shayton

Ma’nolari

1. Odamlarni din yoʻlidan oz-diruvchi, ularni gunohga, jinoyatga, razo-latga boshlovchi yovuz ruh yoki yovuz ruhlar-ningboshligʻi; iblis.
2. Ayyor, quv odam; aldamchi.
3. Shoʻx, oʻynoqi.
4. Noumid — shayton Inson doim umid, yaxshi niyat bilan yashashinq, umidsizlan-maslikni qayd etuvchi, shunga daʼvat etuv-chi ibora.

Misollar

• Ey ulugʻ shoh, buyoʻldan qayt, shayton vasvasasiga uchma, keyin pu-shaymon boʻlib yurma.. — "Oltin beshik".
• Boyni ham shayton yoʻldan urgan. — K. Yashin — Hamza.
• Ibodat qilmaslik umuman gunoh emas, lekin ibodat qilmagan kishi, shaytonning gapiga kirib qilmagani uchun, gunoh hisoblanadi. — A. Qahhor — Qabrdan tovush.
• -Obbo, qizitaloq. Shaytonning domlasi ekan-a! Zakunchilarning koʻpi shunaqa boʻladi, — dedi Tantiboyvachcha papirosini tortib. — Oybek — Tanlangan asarlar.
• Anavi magazinchi bor-ku. Oʻlgudek shayton.. — R. Fay-ziy — Choʻlga bahor keldi.
• Qiz bola shayton boʻladi-da, tavba, boʻy-basti choʻzilib, rost-dan ham, suqsurdek qiz boʻlibdi. — Sh. Toshma-tov — Erk qushi.
• -Ha, shayton qiz, — dedi Oʻrinboy, — shu yerda ham qoʻymaysan-a? Oy-din, Kelin oʻgʻil tugʻibdi.
• Bizning Avazga oʻx-shagan bitta shaytonrogʻi "Yigirma ol-tinchisi otilmasin!" deb qiyqiradi. — S. Siyo-yev — Yorugʻlik.
• Diydor koʻrishamiz, noumid — shayton! — I. Rahim — Chin muhabbat.
• -Qoʻying, noumid — shayton, — Oyshabonu eriga taskin bergan boʻldi. — H. Gʻulom — Mashʼal. Shayton arava s.t. esk. ayn. velosiped.
• Yirtiq-yamoq kiyim bilan oʻsgan oʻgʻillari shayton aravada oʻtib, atrof mahalla bolalarining koʻzlari-ni oʻynatdi. — Oybek — Tanlangan asarlar. Shayton yigʻisi Yolgʻondakam, yoʻliga boʻla-digan yigʻi.
• Ozgina "shayton yigʻisi" qil-maguningcha, ish oʻnglanmaydi. — A. Qodiriy — Uloqda.
• U buni "uzatiladigan qizlarning shayton yigʻisi" deb tushundi. — Oybek — Tanlangan asarlar. Shaytonga hay bermoq Bi-ron xatgi-harakatdan oʻzini tiymoq, oʻzini bosmoq.
• [Hayitjon.] Aybmas, xoʻp andisha qilgin, shaytonga hay bergin, bu kunlar ham oʻtar. — Hamza — Paranji sirlari.
• Bir toʻpo-lon chiqazib, obroʻsini uch pul qilay dedim-u, yana shaytonga hay berdim. — "Mushtum". Shay-toni zoʻr (yoki kuchli) Shoʻxligi ("shayton-ligi") tez va kuchli qoʻzgʻaladigan, shunday xususiyatli.
• Yana kim bilsin, bu qizlarni! Ularning shaytoni zoʻr boʻladi, deyishadi. — I. Rahim — Chin muhabbat. Shaytoni qoʻzimok "Shaytoni" qoʻzgʻamoq, jini tutmoq. [Xoli-da |
• Qoʻl choʻzsa yetguday joyda bekinib yotgan akasi bilan Munavvarni koʻrmadi. Munav-varning shaytoni qoʻzib: -Etagidan tort!, — dedi Yoʻldoshga. — S. Anorboyev — Mehr.

Kelib chiqishi

a. شَيْطَان — iblis; jin, ajina

Manba: Vikilug‘at