bismilloh

Ma’nolari

1. Qurʼon suralarining va umuman eski kitob, hujjat, xat va shu kabilarning "Allohning nomi bilan" maʼnosidagi boshlanish iborasi ("bismillohi rahmonir rahiym") tarkibidagi soʻz.
2. Biror ishga kirishishda, xususan ovqat yeyishni boshlashda aytiladigan soʻz.
3. Biror ishning avvali, boshlanishi, muqaddimasi, debochasi.

Misollar

• [Asad qori:] Boshidan oʻqiyotibman, taqsir. — Qozi Asad qoriga jahl bilan oʻqraydi: -Bismillosi qani? — Mirzakalon Ismoiliy — Fargʻona tong otguncha
• Uni shayton, ha-ha, zavoddagi masterovoylar bilan bismillosi yoʻq kitoblar aynitdi! — Komil Yashin — Hamza
• Bismillo, deb Avazxon Shivirladi Gʻirotga — — "Nurali"
• Mirzakarimboyning xotini, harsillab-gursillab, narvonchaning har pogʻonasiga qadam qoʻyganda, "bismillo"ni takrorlab, aravaga oʻtirdi. — Oybek — Tanlangan asarlar
• Og‘zidagi nosini tupurib, "bismillo" deganicha, shimining pochasini shimarib, ketmon bilan oʻraga tushdi. — Said Ahmad — Saylanma
• [Mirzaraim Masturaga:] Pul hali somon.. boʻlib qoladi. Bu hali bismillosi-da. — Hamza — Yallachilar ishi
• Bu gal ziyofatning bismillosi saryogʻ palovdan boshlanyapti. — "Sharq yulduzi" —
• Uni [sheʼrimni] ranjitmaslik uchun.. ushbu kitobimning bismillosini ham sheʼr bilan boshladim. — Shukrullo — Javohirlar sandigʻiOlishda — bismillo(h), berishda — astagʻfurullo - qarz olishni yaxshi koʻradigan, ammo qaytarishni yomon koʻradigan odamga nisbatan ishlatiladi.

Kelib chiqishi

Arabchadan – Allohning ismila."Bismilloh" so‘zi Bi-ismi-llāhi-rRoḥmāni-rRoḥīymi (Mehribon va Rahmli Allohning nomi bilan) so‘zining Arabchadaki qisqartmasi erur.

Manba: Vikilug‘at