uch

Ma’nolari

1. Narsalarning ingichkalashgan, oʻtkir tomoni.
2. Yogʻoch, ip, sim va b. ensiz, uzun narsalarning tomonlaridan biri, bir tomon oxiri, boshi.
3. —Oʻzbek tilining izoqli lugʻati
4. n
5. Narsalarning oʻzi birikkan, oʻrnashgan joydan tashqari yoʻnalgan tomoni, oxiri.
6. Chorburchak buyumlarning tomonlari tutashgan joyi, burchagi.
7. mat. Chiziqlarning yoki sirtlarning oʻzaro tutashib, kesishib, burchak hosil qil-gan nuqtasi.
8. Narsalarning yuqori qismi, tepasi, boshi.
9. Biror narsaning boshlanish qis-mi, boshi.
10. Oyoq uchida (yoki uchi bilan) koʻrsatmoq Nazar-pisand qilmaslik, mensimaslik.

Misollar

• Nayza uchi. Xanjar uchi. Kr-ziqning uchi. Ignaning uchi. Tikan zahri — uchida, dushman zahri — ichida. Maqol. n
• Juvon Sidiqjondan pichoq soʻrab olib, ik-kita bodring archidi, birini oʻzi tishlab, ikkinchisini pichoq uchida Sidiqjonga uzatdi. — A. Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlari.
• Mir-zakarimboy soqolining uchini barmoqlari bilan chimtib, kulib qoʻydi. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Tayoqning uchi. Arqonning uchi.
• Yana bir yigit darvozaga tirmashib chiqayotir, pastda ikkitasi bir-birining yelkasiga chiqib, uzun alvonning uchini unga uzatishga urinmoqda. — A. Muxtor — Opa-sin-gillar.
• Aravadagshgar darrov tushib, koʻchaning ikki uchiga qarabketdi. — M. Ismoiliy — Far-gona t. o.
• Barmoqning uchi. Choynak joʻmragining uchi. sht Akramjonni bir nav quchoqlagan boʻldim, juvonga esa qoʻlimning uchini berdim. — A. Qahhor — Ming bir jon.
• Uning yuzida, shun-day burnining uchida xoli bor. U. — Umarbekov — Yoz yomgʻiri.
• ..vafot etgan xolasini esladi va koʻzidan tirqirab chiqqan yoshini yeng uchi bilan artdi. — I. Rahim — Ixlos.
• Fanerning toʻrt uchi-dan ushlab koʻtarmoq. a
• Polvon yelkasiga tashlab chiqqan qiyigʻini oldi-da, ikki uchi-dan ushlab, bir-ikki aylantirdi. — M. Ismoiliy — Fargʻona tong otguncha.
• Minoraninguchi. Daraxtninguchi. Sim-yogʻochning uchi. tsh Teraklar uchida oʻynar qizi.1 nur. Gʻayratiy.
• Bir kupi oʻrikning uchiga chi-qib.. atrofni tomosha qildim. — Oydin — Sa-dagʻang boʻlay, komandir.
• Devorga tashqari-dan qoʻysh!gan keng narvonlarning uchlari xiyol chiqibturardi. — P. Qodirov — Yulduzli tunlar.
• Sir(ning) uchini soʻz ochar. — Maqol. m
• U \ Elmurod] hali bu muvaffaqiyatning faqat uchigina ekanini hech bir unutmadi. — P. Tursun — Oʻqituvchi.
• Nuri bu voqeaning uchini eshitgan hamon bezgakday qaltirab ketdi.. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Ammo muomalasi dagʻal.. odamlarni oyoq uchida koʻrsatadi. — H. Nazir — Koʻkterak shabadasi. [
• Nuri] Kambagʻal, hatto oʻrtahol oila qiz-larini oyoq uchi bilan koʻrsatar.. edi. — Oybek — Tanlangan asarlar. Til uchida Istar-is-tamas, shunchaki yoʻli uchun.
• -Keling, — dedi boshqaruvchi til uchida. — "Mushtum".
• - Tsh uchida aytgan ekansiz-da bu gapni. -Nega til uchida boʻladi. — A. Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlari. Uch bermoq 1) koʻrinish bermoq, paydo boʻlmoq, yuzaga kelmoq.
• Kunlar oʻtdi. Opa-ning obrazi uch bera boshladi. — Sh. Xolmirzayev — Ogʻir tosh koʻchsa.
• Kun endi uch berib, qoyalarda jilolanar, tiniq osmon shishaday yaltillab, bu manzaraga yana bir koʻrk bagʻishlamoqda edi. — S. Karomatov — Bir tomchi qon; 2) belgi ber-moq, ochilmoq, oshkor boʻlmoq.
• Nariroqqa bo-rib, bu jumboq tasodifan uch berdi. — H. Nazir — Koʻkterak shabadasi. Uchini chiqarmoq Boshlangʻich, belgi tarzidagi maʼlumot ber-moq; shipshimoq.
• Oramizda qoladigan gap bor, azizim! Faqat sizgagina uchini chiqarishim mumkin. — Sh. Rashidov — Boʻrondan kuchli.
• Joʻrt-taga ochiq aytmadim. Lekin xayrlashayotib, uchini chiqargandim, shunga ham bir sapchib tushdi. — O. Yoqubov — Bir felyeton qissasi. Uchchiga chiqqan Eng ashaddiy, oʻtaketgan.
• Ayyorlikda uchchiga chiqqanman, deb maqtansam yolgʻon emas.. — Oybek — Ulugʻ yoʻl.
• Oʻzi borib turgan igʻvogar, uchchiga chiqqan materialchi, pis-miq odam. — "Mushtum". Xamir uchidan patir q. patir. Qalam uchi Yozilgan, yozib eʼlon qi-lingan narsa uchun beriladigan haq.
• Manavi osonliqni qarang, taqsir. Qalam uchisiga boʻz-ni uzatdim, olmaydi. — A. Qodiriy — Mehrobdan chayon. Qoʻl uchida 1) astoydil emas, is-tar-istamas.
• Bu yigitni hech koʻrmagan edi, malol oldi shekilli, qoʻl uchida soʻrashib, qizga savol nazari bilan qaradi. — "Mushtum"; 2) nochor holda — yengil-yelpi.
• Endi sen qoʻluchida qshyudigan tirikchiliging uchun kecha-kunduz kapitalistshrga ishlashing kerak. — Yo. Xaimov — M. Rahmon, Hayot-mamot.

Manba: Vikilug‘at