ilon

Ma’nolari

1. Sudralib yuruvchi, oyoqsiz, ta-nasi ingichka va uzun, koʻzlari shaffof qovokdar bilan qoplangan jonivor.
2. Muchal yil hisobida oltinchi yil nomi; mor.
3. Ilon yili Muchal yil hisobida oltinchi yil (s. muchal).
4. Yer tagida (yoki ostida) ilon qimirlasa, bilmoq Juda ham ziyrak, sezgir; ustomon kishi haqida.

Misollar

• Boʻgʻma ilon. Zaharli ilon. Zaharsiz ilon. Koʻzoynak-li ilon. Oq ilon. Suv ilon(i). Qora ilon. Ilon chaqqan ola arqondan qoʻrqar. — Maqol.
• Yer tagida ilon qimirlasa, biladigan bazzoz shahardagi hamma voqealar-dan xabardor edi. — M. Osim — Oʻtror.
• Begoyim yer ostida ilon qimirlasa, biladigan quv xotin. — M. Ismoiliy — Fargʻona tong otguncha. Yotgan ilonni (boshini) qoʻzgʻamoq Zarar yetkazadi-gan, lekin tinch yotgan shaxe yoki narsani qoʻzgʻatish, "ishga tushirish" maʼnosida. Ilon izi Egri-bugri, ilang-bilang.
• Ilon izi yoʻllar. Ilon izi chiziq. m
• Qizlar ichida hali toʻgʻri chokni ilon izi qilib tikuvchi-lar yoʻq emasdi. — U. Nazarov — Zamon.
• Ilon izi boʻlib ketgan yolgʻizoyoq yoʻlni boʻron oqibati-da qum bosib qolgan edi. — Sh. Rashidov — Boʻron-dan kuchli. Ilon poʻst tashlaydi(gan) Chidab boʻlmas darajadagi gap-soʻz, toqat qilib boʻlmaydigan haqorat haqida.
• Gaplariga ilon poʻst tashlaydi. shsh -Oʻzingiz ham ilon poʻst tashlaydigan gap qildingiz-da, — dedi u xu-shomadgoʻylik qshshb. — I. Rahim — Ixlos. Ilon chiqqan Hech kim kirmaydigan, tashrif bu-yurmaydigan xona, xonadon va shu kabilar haqida.
• Oh, onaginang aylansin, uyimdan ilon chiq-qan! Mushtumga yozadigan gap bor.. — "Mushtum".
• ..oʻsha voqeadan soʻng, onalar taʼbiricha, "ilon chiqqan" bu koʻchaga [Otabekning] birinchi ki-rishi, birinchi jasorati edi. — A. Qodiriy — Oʻtgan kunlar. Ilonning yogʻini yalagan Oʻta ayyor, ustomon.
• Mirzakarimboy ilonning yogʻini yalagan odam edi: hamma boylar kabi ayyor, mugʻambir, puxta-pishiq.. — Oybek — Tanlangan asarlar.

Manba: Vikilug‘at