toshmoq

Ma’nolari

1. Qirgʻoqdan oshmoq, qir-gʻoqdan oshib, atrofga yoyilmoq, atrofni bosmoq.
2. Oʻz qobigʻi, idish va shu kabilardan toʻlib, ortib, sirtga chiqmoq.
3. Joʻsh urmoq, oshib ketmoq.
4. Oshib toshmoq ayn. toʻlib toshmoq.
5. —Oʻzbek tilining izoshli lugʻati
6. Tutaqishmoq, qizishmoq.
7. Badanda paydo boʻlmoq, yuzaga tepmoq, chiqmoq.
8. Labiga uchuq toshmoq Oʻta darajada qoʻr-quvga tushmoq (bunday hollarda goʻyo labga uchuqtoshadi).

Misollar

• Hovliga suv toshib ketibdi. m
• Yer islohotidan keyin bir yil daryo toshib, ekinlarning yarmidan koʻpi nobud boʻldi. A. — Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlari.
• Hovli oʻrta-sidagi vodoprovod joʻmragidan suv sharillab oqib yotar, sement hovuzcha toʻlib chiqib, ariqcha chetidagi barq urib yotgan oʻsmalarga toshib ketgandi. — U. Hoshimov — Qalbingga quloq sol.
• Oliyaxon tashqari eshikdan hovliga kirishi bilan darhol qozon-da toshayotgan sutga koʻzi tushdi. — N. Safarov — Oliyaxon Sultonova.
• Olov chetiga qoʻ-yilgan qora qumgʻon shaqillab qaynab toshdi. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Vali aka emiLi-gan, u yer-bu yerda chanoqlardan toshib chiqib toʻkilgan oppoq paxtalarga shukronalik bilan qarab.. qoldi. — M. Ismoiliy — Fargʻona tong otguncha.
• ..togʻoradan toshib chiqqan xamir singari tizzalariga oqib tushgan kattakon qorni.. — M. Ismoiliy — Fargʻona tong otguncha.
• Gʻaza-bi toshdi. m
• Toʻlamat polvonning koʻzlari chaqnab, gʻayrati toshib ketdi. — S. Anorboyev — Oqsoy.
• Sevinchim toshardi qalbimga toʻlib.. — Yo. Mirzo.
• Gulnor uyni yigʻishtirar ekan: "Boyning feii yax-shshshnibdi, ilgari ziqna edi.. Boyligi oshib toshib ketdi, derdi dadam.." deb oʻyladi. — Oybek — Tanlangan asarlar. Toʻlib toshmoq 1) limmo-lim toʻlib, qirgʻogʻidan oshmoq, hu-dudiga, chegarasiga sigʻmay qolmoq.
• Hasrat-la toʻlib toshgan Ularning siniq jomi. — Gʻayratiy. 2) dard, alam va shu kabilarni ichiga yutaverib, chidab, soʻng darajaga yetmoq.
• Oʻrmonjon xoʻp ham toʻlib toshib yurgan ekan, yuragini rosa boʻshatdi. — A. Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlari; 3) juda koʻp boʻlmoq, tiqi-lib, achib-bijib yotmoq.
• Qoʻlyozmada xatolar toʻlib-toshib yotibdi. Yuragi (yoki ichi) toshdi Juda zerikdi, yuragi siqildi, xit boʻldi.
• Tojiboy taajjubda qolib, boshini li-kimatdi: -Bir oʻzingiz-a ? Yopiray! Miyangiz achib, yuragingiz toshib ketmaydimi? — P. Tursun — Oʻqituvchi.
• Mening imillaganimni koʻrib, bolalarning ichi toshib ketdi. — H. Nazir — Choʻl havosi. Qaynab toshmoq ayn. toʻlib toshmoq 1.
• Japaqning miyasida savollar qaynab toshdi. — A. Muxtor — Qoraqalpoq qis-sasi.
• Erim-dan oʻqishga rozilik berishini iltimos qil-dim. Oʻsha paytda Ergash akamning tepa sochi tik boʻlib.. birpasda koʻpirib toshdi-ketdi. — B. Fayziyev — Oydin kechada.
• Bolaning badaniga qizamiq toshib-di. m
• Lablariga toshgan uchuq hali rostma-na qaytmagan boʻlsa-da, isitmasi pasaygan edi. — R. Rahmonov — Changalzordagi sharpa.
• Nariga tarafda oʻtirgan bir semiz kishining rangida qon qolmadi, oppoq oqarib, yuzlariga ter toshib ketdi. — N. Fozilov — Diydor.
• Bargi zubturumday titrashib, labiga uchuqlar toshib, mirshabning kattasi otidan tushib, qshshchini yalangʻochlab, momo-ning qoshiga bordi. — "Gulixiromon".
• "Paxta terish mashinasi" desa, labiga uchun tosha-digan baʼzi qaysarlar ham hayrat barmogʻini tiiiab qoldi. — "Mushtum".

Manba: Vikilug‘at