kesmoq

Ma’nolari

1. Tigʻ bilan tanasi, etini tilmoq, tilib ichiga kirmoq.
2. Tigʻli asbob bilan boʻlaklarga ajratmoq, boʻlaklamoq; qirqmoq.
3. Ortiqcha, keraksiz qismni tigʻ bilan olib tashlamoq.
4. Kanal, yoʻl qurish uchun yoki yer ochish maqsadida balandlikni kovlab, qazib, yorib, orasini ochmoq.
5. Biror joyning oʻrtaroq qismidan, orasidan tikkalab yoʻl olmoq, yoʻnalmoq.
6. Badanga (uning biror aʼzosiga) qattiq taʼsirini oʻtkazmoq (asosan, sovuq haqida).
7. Oraga luqma tashlab, gapni boʻlmoq, toʻxtatmoq.
8. Belgilamoq ( narxni).
9. Jazoga hukm qilmoq.
10. Pasaytirmoq, qaytarmoq, yoʻq qilmoq.
11. kestirmoq 2.

Misollar

• Betini ustara kesmoq.
• Tovonini shisha kesmoq.
• Qoʻlingizga nima qildi, Shokirbek? - Pichoq kesib ketdi.. Yomon kesdimi? — Abdulla Qodiriy — Oʻtgan kunlar
• Nonni kesmoq.
• Qovunni kesmoq.
• Qazini kesmoq.
• Har vaqt maqtaydigan pichogʻini qinidan sugʻurib, tarvuzni kesdi. — Oybek — Tanlangan asarlar
• Ziyodaxon shitob bilan ugra kesar ekan, unga [Sidiqjonga] bir qarab qoʻydi. — Abdulla Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlari
• Tok kesmoq.
• Gul kesmoq.
• Odatda, kuchuk bolaning qulogʻini, dumini kesishadi. Chunki buning ularga foydasi bor. — Shukur Xolmirzayev — Ogʻir tosh koʻchsa
• Choʻloq boʻlib yurtimga qaytganimdan qaytmaganim beriroq emasmi?. Qarorim shu: oyogʻimni kesmaysizlar. — Nazir Safarov — Olovli izlar
• Ogʻrisa ham, yarani oʻz vaqtida kesib tashlagan yaxshi. — Asqad Muxtor — Boʻronlarda bordek halovat
• Adirni kesib, yoʻl qurmoq.
• Oqboʻra olislik qilsa, togʻni teshib oʻtirmay, kesib oʻtkazardik [suvni]. — Mirzakalon Ismoiliy — Fargʻona tong otguncha
• Hushi oʻziga kelgan Boʻta, birovning qoʻrgʻoniga bemahal moʻralab turganidan xijolat boʻlib, tolzorni kesib, orqasiga qaytdi. — Said Ahmad — Hukm
• Bular [jangchilar] shagʻal toʻkilgan katta yoʻlni kesib oʻtib, adirga tomon chiqib ketayotganda, botayotgan quyoshning horgʻin nuri roʻparadagi qorli togʻ choʻqqisini.. bir lahza qizartirdi-da, soʻndi. — Abdulla Qahhor — Oltin yulduz
• Kuchli izgʻirin.. quloqlarni kesadi, sovuqdan oyoqlarning barmoqlari uvushadi. — Oybek — Tanlangan asarlar
• Keyin Yigitali, badanlarini suv kesib yubordi shekilli, erinibgina qirgʻoqqa chiqib.. chalqancha tushib yotdi. — D. Nuriy — Osmon ustuni
• Yoʻlchi hali gapini bitirmagan edi, Mirzakarimboy uni kesdi: -Bir terining ichida qoʻy necha ozib, necha marta semiradi, - dedi salmoqlanib boy. — Oybek — Tanlangan asarlar
• Ulgurji savdogarlarga sotiladigan mollarning narxini Hoji Hamdam kesib berardi. — Mirkarim Osim — Elchilar
• Sud oʻgʻrini besh yilga kesdi.
• [Amaki Fotimaga:] Endi eshikdan bir qadam nari jilma, pichoqni toʻrt joyingga uraman.. Keyin, mayli, hukumating meni kesadimi, osadimi, nima qilsa qshshversin! — Parda Tursun — Oʻqituvchi
• Prokuror, otib oʻldirilsin, degan edi, sud.. yetti yilga Sibirga kesdi. — Choʻlpon — Kecha va kunduz
• Kun misday qizib ketgan, faqat adir va soylardan kelgan shabada kunning taftini kesib, odamlarga orom berib turmoqda. — H. Nazir — Soʻnmas chaqmoqlar
• Achchiqni achchiq kesadi degandek, dadasining bu soʻzlari tashqaridagi sovuqni kesdi shekilli, Suvonjon eshikni kuch bilan ochib, oʻzini boʻronning quchogʻiga otdi. — S. Anorboyev — Oqsoy
• Lekin mahallamizda gazeta oʻqiydigan bir "shumtaka" bor, u haromi: -Sultonbekdek bir davlatmand oʻz oʻgʻlini mavlud toʻyi bilan kesdi, deb gazetaga yozaman, - deydi. — Oybek — Tanlangan asarlarBir kesar - bir marta aytadigan, aytganini qiladigan yoki qildiradigan, bir soʻzli.
• -Juda bir kesar ekansiz-ku! - Qobilovning soʻzini boʻldi Farmonqul aka. — S. Mahkamov — Dala tongiYoʻlni kesmoq - toʻsqinlik qilmoq, gʻov boʻlmoq.
• -Faqat togʻni teshib chiqarasanlar, - deb hokim yoʻlimizni kesib qoʻydi.. — Mirzakalon Ismoiliy — Fargʻona tong otgunchaTutgan joyini (yoki joyidan) kesmoq - oʻta oʻjarlik qilmoq, aytganida turib olmoq.
• ..Zulfiya Ziyayeva ham mana shunaqa, tutgan joyini kesadiganlardan. — "Mushtum"
• Otasi oʻz bilganidan qolmadi, onasi tutgan joyini kesdi. — I. Ahmedov, O. Tolipov — Kim aybdor?Qoʻlini kesmoq - yordamchisidan (imkoniyatidan) mahrum qilmoq.
• Bu gʻamlar yetmaganday, uning yagona koʻmakchisi boʻlgan shogirdini yaqinda boshqa bir usta aynitib olib, bechora cholning qoʻlini kesdi. — Oybek — Tanlangan asarlar

Manba: Vikilug‘at