kaltak

Ma’nolari

1. Daraxt, buta ka-bilarning barg-butoqsiz uzun shoxi (sin-gan yoki maxsus qirqib olingan, hoʻl yoki quruq).
2. Urish, savash, haydash uchun ishlatiladigan maxsus yogʻoch; tayoq, gavron.
3. folk. Toʻqmoq, choʻqmor; gurzi.
4. Tayoq, musht va sh. k. zarbi; urish.
5. Qattiq teguvchi, zarba boʻluv-chi narsa; dakki,
6. Boshida kaltak sinmoq Ajrini (jazo-sini) tortmoq; qattiq ran eshigmoq; baloga qolmoq.
7. Kaltakka duchor boʻlmoq, kaltaklanmoq.

Misollar

• Tekinga oʻrgangan tekinxoʻr qoʻliga kaltak ilinsa ham, "kerak boʻlib qolar", deb olib ketaverar ekan. — "Mushtum".
• Oyimcha bibi ularni [tovuqlarni] koʻrdi-yu.. qoʻliga tushib qolgan bir kaltakni havola qilib, tir-qiratib haydab, qargʻay-qargʻay uyiga kirib ketdi. — K. Yashin — Hamza.
• \Jal-lod\ Bandining tizzasidan quyisiga, oyoqla-ri suyagining qirrasiga kaltak bilan qat-tiq birurdi. — S. Ayniy — Esdaliklar. [
• Sher-bek\ Kuliga kaltak olib, mol boqqani qirga chiqqanida.. quvonchini ichiga sigʻdira olmay dumbaloq oshgan edi. — S. Anorboyev — Oqsoy.
• Toʻqson botmon choʻyan kaltak qoʻlimda. — "Shirin bilan Shakar". [Koʻkaldoshning] Taqimida besh yuz botmon kaltagi. "Alpomish".
• [Laʼ-li].. bekning kaltaklari ham yodidan koʻta-rilib, alanga chayqalayotgan yerga yugurdi. — H. Gʻulom — Mashʼal.
• Suvonjonning kaltakka toqat qmishi Oysuluvga badtar alam qil-di. — S. Anorboyev — Oqsoy.
• Avaz uyiga kirgach, oʻzicha kulib: "Mening sheʼrim ular uchun kaltak boʻladi", — deb qoʻydi. — J. Sharipov — Xo-razm.
• Cholning har bir maqtov soʻzi polvon-ga kaltak boʻlib tushmoqda edi. — H. Nazir — Oʻtlar tutashganda.
• Hamma ayb Salohiddinda/ Kaltak shu odamning boshida sinishi kerak. A. — Qahhor — Sarob.
• Shuncha kalit choʻntagimda boʻlgani bilan bitta-yarimta narsani nari-beri qilib koʻray-chi, boshimda kaltak sin-sin.. S. — Mahkamov — Shogird. Kaltak yemoq
• Echkining kaltak yegisi kelsa, choʻponning tayo-gʻiga surkanadi. — Maqol. Kaltak ostida qolmoq Koʻp kaltak yemoq; doʻpposlanmoq, savalanmoq.
• Birdan oʻnlarcha musht havoga koʻta-rildi. Ellikboshi va uning sheriklari kaltak ostida qoldi. — Oybek — Tanlangan asarlar. Oq kaltak, qora kaltak Hujum qilish uchun tayoq, tesha va sh. k. lar bilan qurollangan olomon haqida. Qora kaltak bilan Qurolsiz, oddiy tayoq bilan. [Abdurahmon-boy:]
• Mirzaqul, Nikolay polvon zoʻr. Xom xayollarga borib yurmang, qora kaltak bilan podshohlikni yiqitib boʻlarmishmi! — N. Safarov — Uygʻonish.

Kelib chiqishi

\f. L~, K —]

Manba: Vikilug‘at