yemoq

Ma’nolari

1. Tirikchilik yoki maishat uchun ish-latmoq, sarf qilmoq.
2. Oʻziniki qilmoq, oʻzlashtirib olmoq.
3. Ishdan, safdan chiqarmoq; shi-kastlantirmoq, mayib qilmoq; oʻldirmoq.
4. Baʼzi soʻz-otlar bilan qoʻllanib, shaxs-ga shu soʻz bildirgan narsaning (zarbning) tegishi maʼnosini bildiradi. Mac.,
5. Adabini (yoki taʼzirini) yemoq q. taʼzir.
6. qamma narsa taxt, kamchiligi yoʻq.

Misollar

• Yotib yeganga togʻ ham chidamaydi. — Maqol. ■■ U [
• mirzo\ bir kunlik daromadinioʻn kun yer edi. — A. Qahhor — Mirzo.
• "Hosilini yeganda eslasalar, bas", degan orzu-oʻyi qurshamish uni. — "Guldasta".
• Uyezd hokimi "akangni mingboshi qilaman" deb, uch ming yigirma yetti soʻm pulini yeb, saylovda degrezlik Isomiddin degan jallob-ni saylagan ekan. — A. Qahhor — Yillar.
• Akam birovning tomini teshib qamalgan emas yo birovning haqini yegan emas. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• "Otni yeding", dedim ichimda. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• -Shunday, doʻstim. Endiuning oʻzini yoʻq qshshasak, seni ham, meni ham yey-di.. — dedi Davlatyor. — P. Tursun — Oʻqituvchi.
• Kambagʻalchilik odamning yorugʻ dunyodan boʻlgan umidini kemirib, zangday yeb tashlar ekan. — A. Qaqhor — Qoʻshchinor chiroqlari.
• kaltak yemoq, musht yemoq, qamchi yemoq, tepki yemoq, shapaloq yemoq, tarsaki yemoq — va b.
• ..vaqtincha qozongan muvaffaqiyatlari bilan taltayib ketgan fashistlar adablarini yemoqdalar. — N. Safarov — Tanlangan asarlar.
• Boʻldi, yaxshilar, shuncha taʼzirini yedi, endi tavba qilgandir. — A. Muqiddin — Riyokor. Barham yemok ayn. barham topmoq q. barham.
• Dunyoda nohaqlik qancha kamaysa, tuhmat barham yesa, shuncha yaxshi. — Shuhrat — Jannat qidirganlar. Boshini yemoq q. bosh.
• Bu feʼling boʻlsa, yo murodingga yetasan, yo boshingni yeysan. — S. Siyoyev — Yorugʻlik. Gap yemokq. ran II.
• Qiilning uzun kunlarida ulfatlar bu yerda gap yeyishadi. — P. Tursun — Oʻqituvchi. Dakki (yoki dashnom) yemoq q. dashnom.
• Kichkina bir qizchadan dakki yegan haligi ayol Ergashoyni talab berdi. — N. Safarov — Tanlangan asarlar. Dam yemok q. dam. Zaxa yegan ayn. zaxalangan q. zaxalanmoq. Ilonning yogʻini yegan ayn. ilonning yogʻini yalagan q. yogʻ.
• ..shum ukasi, ilonning yogʻini yegan moʻltoni onasi borligini yashirgandir.. — A. Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlari. Ichini (yoki ich-etini) yemoq Ruhan azoblanmoq, bezovta-lanmoq. U
• shu ogʻir fikrlar bilan ichini yeb turganda, ichkaridan paranjili xotin chi-qib, erkaklardan olisroqda toʻxtadi. — M. Is-moiliy — Fargʻona t.o.
• Sodda qishloq bolasi diliga tugilgan gaplarni aytolmay, koʻp vaqt ich-etini yeb, sarosimada yurdi. — S. Ahmad — Ufq. Lat (yoki shikayet) yemoq q. lat.
• Boʻronda lat yegan tomlar, taxta devorlar remont qilindi. — Sh. Rashidov — Boʻrondan kuchli.
• Havo jangida shikayet yegan nemis samolyoti.. yigirma-oʻttiz metr nariga kelib qoʻndi. — A. Qahhor — Oltin yulduz. Oftob yemoq Oftob taʼsiri oʻtmoq, tegmoq.
• Uzun shim kiygan bu yosh yigitning siniqqan rangiga koʻzi tushishi hamon, oftob yemagan studentlardan boʻlsa kerak, deb oʻyladi. — S. Anorboyev — Oqsoy. Pand yemok q. pand. Pishirib ye (pishirib yesin, pishirib yeydimi) "Oʻzingga buyursin", "oʻzingdan boshqaga kerakmas" maʼnosini bildiradi.
• Gulnor oʻlgur, seni birov pishirib yeydimi? — Oybek — Tanlangan asarlar. Pushaymon yemok (yoki boʻlmok) Biror ish, xatti-harakati uchun afsuslanmoq, afsus chekmoq.
• Hoy Sodiq, koʻzingni och!.. Keyin pushaymon yeysan! — S. Abduqahhor — Koʻzlar. Sovuk yemok Sovqotmoq. ..
• ot pishqirigʻidan choʻchib tushdi-yu, shundagina oʻzining sovuq yeya boshlaganini sezdi. — N. Fozilov — Diydor. Taraddudini yemok (yoki koʻrmok) Harakatini qilmoq.
• Urush taraddudin hammangiz yenglar. — "Yusuf va Ahmad". Firib yemok Q- firib. Esini (yoki aqlini, miyasini) yemok K- mnya.
• Hoy Yoʻlchi, esingni yedingmi? Uyat! — Oybek — Tanlangan asarlar. Qulok-miya(si)ni yemok Gapiraverib joniga tegmoq.
• Bas qil, quloq-miyamni yeding!shsh Ey, qoʻying, afandim, shu gap bilan oʻn yildan beri quloq-miyamni yeysiz. — A. Muxtor — Opa-sin-gillar. Gʻamini (yoki kaygʻusini) yemoq Tash-vishini qilmoq, oʻylamoq.
• Taxtda oʻtirgan Nekolay sani, mani qaygʻumizni yeydimi?.. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Siz, oʻgʻlim, gazet -pazetingizni koʻrib, kechqurunning gʻami-ni yeng. — A. Qahhor — Asror bobo. Gʻam yemok q. gʻam. Yeb yuborgudek (yoki koʻygudek) Oʻta gʻazab, jahl bilan.
• Sanobar koʻzlarini katta ochib, Eshon oyiga yeb yuborguday qaradi. — K. Yashin — Hamza. U
• Sheraliga yeb qoʻygudek tikilib qoldi. — S. Karomatov — Oltin qum. Yegani oldida, yemagani ketida Roʻzgʻori yaxshi taʼminlangan,
• Nusra-tullaning yoʻli boshqa, uning tappa-tayyor ota mulki bor, yegani oldida, yemagani ketida. — A. Muxtor — Opa-singillar. Yemagan somsaga pul toʻlamoq Bekordan-bekor chiqimdor boʻlmoq, haq toʻlamoq; qilmagan ishiga javobgar boʻlmoq.
• Yemagan somsaga pul toʻlash, deb shuni aytadi.. — Oʻ. Hoshimov — Qalbingga quloq sol.
• okopda qattiq nonni kusurlatib chaynab, konserva bilan qoʻshib, maza qilib yedi. — Oybek — Quyosh qoraymas.

Kelib chiqishi

1 Taom isteʼmol qilmoq, ovqat-lanmoq, tanovul qilmoq. ◆ Qovun yesang — sahar ye, sahar yemasang — zahar ye. — Maqol. ■■ ◆ Birov ichiboʻlgan deydi, birov yomonroq ovqat yegan ekan deydi. — "Guldasta". U Bektemir

Manba: Vikilug‘at