgʻlingiz yorilib: "Xotin olib ber", demaydi. Topib olgani kitob, ayb oʻzingizda. — M. Ismoiliy — Fargʻonat. o. Ifo-dasini (yoki aksini) topmoq Aks etmoq, bor boʻlmoq, ifodalanmoq.
• Shoirning bu vaqt-lardagi hayoti, musofirlik, gʻaribu bekas-lik iztiroblari uning asarlarida oʻz ifo-dasini topdi. — "OʻTA".
• Barqaror juft soʻz-lar orfografik, qiyosiy, izohli.. lugʻatlar-da oʻz ifodasini topishi shart. — "OʻTA".
• Hu-rufiylarning aqidasicha, koinot abadul-abad, ilohiy ibtido odamda oʻz aksini topgan.. — Mirmuhsin — Meʼmor. Koʻnglinitop-moq q. koʻngil.
• Kishi koʻnglini topish oson hunar emas. — Shukrullo — Javohirlar sandigʻi. Fano topmoq q. fano.
• Bu kun poytaxt maʼyus turadi: Fano topmish Muhammad Sulton. — M. Ali — Gumbazdagi nur. Esini topmoq q. es.
• Yusufbek hoji xotinining soʻzini bu gal ham elamaydir, faqat: -Qoʻya ber, xotin, oʻzi sogʻ boʻlsa, bir kun esini topar, — deb qoʻyadir. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar. Oʻzini qoʻyishga (yoki qoʻyarga, qoʻygani) joy topol-maslik Nima qilishini bilmay, nihoyatda noqulay va bezovta holatga tushmoq.
• Obidov oʻzini qoʻyarga joy topolmay qoldi. — S. Zunnunova — Yangi direktor.

Manba: Vikilug‘at