quyi

Ma’nolari

1. Past tomon; biror narsadan pastda boʻlgan joy; pastlik.
2. sft. Past tomonida boʻlgan, joylashgan; pastki.
3. Biror sathning yoki sathdagi yoʻnalishning pastida boʻlgan tomoni; etak.
4. Uy, xona va shu kabilarning toʻriga nisbatan past tomoni; toʻrga qarama-qarshi tomon.
5. Past; zid. baland.
6. Mavqe’, darajasi va sh.k. jihatdan boshqasiga nisbatan kichik, past boʻlgan.

Misollar

• Nasiba turgan joyida piq-piq yigʻlar… boshi quyi solinganicha taqdirini qargʻar edi. — S. Ahmad — Ufq.
• Yigit chirik ogʻochlar tirqishidan pastga qaradi. Quyida suv simobday miltiraydi. — S. Siyoyev — Avaz.
• Bashirjon quyi labini tishlagancha, uyning shiftiga qarab qoldi. — N. Aminov — Suvarak.
• Sirdaryoning quyi oqimi. v
• Suvlar oqar quyi tomonga. — M. Shayxzoda.
• Bu uy — «xizmatkorxona» boyning tashqari hovlisining quyi tomonida... shuning uchun koʻzga chalinmas edi. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Uyning toʻriga chirik qora namat tashlangan, quyi tomoni yalangʻoch yer. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Toshboboning taklifidan soʻng dasturxonning quyi tomoniga solingan koʻrpachaga choʻkkaydi. — S. Karomatov — Soʻnggi barxan.
• Bir ozdan keyin tortinchoqlikni bilmaydigan Husayn kattalardek eshikdan salom berib kelib, quyiroqqa tiz choʻkdi. — M. Osim — Ibn Sino qissasi.
• ...qabr yoniga tizlagan Otabek va yuqori, quyi doʻmbaygan qabrlar bu tilovatga someʼ kabi edilar. A. — Qodiriy — Oʻtgan kunlar.
• Quyi tashkilotlar. Quyi lavozim. Birinchi darvozaning ikki biqinida turuvchi qorovul yigitlar oʻrdaning ulugʻ darajali beklarini kuzatar, mansabi quyiroq yasovullar bilan mutoyiba qilishib qolar edilar. A. — Qodiriy — Mehrobdan chayon.

Kelib chiqishi

Bu soʻz turkiy tillardan faqat 3 tagina tilda — Oʻzbek, Toʻfa va Tuva tillarida saqlanib qolgan.

Manba: Vikilug‘at