tiqilmoq

Ma’nolari

1. Tiqmoq fl. oʻzl. va majh. n.
2. Loy yoki yumshoq joyga botib qoʻz-gʻalolmay, yurolmay qolmoq.
3. Top, ziqjoydan oʻrin olmoq, joylash-moq.
4. Biror narsa yoki kimsaga yopishmoq; zich, tirband narsa yoki odamlar orasidan joy olmoq. Eski kir choponni kiygach, ayvonga chiqdi, oʻhoʻ-oʻhoʻlab yoʻtalgancha, tanchaga tik,ildi. Oybek, Ulugʻ yoʻl. Nurini naq mozoristonda yolgʻiz qolgan kabi bir vahima bosdi, rangi oʻchib, kampirning pinjiga tikildi. Oybek, Tanlangan asarlar.
5. Koʻp miqdorda va zich, tigiz joylash-gan holatda boʻlmoq. Mana, bir tomondan deraza oʻrniga tuynuk ochilgan kichkina qorongi uyda oʻn-oʻn besh chogʻli xotin oʻtiribdi. Ular eski, lekin ozodagina koʻrpa yopilgan sandal atrofiga tikilishib, sekin-sekin suhbat-lashishardi. S. Zunnunova, Gulxan.
6. Juda koʻp miqdorda boʻlmoq, moʻl-koʻl boʻlmoq.
7. Tomoqdan oʻtmay toʻxtab qolmoq.
8. Boshqalarning gapi, suhbati va shu kabilarga aralashmoq, suqilmoq.
9. Joni halqumiga tiqilmoq ayn. joni halqumiga kelmoq q. jon 1.

Misollar

• Shisha ogʻziga poʻkak tiqilgan. Qopga un tiqildi. n
• Xurjunning bir koʻzida tugun, bir koʻzida oʻrab tiqilgan jun qoplar. — S. Anorboyev — Oqsoy.
• Goʻrga tiqilgur ochofatlar, mol talashib, sandiqni ham sindirishdi. — I. Ra-him — Chin muhabbat.
• Mashina kichik bir ariqqa tiqilib qoldi. n
• Oti loyga tiqilgan navkarlardan biri Tohir edi. — P. Qodirov — Yulduzli tunlar.
• Arava loylarga tiqilaverib, jonimizdan toʻydirdi. — P. Kodirov — Yulduzli tunlar.
• Aʼzam uch-toʻrt kun koʻchada bosh urgani joy topolmay.. daydib yurgach, shahar cheti-dagi koʻrimsizgina bir masjid qorovulining mol bogʻlasa turmaydigan hujrasiga borib tiqildi. — Shuhrat — Jannat qidirganlar. Mana, hozir yaralangan boʻridek kavakka ti-qilib oʻtiribdi. S. Yunusov, Kutilmagan xazina. Semiz11
• igidan partaga tiqiliboʻtir-gan bir kishi tomoq qirib, moʻylovini burab qoʻydi. — S. Zunnunova — Yangi direktor.
• Eshik oldida odamlar orasiga tiqilib, Bozorboy ham oʻtirgan ekan.. — P. Tursun — Oʻqituvchi.
• Magazinda xohlagan narsang tiqilib yotibdi. n
• -Tut meva qiladi-ku, otajon. Kurtlar tol bargini yeya kolsin, ariq boʻyida tiqilib yotibdi-ku, — degandi qiza-loq. — Y. Muqimov — Ipaktolasi.
• Uning tomogʻiga non tiqilibdi. sht Safarov., mush-tining qirrasi bilan uning kekirdagiga tushirdi. Yoʻgʻon kishi chalqancha yiqildi va soʻyilgan tovuqday tipirchilab, suyak titsil-gan itday xirillay boshladi. — A. Qahhor — Qoʻshchinor chiroqlari.
• [Oʻrinboyev] Shuncha qattiq gapirgani bilan, xuddi tomogʻiga don tiqilgan xoʻrozdek, ovozi chiqmaydi. — A. Mu-hiddin — Toʻgʻri taʼbir.
• Bu ishga sen tiqil-ma. m
• Ikkinchi navkar yaqin kelib, boʻynini choʻzib tiqildi: -Siz kimsiz? Nega taslim boʻlamiz? — soʻradi u. — Oybek — Navoiy.
• Agarhar yil ja-sorat koʻrsatamiz desak, jonimiz halqu-mimizga tiqilishi mumkin. — Sh. Rashidov — Boʻrondan kuchli. Nafasi tiqilmoq yoki nafasi ogʻziga (yoki boʻgʻziga, halqumiga) ti-qilmoq Nafas olishi ogʻirlashmoq (maʼlum sabab taʼsirida). ..sugʻdlarning ashaddiy dush-mani boʻlgan Eron shohi va uning qora niyat-lari toʻgʻrisida gapirar ekan, gʻazabdan nafasi siqilar, koʻzlari oʻt sochar edi. M. Osim, Ajdodlarimiz qissasi. Yoʻq, jonim, yoruq-qina ayvon tuzuk menga, uyda nafasim ti-qilib ketadi. Oybek, Ulugʻ yoʻl.
• Tez yurib kelganlaridan boʻlsa kerak, nafaslari ogʻzi-lariga tiqilib, hars-hars qilardilar. — E. Raimov — Ajab qishloq.
• -Kumqishloqqa yubo-rilgan yigitlar qirilibdi, — dedi Bek nafasi boʻgʻziga tiqilib. — H. Gʻulom — Mashʼal.
• Bektemirning lablari qovjiragan, nafasi halqumiga tiqilgan, ogʻir hansirardi. — Oybek — Quyosh qoraymas. Pinjiga tiqilmoq Shaxsiy manfaat, gʻarazli maqsad bilan kimsaga yaqinlashmoq.
• Yer-suvli odamlar.. qiynalib qolsalar, darrov ularning pinjiga tiqilar yo oʻrtaga kishi qoʻyib, yerni tezroq oʻz qoʻliga oʻtkazishga tirishar edi. — Oybek — Tanlangan asarlar. Oʻpkasi halqumiga (yoki ogʻziga) tiqilmoq q. oʻpka.
• Butun vujudini larzaga solgan titroq paydo boʻldi. Oʻpkasi halqumiga tiqilib, nafasi qisildi. — M. Xayrullayev — Tilla marjoy.

Manba: Vikilug‘at