hushyor

Ma’nolari

1. . Sharoit, holatni, narsa-hodisaning mohiyatini tez anglash qobiliyatiga ega; shunday qobiliyat, idrok bilan ish tutadigan; ziyrak.
2. . Tevarak-atrofga, yon-veridagi hodisalarga sezgirlik bilan koʻz-quloq boʻlib turuvchi; sergak.
3. . Es-hushi joyida, hushini yoʻqotmagan (asosan, ichkilik, kayf taʼsirida emaslikni bildiradi).
4. Hushyor tortmoq Es-hushini yigʻib olmoq, es-hushi joyiga kelmoq; sergaklanmoq (hushyor — har uchala maʼnosida).

Misollar

• Hakimboyvachchadek hushyor yigit qayda?.. Boylarimizning bari hushyor. Aqli boʻlgani uchun boy boʻlganda. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• U suv toʻldirib qoʻyilgan qumgʻon tagiga olov yoqdi. Hushyor shogirdlari hatto tutantiriq ham tayyorlab qoʻyishgan ekan. — Mirmuhsin — Meʼmor.
• Chegarada hushyor turadi posbon, Begona biror xas uchib oʻtolmas. — R. Bobojon.
• Hushyor turib, adashmay, Har sharpani sezaman. — Uygʻun.
• Alimardon qancha may ichganining.. hisobiga yetmadi.. Hushyor paytlarida u oʻzining ahvolini oʻylab koʻrar, nazarida, dahshatli tush koʻrayotganga oʻxshab ketar edi. — U. Hoshimov — Qalbingga quloq sol.
• Abdishukurning kayfi baland boʻlsada, hushi hali oʻzida, mumkin qadar oʻzini hushyor tutishga tirishadi. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Muhammadiyev hushyor tortdida, tavba-tazarruga oʻtdi. — I. Rahim — Qadriabad odamlar.
• Shirakayf oʻtirgan yigit militsiya xodimini koʻrib, hushyor tortdi. — Gazetadan.
• Toʻngʻich botir hushyor tortib, yarogʻlarini tayyor qilibdi. — "Chalpak yoqqan kun".

Kelib chiqishi

fors. – aqlli, idrokli, farosatli, es-hushli; zehni oʻtkir, ziyrak; sergak, sezgir; mast emas

Manba: Vikilug‘at