ball.uz

Izohli lug‘at

BarchasiABDEFGHIJKLMNOPQRSTUVXYZO‘G‘ShCh

1,507 ta so‘z topildi

a(turli darajadagi talaffuz bilan) Taajjubli, eʼtirozli va sh.k. mazmundagi suroqni bildiradi: Nima? Nima deding? Nima dedingiz?Ko‘rilgan: 0aazzEng aziz, eng ardoqli, eng izzatli.Ko‘rilgan: 0aazzahuAzizlar.Ko‘rilgan: 0abOta, padar.Ko‘rilgan: 1abadSoʻngi yoʻq kelgusi zamon; azal.Ko‘rilgan: 0abadiyVaqt eʼtibori bilan oxiri yoʻq; mangu, doimiy.Ko‘rilgan: 1abadiyasaodati abadiya esk. kt. Abadiy baxtlilik, mangu baxt-saodat.Ko‘rilgan: 0abadiyanrvsh. kt. kam qoʻll. Abadiy suratda.Ko‘rilgan: 0abadiyatkt. kam qoʻll. Abadiylik, mangulik.Ko‘rilgan: 0abadiylashAbadiy mavjudlikka ega boʻlmoq; mangulik kasb etmoq.Ko‘rilgan: 0abadiylashmoqAbadiy mavjudlikka ega boʻlmoq; mangulik kasb etmoq.Ko‘rilgan: 0abadiylashtirmoqAbadiy unutilmaydigan, yoʻqolmaydigan qilmoq; avlodlarga mangu qoldirmoq.Ko‘rilgan: 0abadiylikMangulik, doimiylik.Ko‘rilgan: 0abadul-obodDoimo, hamisha, abadulabad.Ko‘rilgan: 0abadulabadAbadiy suratda, butun hayot davomida, doimo.Ko‘rilgan: 0abajurKerakli yorugʻlikni bir joyga toʻplab tushirish yoki koʻzni yorugʻlik nuridan pana qilish uchun lampa ustiga oʻrnatiladigan, shisha, mato, metall va shu kabilarKo‘rilgan: 0abajurliAbajur oʻrnatilgan.Ko‘rilgan: 0abakusQadimgi Xitoy, Yunoniston, Rimda arifmetik amallarni hisoblash uchun ishlatilgan hisoblash taxtasiKo‘rilgan: 0abara (sheva)Abara — Qozogʻiston janubida joylashgan Sayram tumaniga qarashli Mankent qishlogʻida yashovchi oʻzbeklar shevasiga koʻra arava.Ko‘rilgan: 0AbardihAbardih.Ko‘rilgan: 0AbarquhAbarquh (joy nomi).Ko‘rilgan: 0abasesk. kt. Foydasiz, behuda, natijasiz, bekor.Ko‘rilgan: 0abayAbay — Shimoliy Xorazm tomonda doʻq-poʻpisa maʼnosi oʻrnida foydalaniladigan soʻzdir.Ko‘rilgan: 0abaziyaABAZIYA yoki ABASIA — yurolmaslik, ixtiyoriy harakatlanish moslashuvining buzilishi, yurish qobiliyatining yo‘qotilishiga aytiladi.Ko‘rilgan: 0abbatErkaklar katolik monastirining boshligʻi.Ko‘rilgan: 0abbosiylartar. Bagʻdodda 132-656 hijriy yoki 750—1258 milodiy yillarda hukmronlik qilgan arab xalifalari sulolasi va uning vakillari.Ko‘rilgan: 0abbreviaturatlsh. ayn. qisqartma soʻzlar.Ko‘rilgan: 0abdiraAbdira — Qozogʻistonning Turkiston tumani, Qarnoq qishlogʻi oʻzbek aholisi orasida sandiqni anglatuvchi bir sheva soʻzidir.Ko‘rilgan: 0abdolesk. kt. Valiylikning belgili bir darajasiga erishgan guruh; avliyolar, xudoga yaqinlar.Ko‘rilgan: 0abdolvashesk. kt. Avliyo tabiatli, qalandarsifat.Ko‘rilgan: 0

O‘zbek tilining onlayn izohli lug‘ati

Ball.uz izohli lug‘ati o‘zbekcha so‘zlarning ma’nosini tushunish va matnda mos so‘zni tanlashga yordam beradi. So‘zning to‘g‘ri yozilishini bilish bilan uning ma’nosini bilish bir xil vazifa emas: izohli lug‘atda asosiy e’tibor so‘z nimani anglatishi va qanday qo‘llanishiga qaratiladi. Undan darsga tayyorlanishda, kitob o‘qishda, maqola yozishda yoki notanish atamani aniqlashtirishda foydalanishingiz mumkin.

Qidiruv maydoniga so‘z yoki uning bir qismini lotin yoxud kirill yozuvida kiriting. Natijalar ichidan kerakli so‘zni tanlab, uning alohida sahifasini oching. Qidiruv aniq moslikni topmasa, ayrim holatlarda yozilishi yaqin variantlar taklif etiladi. Taklif so‘zning aynan siz nazarda tutgan ma’noga mosligini kafolatlamaydi; tanlagan variantingizning izohini ham o‘qing.

So‘z sahifasida bazada mavjud ma’nolar beriladi. Bir so‘z bir necha ma’noga ega bo‘lsa, izohlar alohida bandlarda ko‘rsatiladi. Misollar va kelib chiqishi haqidagi ma’lumotlar mavjud yozuvlarda qo‘shimcha bo‘limlar ochiladi. Har bir so‘zda barcha bo‘limlar bo‘lishi shart emas. Misollar so‘zning gapdagi qo‘llanishini tushunishga, kelib chiqish ma’lumoti esa uning tarixiy yoki boshqa tillar bilan bog‘liqligini ko‘rishga yordam beradi.

Alifbo tugmalari orqali bir harf bilan boshlanadigan so‘zlarni saralash mumkin. Ro‘yxat sahifalarga bo‘lingan: har bir sahifada 30 tagacha yozuv ko‘rsatiladi. Lotin–kirill tugmalari so‘zlar va matnning yozuvini almashtiradi; bu boshqa tilga tarjima qilish emas. Saytning ruscha va inglizcha interfeysida ham lug‘at o‘zbekcha so‘zlarni izohlaydi.

Kerakli so‘zning alohida manzilini nusxalab, o‘quvchi, hamkasb yoki tanishingizga yuborishingiz mumkin. Agar aynan shu so‘z imlo lug‘atida ham mavjud bo‘lsa, uning sahifasida ikki lug‘at o‘rtasida o‘tish havolasi chiqadi. Shu tariqa so‘zning ma’nosi bilan yozilishiga oid ma’lumotni birgalikda tekshirish qulay. Bazada topilmagan so‘z esa avtomatik ravishda noto‘g‘ri yoki o‘zbek tilida yo‘q deb hisoblanmaydi.

Yozilishni tekshirish uchun Imlo lug‘ati · Kirill–lotin transliti

Manba: Vikilug‘at

Izohli lug‘at bilan imlo lug‘atining farqi nima?

Izohli lug‘at so‘zning ma’nosini tushuntiradi; misol va kelib chiqish ma’lumotlari bo‘lsa, ularni ham beradi. Imlo lug‘ati esa so‘zning yozilishi va mavjud imloviy ma’lumotlarini tekshirishga xizmat qiladi.

Kirill yozuvida ham so‘z qidirish mumkinmi?

Ha. Qidiruvga lotin yoki kirill yozuvidagi o‘zbekcha so‘zni kiriting. Lotin–kirill tugmalari natijaning yozuvini almashtiradi, ma’noni boshqa tilga tarjima qilmaydi.

Nega ayrim so‘zlarda misol yoki kelib chiqishi yo‘q?

Bu bo‘limlar faqat bazada tegishli ma’lumot mavjud bo‘lganda ko‘rsatiladi. Ularning yo‘qligi so‘zning noto‘g‘riligini anglatmaydi.

So‘z topilmasa nima qilish kerak?

Yozilishini tekshiring, so‘zning qisqaroq qismini kiriting yoki boshqa yozuvda qidiring. Yaqin variantlar chiqsa, ularning ma’nosini solishtiring. Bazada barcha so‘z va qo‘shimchali shakllar bo‘lishi kafolatlanmaydi.

Aynan bitta so‘zning havolasini yuborsa bo‘ladimi?

Ha. So‘z sahifasini oching va havolani nusxalash tugmasidan foydalaning. Yuborilgan manzil ro‘yxatni emas, tanlangan so‘zning sahifasini ochadi.

Lug‘atdagi ma’lumot qayerdan olingan?

Manba: Vikilug‘at. Saytda so‘zlar bo‘yicha bazada mavjud ma’no, misol va kelib chiqish ma’lumotlari ko‘rsatiladi.